Adhyaya 33

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसम्वादे ललितोपाख्याने श्रीनगरत्रिपुरासप्तकक्षापालकदेवताप्रकाशन कथनं नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच कथितं सप्तशालानां लक्षणं शिल्पिभिः कृतम् / अथ रत्नमयाः शालाः प्रकीर्त्यन्ते ऽवधारय

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణ ఉత్తరభాగంలో, హయగ్రీవ–అగస్త్య సంభాషణలో లలితోపాఖ్యానంలోని ‘శ్రీనగర త్రిపురా సప్తకక్షాపాలక దేవతా ప్రకాశన’ అనే ముప్పై రెండవ అధ్యాయం. హయగ్రీవుడు పలికెను—శిల్పులు నిర్మించిన సప్తశాలల లక్షణాలు చెప్పబడినవి; ఇక రత్నమయ శాలలను వర్ణించుచున్నాను, శ్రద్ధగా వినుము।

Verse 2

सुवर्णमयशालस्य पुष्परागमयस्य च / सप्तयोजनमात्रं स्यान्मध्येन्तरमुदात्दृतम्

సువర్ణమయ శాలకును పుష్పరాగమయ శాలకును మధ్య అంతరం ఏడు యోజనముల పరిమాణముగా ఉండును; అది మహోన్నతమై ఎత్తుగా నిలుచును।

Verse 3

तत्र सिद्धाःसिद्धनार्यः खेलन्ति मदविह्वलाः / रसै रसायनैश्चापि खड्गैः पादाञ्जनैरपि

అక్కడ సిద్ధులు, సిద్ధనారులు మదముతో విహ్వలులై క్రీడించుచున్నారు—వివిధ రసములతో, రసాయనములతో, ఖడ్గములతో, పాదాంజనములతో కూడ।

Verse 4

ललितायां भक्तियुक्तास्तर्पयन्तो महाजनान् / वसंति विविधास्तत्र पिबन्ति मदिरारसान्

వారు లలితాదేవిపై భక్తియుక్తులై మహాజనులను తర్పింపజేస్తూ అక్కడ నానావిధములుగా నివసించుచున్నారు; మదిరారసములను పానము చేయుచున్నారు।

Verse 5

पुष्परागादिशालानां पूर्ववद्द्वारकॢप्तयः / पुष्परागादिशालेषु कवाटार्गलगोपुरम् / पुष्परागादिजं ज्ञेयमुच्चेन्द्वादित्यभास्वरम्

పుష్పరాగాది శాలల ద్వారవ్యవస్థ పూర్వవత్తే. పుష్పరాగాది శాలలలో కవాటము, అర్గలము, గోపురము కూడా పుష్పరాగాది రత్నములతో నిర్మితమని తెలిసికొనుము; అవి ఎత్తుగా నిలిచి చంద్రసూర్యులవలె ప్రకాశించును।

Verse 6

हेमप्राकारचक्रस्य पुष्परागमयस्य च / अन्तरे या स्वली सापि पुष्परागमयी स्मृता

హేమప్రాకారచక్రం పుష్పరాగమయమై ఉన్నట్లే, దాని అంతరంలో ఉన్న స్వలీ (అంతర్వలయం) కూడా పుష్పరాగమయమని స్మృతులు చెబుతాయి.

Verse 7

वक्ष्यमाणमहाशालाकक्षासु निखिलास्वपि / तद्वर्णाः पक्षिणस्तत्र तद्वर्णानि सरांसि च

ఇక వర్ణించబోయే సమస్త మహాశాలా-కక్ష్యలలో అక్కడి పక్షులు ఆ వర్ణములవే; సరస్సులు కూడా ఆ వర్ణములవే.

Verse 8

तद्वर्मसलिला नद्यस्तद्वर्णाश्च मणिद्रुमाः / सिद्धजातिषु ये देवीमुपास्य विविधैः क्रमै / त्यक्तवन्तो वपुः पूर्वं ते सिद्धास्तत्र सांगनाः

అక్కడ నదుల జలమూ ఆ వర్ణములోనే ఉంటుంది; మణిమయ వృక్షములూ ఆ వర్ణములవే. సిద్ధజాతులలో దేవిని వివిధ క్రమములతో ఉపాసించి పూర్వమే దేహాన్ని విడిచిన వారు, వారు సిద్ధులు అక్కడ తమ సంగినులతో కూడ ఉంటారు.

Verse 9

ललितामन्त्रजप्तारो ललिताक्रमतत्पराः / ते सर्वे ललितादेव्या नामकीर्तनकारिणः

వారు లలితా మంత్ర జపకులు, లలితా క్రమంలో నిమగ్నులు; వారు అందరూ లలితా దేవి నామకీర్తన చేసేవారే.

Verse 10

पुष्परागमहाशालान्तरे मारुतयोजने / पद्मरागमयः शालश्चतुरस्रः समन्ततः

పుష్పరాగమయ మహాశాల అంతరంలో, ఒక మారుత-యోజన విస్తారంలో, చుట్టూ చతురస్రంగా పద్మరాగమయ శాల (ప్రాసాదం) ఉంది.

