Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Snātaka and Gṛhastha-Dharma: Conduct, Marriage Norms, Daily Rites, and Liberating Virtues

श्रुतिस्मृत्युदितः सम्यक् साधुभिर्यश्च सेवितः / तमाचारं निषेवेत नेहेतान्यत्र कर्हिचित्

śrutismṛtyuditaḥ samyak sādhubhiryaśca sevitaḥ / tamācāraṃ niṣeveta nehetānyatra karhicit

శ్రుతి-స్మృతుల్లో సమ్యకంగా చెప్పబడినది, సద్గుణులు ఆచరించేది అయిన ఆ ఆచారాన్నే నిష్ఠతో అనుసరించాలి; ఇక్కడ ఎప్పుడూ ఇతర మార్గాన్ని ఆశ్రయించకూడదు।

श्रुति-स्मृति-उदितःtaught in śruti and smṛti
श्रुति-स्मृति-उदितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रुति (प्रातिपदिक) + स्मृति (प्रातिपदिक) + उदित (कृदन्त/प्रातिपदिक; √उद् क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘श्रुतिस्मृतिभ्याम् उदितः’ = enjoined in śruti and smṛti
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb of manner)
साधुभिःby the good (people)
साधुभिः:
Karana/Agent (करण/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
यःwhich/that (practice)
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun
and
:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
सेवितःpractised/served
सेवितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive past participle
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun
आचारम्conduct/practice
आचारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
निषेवेतshould follow/practise
निषेवेत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-सेव् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
not
:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
इहhere/in this matter
इह:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
इतानिthese (others)
इतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; (in context: ‘these/other (ways)’)
अन्यत्रelsewhere/otherwise
अन्यत्र:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेश/विषयवाचक-अव्यय (adverb)
कर्हिचित्ever/at any time
कर्हिचित्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकर्हिचित् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (indefinite time adverb)

Lord Kūrma (Vishnu) instructing in dharma-teaching context

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Ś
Śruti
S
Smṛti
S
Sādhus
Ā
Ācāra
D
Dharma

FAQs

It anchors dharma in two tests: (1) conformity to Śruti and Smṛti, and (2) confirmation through the lived practice (ācāra) of sādhus, treating these as the decisive standard.

No specific technique is named; the verse establishes ethical discipline (sadācāra) as the non-negotiable foundation upon which Pāśupata-oriented sādhana and other yogic practices must rest.

Indirectly: by emphasizing Śruti–Smṛti-based ācāra as the common dharmic ground, it supports the Kurma Purana’s integrative stance where sectarian paths are harmonized under shared scriptural discipline.