Verse 11

स्थली च पद्मरागढ्या गोपुराद्यं च तन्मयम् / तत्र चारणदेशस्थाः पूर्वदेहविनाशतः / सिद्धिं प्राप्ता महाराज्ञीचरमाम्भोजसेवकाः

ఆ స్థలీ పద్మరాగ రత్నాలతో సమృద్ధిగా ఉండి, గోపురాది సమస్తమూ దాని తేజస్సుతో నిండిపోయింది. అక్కడ చారణదేశస్థులు, పూర్వదేహ వినాశానంతరం, మహారాజ్ఞి చరణాంభోజ సేవకులై సిద్ధిని పొందారు.

Verse 12

चारणीनां स्त्रियश्चापि चार्वङ्ग्यो मदलालसाः / गायन्ति ललितादेव्या गीतिबन्धान्मुहुर्मुहुः

చారణీ స్త్రీలు కూడా, సుందరాంగులై మధుర మదానికి లాలసపడుతూ, లలితాదేవి గీతిబంధాలను మళ్లీ మళ్లీ ఆలపిస్తారు.

Verse 13

तत्रैव कल्पवृक्षाणां मध्यस्थवेदिकास्थिताः / भर्तृभिः सहचारिण्यः पिबन्ति मधुरं मधु

అక్కడే కల్పవృక్షాల మధ్యనున్న వేదికపై నిలిచి, భర్తలతో సహచరులైన స్త్రీలు మధురమైన మధువును పానంచేస్తారు.

Verse 14

पद्मरागमहाशालान्तरे मरुतयोजने / गोमेदकमहाशालः पूर्वशालासमाकृतिः / अतितुङ्गो हीरशालस्तयोर्मध्ये च हीरभूः

పద్మరాగ మహాశాల అంతర్భాగంలో, ఒక మరుత్-యోజన దూరంలో, పూర్వశాల ఆకృతితో సమానమైన గోమేదక మహాశాల ఉంది. అత్యంత ఎత్తైన హీరశాల ఉంది; ఆ రెండింటి మధ్య హీరభూమి ఉంది.

Verse 15

तत्र देवीं समभ्यर्च्य पूर्वजन्मनि कुम्भज / वसन्त्यप्सरसां वृन्दैः साकं गन्धर्वपुङ्गवाः

ఓ కుంభజా! అక్కడ పూర్వజన్మలో దేవిని సమ్యకంగా ఆరాధించి, గంధర్వపుంగవులు అప్సరావృందాలతో కలిసి నివసిస్తారు.

Verse 16

महाराज्ञीगुणगणान्गायन्तो वल्लकीस्वनैः / कामभोजैकरसिकाः कामसन्निभविग्रहाः / सुकुमारप्रकृतयः श्रीदेवीभक्तिशालिनः

వారు వల్లకీ మధురస్వరాలతో మహారాణి గుణగణాలను గానంచేసేవారు; కామభోగంలో ఏకరసికులు, కామసమాన మనోహర దేహధారులు, సుకుమార స్వభావులు, శ్రీదేవీభక్తితో శోభిల్లేవారు।

Verse 17

गोमेदकस्य शालस्तुपूर्वशालसमाकृतिः / तदन्तरे योगिनीनां भैरवाणां च कोटयः / कालसङ्कर्षणीमंबां सेवन्ते तत्र भक्तितः

గోమేదకుని శాలము పూర్వశాలవలెనే ఆకృతిగలది; దాని అంతరంలో యోగినులూ భైరవులూ కోట్ల సంఖ్యలో ఉండి, అక్కడ భక్తితో కాలసంకర్షిణీ అంబను సేవించి ఉపాసించుచున్నారు।

Verse 18

गोमेदकमहाशालान्तरे मारुतयोजने / उर्वशी मेनका चैव रम्भा चालंबुषा तथा

గోమేదక మహాశాల అంతరంలో, ఒక మారుత-యోజన విస్తీర్ణంలో, ఉర్వశీ, మేనక, రంభ, ఆలంబుషా కూడా ఉన్నారు।

Verse 19

मञ्जुघोषा सुकेशी च पूर्वचित्तिर्घृताचिका / कृतस्थला च विश्वाची पुञ्जिकस्थलया सह

మంజుఘోషా, సుకేశీ, పూర్వచిత్తి, ఘృతాచికా, కృతస్థలా, విశ్వాచీ—ఇవన్నీ పుంజికస్థలాతో కలిసి ఉన్నారు।

Verse 20

तिलोत्तमेति देवानां वेश्या एतादृशो ऽपराः / गन्धर्वैः सह नव्यानि कल्पवृक्षम धूनि च

తిలోత్తమా దేవతల ‘వేశ్య’ (అప్సర)గా ప్రసిద్ధి; ఇలాంటి ఇతర అప్సరలు కూడా గంధర్వులతో కలిసి నూతన కల్పవృక్షమధువును పానంచేసేవారు।

Verse 21

पिबन्त्यो ललितादेवीं ध्यायन्त्यश्च मुहुर्मुहुः / स्वसौभाग्यविवृद्ध्यर्थं गुणयन्त्यश्च तन्मनुम्

వారు లలితాదేవిని అమృతరసంలా పానంచేసి, ముహుర్ముహుర్ ధ్యానిస్తారు; తమ సౌభాగ్యవృద్ధికై ఆ దేవీమంత్రాన్ని జపిస్తూ స్తుతిస్తారు।

Verse 22

चतुर्दशसुचोत्पन्ना स्थानेष्वप्सरसो ऽखिलाः / तत्रैव देवीमर्चन्त्यो वसंति मुदिताशयाः

పద్నాలుగు పవిత్ర స్థానాలలో ఉద్భవించిన సమస్త అప్సరసలు అక్కడే దేవిని అర్చిస్తూ, ఆనందభావంతో నివసిస్తారు।

Verse 23

अगस्त्य उवाच चतुर्दशापि जन्मानि तासामप्सरसां विभो / कीर्तय त्वं महाप्राज्ञ सर्वविद्यामहानिधे

అగస్త్యుడు అన్నాడు—హే విభో! ఆ అప్సరసల పద్నాలుగు జన్మాలను కీర్తించుము; హే మహాప్రాజ్ఞా, సర్వవిద్యామహానిధీ, నీవే వివరించుము।

Verse 24

हयग्रीव उवाच ब्राह्मणो हृदयं कामो मृत्युरुर्वी च मारुतः / तपनस्य कराश्चन्द्रकरो वेदाश्च पावकः

హయగ్రీవుడు అన్నాడు—బ్రాహ్మణుడు, హృదయం, కామం, మృత్యువు, ఉర్వీ (భూమి) మరియు మారుతుడు; తపనుడు (సూర్యుడు) కిరణాలు, చంద్రకిరణం, వేదాలు, పావకుడు (అగ్ని)।

Verse 25

सौदामिनी च पीयूषं दक्षकन्या जलं तथा / जन्मनः कारणान्येतान्या मनन्ति मनीषिणः

సౌదామిని, పీయూషం (అమృతం), దక్షకన్య, అలాగే జలం—ఇవే జన్మకు కారణాలని మునులు భావిస్తారు।

Verse 26

गीर्वाणगण्यनारीणां स्फुरत्सौभाग्यसंपदाम् / एताः समस्ता गन्धर्वैः सार्धमर्चन्ति चक्रिणीम्

దేవగణములలో గణ్యమైన ఆ స్త్రీల సౌభాగ్యసంపదలు ప్రకాశించుచుండెను. వారు అందరూ గంధర్వులతో కలిసి చక్రధారిణీ దేవిని ఆరాధించుచుండిరి।

Verse 27

किन्नराः सह नारीभिस्तथा किंपुरुषा मुने / स्त्रीभिः सह मदोन्मत्ता हीरकस्थलमाश्रिताः

ఓ మునీ! కిన్నరులు తమ స్త్రీలతో కూడి, అలాగే కింపురుషులు కూడా స్త్రీలతో కూడి, మదముతో ఉన్మత్తులై హీరకస్థలమును ఆశ్రయించిరి।

Verse 28

महाराज्ञीमन्त्रजापैर्विधूताशेष कल्मषाः / नृत्यन्तश्चैव गायन्तो वर्तन्ते कुंभसंभव

ఓ కుంభసంభవా! మహారాజ్ఞీ మంత్రజపములచే వారి సమస్త కల్మషములు తొలగిపోయెను; వారు నర్తించుచు, గానము చేయుచు విహరించుచుండిరి।

Verse 29

तत्रैव हीरकक्षोण्यां वज्रा नाम नदी मुने / वज्रकारैर्निबिडिता भासमाना तटद्रुमैः

ఓ మునీ! అదే హీరకభూమిలో ‘వజ్రా’ అనే నది ఉంది; అది వజ్రాకార శిలలచే ఘనంగా ఆవరించబడి, తీరవృక్షములతో ప్రకాశించుచున్నది।

Verse 30

वज्ररत्नैकसिकता वज्रद्रवमयोदका / सदा वहति सा सिंधुः परितस्तत्र पावनी

ఆ నదికి వజ్రరత్నములే ఇసుకగా ఉండును, దాని జలము వజ్రద్రవమయమై యుండును. ఆ పావనీ సింధు అక్కడ చుట్టూరా సదా ప్రవహించుచుండును।

Verse 31

ललितापरमेशान्यां भक्त ये मानवोत्तमाः / ते तस्या उदकं पीत्वा वज्ररूपकलेवराः / दीर्घायुषश्च नीरोगा भवन्ति कलशोद्भव

లలితా-పరమేశ్వరిలో భక్తులైన మానవోత్తములు ఆమె జలాన్ని పానము చేసి వజ్రమయ శరీరములు పొందుతారు. హే కలశోద్భవా! వారు దీర్ఘాయుష్కులు, నిరోగులు అవుతారు.

Verse 32

भण्डासुरेण गलिते मुक्ते वज्रे शतक्रतुः / तरयास्तीरे तपस्तेपे वज्रेशीं प्रति भक्तिमान्

భండాసురునిచేత వజ్రం కరిగి విడిపోవగా శతక్రతు ఇంద్రుడు భక్తితో తరయా నది తీరంలో వజ్రేశీ దేవిని ఉద్దేశించి తపస్సు చేశాడు.

Verse 33

तज्जलादुदिता देवी वज्रं दत्त्वा बलद्विषे / पुनरन्तर्दधेसो ऽपि कृतार्थःस्वर्गमेयिवान्

ఆ జలమునుండి ఉద్భవించిన దేవి బలద్విష ఇంద్రునికి వజ్రాన్ని ఇచ్చి మళ్లీ అంతర్ధానమైంది; ఇంద్రుడూ కృతార్థుడై స్వర్గానికి వెళ్లాడు.

Verse 34

अथ वज्राख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने / वैदूर्यशाल उत्तुङ्गः पूर्ववद्गोपुरान्वितः / स्थाली च तत्र वैदृर्यनिर्मिता भास्वराकृतिः

అనంతరం వజ్రనామక శాల అంతర్భాగంలో, ఒక మారుత-యోజన దూరంలో, వైదూర్యమణితో నిర్మితమైన ఎత్తైన శాల ఉండెను; అది పూర్వంవలె గోపురాలతో కూడి ఉండెను. అక్కడ వైదూర్యనిర్మితమైన ప్రకాశవంతమైన ఆకారముగల స్థాళీ కూడా ఉండెను.

Verse 35

पातालवासिनो येये श्रीदेव्यर्चनसाधकाः / ते सिद्धमूर्तयस्तत्र वसन्ति सुखमेदुराः

పాతాళంలో నివసించే శ్రీదేవి అర్చనాసాధకులెవరో, వారు అక్కడ సిద్ధరూపులై సుఖసమృద్ధితో నివసిస్తారు.

Verse 36

शेषकर्केटकमहापद्मवासुकिशङ्खकाः / तक्षकः शङ्खचूडश्च महादन्तो महाफणः

అక్కడ శేషుడు, కర్కేటకుడు, మహాపద్ముడు, వాసుకి, శంఖకుడు; అలాగే తక్షకుడు, శంఖచూడుడు, మహాదంతుడు, మహాఫణుడు అనే మహానాగులు ఉన్నారు.

Verse 37

इत्येवमादयस्तत्र नागा नागास्त्रयो ऽपि च / बलीन्द्रप्रमुखानां च दैत्यानां धर्मवर्तिनाम् / गणस्तत्र तथा नागैः सार्धं वसति सांगनाः

ఇలా అక్కడ అనేక నాగాులు నివసిస్తారు; అలాగే బలీంద్ర మొదలైన ధర్మవర్తి దైత్యగణమూ. ఆ సమూహం అక్కడ నాగాులతో కలిసి స్త్రీలతో సహా వసిస్తుంది.

Verse 38

ललितामन्त्र जप्तारो ललिताशास्त्रदीक्षिताः / ललितापूजका नित्यं वसन्त्यसुरभोगिनः

లలితా మంత్రం జపించువారు, లలితా శాస్త్రంలో దీక్ష పొందినవారు, నిత్యం లలితా పూజ చేసేవారు అయిన అసురభోగులు అక్కడ నివసిస్తారు.

Verse 39

तत्र वैदूर्यकक्षायां नद्यः शिशिरपाथसः / सरांसिविमलांभांसि सारसालङ्कृतानि च

అక్కడ వైదూర్యకక్షలో చల్లని నీటితో నదులు ప్రవహిస్తాయి; అలాగే నిర్మల జలాలతో సరస్సులు, సారస పక్షులతో అలంకరింపబడ్డవి.

Verse 40

भवनानि तु दिव्यानि वैदूर्यमणिमन्ति च / तेषु क्रीडन्ति ते नागा असुराश्च सहाङ्गनाः

అక్కడ వైదూర్య మణులతో నిండిన దివ్య భవనాలు ఉన్నాయి; వాటిలో ఆ నాగాులు మరియు అసురులు తమ స్త్రీలతో కలిసి క్రీడిస్తారు.

Verse 41

वैदूर्याख्यमहाशालान्तरे मारुतयोजने / इन्द्रनीलमयः शालश्चक्रवाल इवापरः

వైదూర్యనామ మహాశాలవనాంతరంలో, ఒక మారుతయోజన విస్తారమున, ఇంద్రనీలమయమైన శాలవృక్షము మరొక చక్రవాల పర్వతమువలె ప్రకాశించుచున్నది।

Verse 42

तन्मध्यकक्षाभूमिश्च नीलरत्नमयी मुने / तत्र नद्यश्च मधुराः सरांसि शिशिराणि च / नानाविधानि भोग्यानि वस्तूनि सरसान्यपि

మునివర్యా! దాని మధ్యకక్షాభూమి నీలరత్నమయమై యున్నది. అక్కడ మధుర నదులు, శిశిరమైన సరస్సులు, ఇంకా నానావిధమైన రసభరిత భోగ్యవస్తువులు ఉన్నాయి।

Verse 43

ये भूलोकगता मर्त्या ललितामन्त्रसाधकाः / ते देहान्ते शक्रनीलकक्ष्यां प्राप्य वसंति वै

భూలోకంలో ఉన్న మానవులలో లలితామంత్రసాధకులు ఎవరో, వారు దేహాంతరానంతరం శక్రనీలకక్ష్యను పొందుకొని నిశ్చయంగా అక్కడ నివసించుదురు।

Verse 44

तत्र दिव्यानि वस्तूनि भुञ्जाना वनितासखाः / पिबन्तो मधुरं मद्यं नृत्यन्तो भक्तिनिर्भराः

అక్కడ వారు దివ్యవస్తువులను అనుభవించుచు, వనితల సఖులై, మధుర మద్యమును పానము చేయుచు, భక్తితో నిండినవారై నర్తించుచున్నారు।

Verse 45

सरस्सु तेषु सिंधूनां कुलेषु कलशोद्भव / लतागृहेषु रम्येषु मन्दिरेषु महर्द्धिषु

హే కలశోద్భవా! వారు ఆ సరస్సులలో, నదీ తీరములలో, రమ్యమైన లతాగృహములలో, మహర్ధి సంపన్నమైన మందిరములలో (విహరించుచున్నారు)।

Verse 46

सदा जपन्तः श्रीदेवी पठन्तश्चापि तद्गुणान् / निवसंति महाभागा नारीभिः परिवेष्टिताः

వారు సదా శ్రీదేవిని జపిస్తూ, ఆమె గుణాలను కూడా పఠిస్తూ, మహాభాగ్యులు స్త్రీలచే పరివేష్టితులై నివసిస్తారు।

Verse 47

कर्मक्षये पुनर्यान्ति भूलोके मानुषीं तनुम् / पूर्ववासनया युक्ताः पुनरर्चन्ति चक्रिणीम् / पुनर्यान्ति श्रीनगरे शक्रनीलमहास्थलीम्

కర్మక్షయం అయినప్పుడు వారు మళ్లీ భూలోకంలో మానవదేహాన్ని పొందుతారు; పూర్వవాసనలతో యుక్తులై మళ్లీ చక్రిణీ దేవిని ఆరాధించి, తిరిగి శ్రీనగరంలోని శక్రనీల మహాస్థలికి చేరుతారు।

Verse 48

तत्स्थलस्यैव संपर्काद्रागद्वेषसमुद्भवैः / नीलैर्भावैः सदा युक्ता वर्तन्ते मनुजा मुने

మునీ! ఆ స్థలసంపర్కం వల్ల రాగద్వేషాల నుండి పుట్టిన నీల భావాలతో సదా యుక్తులై మనుష్యులు అలాగే ప్రవర్తిస్తారు।

Verse 49

ये पुनर्ज्ञानिनो मर्त्या निर्द्वन्द्वा नियतेन्द्रियाः / ते मुने विस्मयाविष्टाः संविशन्ति महेश्वरीम्

కానీ జ్ఞానులు, ద్వంద్వరహితులు, ఇంద్రియనిగ్రహం కలవారు—మునీ! వారు విస్మయంతో ఆవిష్టులై మహేశ్వరిని ఆశ్రయించి ప్రవేశిస్తారు।

Verse 50

इन्द्रनीलाख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने / मुक्ताफलमयःशालः पूर्ववद्गोपुरान्वितः

ఇంద్రనీలమనే శాల అంతర్భాగంలో, ఒక మారుతయోజన దూరంలో, పూర్వవలె గోపురాలతో కూడిన ముత్యమయ శాల ఉంది।

Verse 51

अत्यन्तभास्वरा स्वच्छा तयोर्मध्ये स्थली मुने / सर्वापि मुक्ताखचिताः शिशिरातिमनोहराः

ఓ మునీ! ఆ రెండింటి మధ్యనున్న స్థలం అత్యంత ప్రకాశవంతమై స్వచ్ఛంగా ఉంది; అంతటా ముత్యాలతో అలంకరింపబడి, శీతలమై అత్యంత మనోహరంగా ఉంది.

Verse 52

ताम्रपर्णी महापर्णी सदा मुक्ताफलोदका / एवमाद्या महानद्यः प्रवरन्ति महास्थले

తామ్రపర్ణీ, మహాపర్ణీ, మరియు సదా ముత్యఫలసమాన జలముగల—ఇలాంటి ఆద్య మహానదులు ఆ మహాస్థలంలో ప్రవహిస్తాయి.

Verse 53

तासां तीरेषु सर्वे ऽपि देवलोकनिवासिनः / वसंति पूर्वजनुषि श्रीदेवीमन्त्रसाधकाः

ఆ నదుల తీరాలలో దేవలోక నివాసులందరూ నివసిస్తారు—వారు పూర్వజన్మలో శ్రీదేవీ మంత్రసాధకులు.

Verse 54

पूर्वाद्यष्टसु भागेषु लोकाः शक्रादिगोचराः / मुक्ताशालस्य परितः संयुज्य द्वारदेशकान्

పూర్వాది ఎనిమిది భాగాలలో శక్రాది గోచర లోకాలు ఉన్నాయి; అవి నీల ముక్తాశాల చుట్టూ ద్వారప్రదేశాలతో సంయుక్తమై నిలిచివుంటాయి.

Verse 55

मुक्ताशालस्य नीलस्य द्वारयोर्मध्यदेशतः / पूर्वभागे शक्रलोकस्तत्कोणे वह्निलोकभूः

నీల ముక్తాశాల యొక్క రెండు ద్వారాల మధ్యప్రదేశం నుండి పూర్వ భాగంలో శక్రలోకం ఉంది; దాని కోణంలో వహ్నిలోక భూమి ఉంది.

Verse 56

याम्यभागे यमपुरं तत्र दण्डधरः प्रभुः / सर्वत्र ललितामन्त्रजापी तीव्रस्वभाववान्

దక్షిణ దిశలో యమపురం ఉంది, అక్కడ దండధరుడైన యమధర్మరాజు ప్రభువుగా ఉన్నాడు. అతను సర్వత్రా లలితా మంత్రాన్ని జపిస్తాడు మరియు తీవ్రమైన స్వభావం కలవాడు.

Verse 57

आज्ञाधरो यमभटैश्चित्रगुप्तपुरोगमैः / सार्धं नियमयत्येव श्रीदेवीसमयं गुहः

ఆజ్ఞాధారుడైన గుహుడు (కుమారస్వామి), చిత్రగుప్తుడు మొదలైన యమభటులతో కలిసి శ్రీదేవి నియమాలను ఖచ్చితంగా అమలు చేస్తాడు.

Verse 58

गुहशप्तान्दुराचाराल्लंलिताद्वेषकारिणः / कूडभक्तिपरान्मूर्खांस्तब्धानत्यन्तदर्पितान्

గుహునిచే శపించబడినవారిని, దురాచారులను, లలితాదేవి పట్ల ద్వేషం గలవారిని, కపట భక్తులను, మూర్ఖులను, స్తబ్ధులను మరియు అత్యంత గర్విష్టులను...

Verse 59

मन्त्रचोरान्कुमन्त्रांश्च कुविद्यानघसंश्रयान् / नास्तिकान्पापशीलांश्च वृथैव प्राणिहिंसकान्

మంత్ర దొంగలను, చెడు మంత్రాలను ఉపాసించేవారిని, కువిద్యలను మరియు పాపాన్ని ఆశ్రయించేవారిని, నాస్తికులను, పాపాత్ములను మరియు వృధాగా ప్రాణులను హింసించేవారిని...

Verse 60

स्त्रीद्विष्टांल्लोकविद्विष्टान्पाषण्डानां हि पालिनः / कालसूत्रे रौरवे च कुम्भीपाके च कुम्भज

ఓ కుంభజా (అగస్త్య)! స్త్రీ ద్వేషులను, లోక నిందితులను మరియు పాషండులను రక్షించేవారిని కాలసూత్ర, రౌరవ మరియు కుంభీపాక నరకాలలో వేస్తారు.

Verse 61

असिपत्रवने घोरे कृमिभक्षे प्रतापने / लालाक्षेपे सूचिवेधे तथैवाङ्गारपातने

భయంకరమైన అసిపత్రవనంలో, కృమిభక్ష నరకంలో, దహించే ప్రతాపనలో; లాలాక్షేపంలో, సూచి-వేధంలో, అలాగే అంగారపాతనంలో కూడా।

Verse 62

एवमादिषु कष्टेषु नरकेषु घटोद्भव / पातयत्याज्ञया तस्याः श्रीदेव्याः स महौजसः

ఓ ఘటోద్భవా! ఇలాంటి కష్టదాయక నరకాలలో ఆ మహాతేజస్సు గలవాడు, శ్రీదేవి ఆజ్ఞచేత (జీవులను) పడవేస్తాడు।

Verse 63

तस्यैव पश्चिमे भागे निरृतिः खड्गधारकः / राक्षसं लोकमाश्रित्य वर्तते ललितार्चकः

అదే యొక్క పశ్చిమ భాగంలో ఖడ్గధారి నిరృతి, రాక్షసలోకాన్ని ఆశ్రయించి, లలితాదేవి ఆర్చకుడై వుంటాడు।

Verse 64

तस्य चोत्तरभागे तु द्वारयोरन्तस्यले / वारुणं लोकमाश्रित्य वरुणे वर्तते सदा

అదే యొక్క ఉత్తర భాగంలో, ద్వారాల అంతర్భాగ స్థలంలో, వారుణలోకాన్ని ఆశ్రయించి వరుణుడు సదా నివసిస్తాడు।

Verse 65

वारुण्यास्वादनोन्मत्तः शुभ्राङ्गो झषवाहनः / सदा श्रीदेवतामं त्रजापी श्रीक्रमसाधकः

వారుణీ రసాస్వాదనతో ఉన్మత్తుడై, శుభ్రాంగుడై, ఝషవాహనుడై; సదా శ్రీదేవతా మంత్రజపం చేసే, శ్రీక్రమసాధకుడై ఉంటాడు।

Verse 66

श्रीदेवतादर्शनस्य द्वेषिणः पाशबन्धनैः / बद्ध्वा नयत्यधोमार्गं भक्तानां बन्धमोचकः

శ్రీదేవత దర్శనాన్ని ద్వేషించువానిని పాశబంధనాలతో బంధించి ఆయన అధోమార్గమునకు నడిపించును; భక్తుల బంధములను విడిపించువాడు ఆయనే।

Verse 67

तस्य चोत्तरकोणेषु वायुलोको महाद्युतिः / तत्र वायुशरीराश्च सदानन्दमहोदयाः

దాని ఉత్తర కోణములలో మహాద్యుతిగల వాయులోకము ఉంది; అక్కడ వాయుశరీరులు సదా ఆనంద మహోదయంతో ప్రకాశించుచుంటారు।

Verse 68

सिद्धा दिव्यर्षयश्चैव पवनाभ्यासिनो ऽपरे / गोरक्षप्रमुखाश्चान्ये योगिनो योगतत्पराः

అక్కడ సిద్ధులు, దివ్య ఋషులు ఉన్నారు; మరికొందరు పవనాభ్యాసులు; గోరక్షప్రముఖులైన ఇతర యోగులు కూడా యోగమునందు తత్పరులై ఉంటారు।

Verse 69

एतैः सह महासत्त्वक्तत्र श्रीमारुतेश्वरः / सर्वथा भिन्नमूर्तिश्च वर्तते कुम्भसम्भव

ఆ మహాసత్త్వులతో కలిసి అక్కడ శ్రీమారుతేశ్వరుడు విరాజిల్లును; కుంభసంభవుడు (అగస్త్యుడు) సర్వథా భిన్న భిన్న మూర్తులుగా స్థితిచెందును।

Verse 70

इडा च पिङ्गला चैव सुषुम्णा तस्य शक्तयः / तिस्रो मारुतनाथस्य सदा मधुमदालसाः

ఇడా, పింగళా, సుషుమ్నా—ఇవే ఆయన శక్తులు; మారుతనాథుని ఈ మూడు సదా మధుర మదముతో మత్తమై నిశ్చలంగా ఉంటాయి।

Verse 71

ध्वजहस्तो मृगवरे वाहने महति स्थितः / ललितायजनध्यानक्रमपूजनतत्परः

ధ్వజాన్ని చేతబట్టి ఆయన శ్రేష్ఠ మృగవాహనమైన మహా వాహనంపై స్థితుడై ఉన్నాడు. లలితాదేవి యజన, ధ్యాన, క్రమపూజలో నిత్యం తత్పరుడై ఉంటాడు॥

Verse 72

आनन्दपूरिताङ्गीभिरन्याभिः शक्तिभिर्वृतः / स मारुतेश्वरः श्रीमान्सदा जपति चक्रिणीम्

ఆనందంతో నిండిన దేహములైన ఇతర శక్తులతో చుట్టుముట్టబడి, ఆ శ్రీమాన్ మారుతేశ్వరుడు సదా చక్రిణీదేవిని జపిస్తాడు॥

Verse 73

तेन सत्त्वेन कल्पान्ते त्रैलोक्यं सचराचरम् / परागमयतां नीत्वा विनोदयति तत्क्षणात्

ఆ సత్త్వబలంతో కల్పాంతంలో ఆయన చరాచరాలతో కూడిన త్రిలోకాన్ని పరాగమయంగా చేసి, క్షణమాత్రంలోనే వినోదింపజేస్తాడు॥

Verse 74

तस्य सत्त्वस्य सिद्ध्यर्थं तामेव ललितेश्वरीम् / पूजयन्भावयन्नास्ते सर्वाभरणभूषितः

ఆ సత్త్వసిద్ధి కోసం ఆయన ఆ లలితేశ్వరినే పూజిస్తూ, భావనలో నిలిచి, సమస్త ఆభరణాలతో అలంకృతుడై ఉంటాడు॥

Verse 75

तल्लोकपूर्वभागस्थे यक्षलोके महाद्युतिः / यक्षेन्द्रो वसति श्रीमांस्तद्द्वारद्वन्द्वमध्यगः

ఆ లోకపు తూర్పు భాగంలో ఉన్న యక్షలోకంలో మహాతేజస్సు గల శ్రీమాన్ యక్షేంద్రుడు నివసిస్తాడు; ఆ ద్వారయుగళ మధ్యలో స్థితుడై ఉంటాడు॥

Verse 76

निधिभिश्च नवाकारैरृद्धिवृद्ध्यादिशक्तिभिः / सहितो ललिताभक्तान्पूरयन्धनसम्पदा

నవ విధాల నిధులు, ఋద్ధి‑వృద్ధి మొదలైన శక్తులతో కూడి, ఆయన లలితాభక్తులను ధనసంపదతో పరిపూర్ణులుగా చేస్తాడు।

Verse 77

यक्षीभिश्च मनोज्ञाभिरनुकूलप्रवृत्तिभिः / विविधैर्मधुभेदैश्च सम्पूजयति चक्रिणीम्

మనోహరమైన, అనుకూల స్వభావమున్న యక్షిణులతోను, వివిధ రకాల మధు‑భేదాలతోను, అతడు చక్రిణీ దేవిని సమ్యక్‌గా పూజిస్తాడు।

Verse 78

मणिभद्रः पूर्णभद्रो मणिमान्माणिकन्धरः / इत्येवमादयो यक्षसेनान्यस्तत्र संति वै

మణిభద్రుడు, పూర్ణభద్రుడు, మణిమాన్, మాణికంధరుడు—ఇలా మొదలైన యక్షసేనలు అక్కడ నిశ్చయంగా ఉన్నాయి।

Verse 79

तल्लोकपूर्वभागे तु रुद्रलोको महोदयः / अनर्ध्यरत्नखचितस्तत्र रुद्रो ऽधिदेवता

ఆ లోకపు తూర్పు భాగంలో ‘మహోదయ’ అనే రుద్రలోకం ఉంది; అది అమూల్య రత్నాలతో ఖచితమై, అక్కడ అధిదేవత రుద్రుడే।

Verse 80

सदैव मन्युना दीप्तः सदा बद्धमहेषुधिः / स्वसमानैर्महासत्त्वैलोङ्कनिर्वाहदक्षिणैः

అతడు సదా మన్యు (తేజోమయ క్రోధం)తో ప్రకాశిస్తూ, సదా మహా తూణీరం బిగించి ధరించి, తనతో సమానమైన మహాబలులు, లోకనిర్వహణలో దక్షులైన వీరులతో కూడి ఉంటాడు।

Verse 81

अधिज्यकार्मुकैर्दक्षैः षोडशावरणस्थितैः / आवृतः सततं वक्त्रैर्जपञ्छीदेवतामनुम्

షోడశ ఆవరణాలలో స్థితులైన, తాణం ఎక్కించిన ధనుస్సులతో నిపుణులైన గణులచే ఆయన నిత్యం ఆవృతుడై, ముఖములచే శ్రీదేవతా మంత్రాన్ని జపించుచున్నాడు।

Verse 82

श्रीदेवीध्यानसम्पन्नः श्रीदेवीपूजनोत्सुकः / अनेककोटिरुद्राणीगणमण्डितपार्श्वभूः

ఆయన శ్రీదేవీ ధ్యానసంపన్నుడు, శ్రీదేవీ పూజలో ఉత్సుకుడు; ఆయన పక్కభూమి అనేక కోటి రుద్రాణీగణములతో అలంకృతమై ఉంది।

Verse 83

ताश्च सर्वाः प्रदीप्ताङ्ग्यो नवयौवनगर्विताः / ललिताध्याननिरनाः सदासवमदालसाः

ఆమెమందరూ ప్రకాశించే అంగములతో, నవయౌవన గర్వంతో నిండినవారు; లలితా ధ్యానంలో నిమగ్నులై, సదా సురామదంతో అలసినవారు।

Verse 84

ताभिश्च साकं स श्रीमान्महारुद्रस्त्रिशूलभृत् / हिरण्यबाहुप्रमुशै रुद्रैरन्यैर्निषेवितः

ఆమెలతో కలిసి ఆ శ్రీమాన్ మహారుద్రుడు త్రిశూలధారి; హిరణ్యబాహు మొదలైన ఇతర రుద్రులచే కూడా సేవింపబడుచున్నాడు।

Verse 85

ललितादर्शनभ्रष्टानुद्धतान्गुरुधिक्कृतान् / शूलकोट्या विनिर्भिद्य नेत्रोत्थैः कटुपावकैः

లలితా దర్శనమునుండి భ్రష్టులై, అహంకారులై, గురువును అవమానించినవారిని ఆయన శూలాగ్రంతో ఛేదించి, నేత్రోత్థమైన కఠిన అగ్నితో దహించును।

Verse 86

दहंस्तेषा वधूभृत्यान्प्रजाश्चैव विनाशयन् / आज्ञाधरो महावीरो ललिताज्ञाप्रपालकः

వాడు వారి స్త్రీలను, భృతులను, ప్రజలను దహించి వినాశనం చేస్తూ, ఆజ్ఞను ధరించిన మహావీరుడు—లలితాదేవి ఆజ్ఞను పరిపాలించువాడు।

Verse 87

रुद्रलोके ऽतिरुचिरे वर्तते कुम्भसम्भव / महारुद्रस्य तस्यर्षे परिवाराः प्रमाथिनः

అత్యంత రమ్యమైన రుద్రలోకంలో కుంభసంభవుడు (అగస్త్యుడు) నివసిస్తున్నాడు; ఓ ఋషీ, ఆ మహారుద్రుని పరివారాలు ప్రమాథి గణములు.

Verse 88

ये रुद्रास्तानसंख्यातान्को वा वक्तुं पटुर्भवेत् / ये रुद्रा अधिभूम्यां तु सहस्राणां सहस्रशः

ఆ అసంఖ్యాత రుద్రులను ఎవరు వర్ణించగలరు? భూమిపై కూడా వారు వేల వేల రూపాలలో విరాజిల్లుతున్నారు.

Verse 89

दिविये ऽपि च वर्तन्ते सहस्राणां सहस्रशः / येषामन्नमिषश्चव येषां वातास्तथेषवः

వారు దివ్యలోకాలలో కూడా వేల వేలగా ఉన్నారు; వారి ఆహారం మాంసము, వారి వాయువులే బాణములవంటివి.

Verse 90

येषां च वर्षमिषवः प्रदीप्ताः पिङ्गलेक्षणाः / अर्णवे चान्तरिक्षे च वर्तमाना महौजसः

వారి వర్షరూప బాణములు ప్రజ్వలించి, పింగల నేత్రాలతో ఉన్నవారు; ఆ మహౌజస్వులు సముద్రంలోను అంతరిక్షంలోను సంచరిస్తారు.

Verse 91

जटावन्तो मधुष्मन्तो नीलग्रीवा विलोहिताः / ये भूतानामधिभुवो विशिखासः कपर्दिनः

జటాధారులు, మధుమయులు, నీలకంఠులు, రక్తవర్ణులు అయిన వారు—భూతముల అధిపతులు, శిఖలేని కపర్దులు అయిన రుద్రులు।

Verse 92

ये अन्नेषु विविध्यन्ति पात्रेषु पिबतो जनान् / ये पथां रथका रुद्रा ये च तीर्थनिवासिनः

అన్నములలో సంచరించువారు, పాత్రలలో త్రాగుచున్న జనులలో నివసించువారు; మార్గముల రథకారులైన రుద్రులు, అలాగే తీర్థనివాసులు।

Verse 93

सहस्रसंख्या ये चान्ये सृकावन्तो निषङ्गिणः / ललिताज्ञाप्रणेतारो दिशो रुद्रा वितस्थिरे

వెయ్యుల సంఖ్యలో మరికొందరు, సృక్‌ధారులు మరియు నిషంగధారులు; లలితాదేవి ఆజ్ఞను నడిపించువారు అయిన రుద్రులు దిశలందు వ్యాపించారు।

Verse 94

ते सर्वे सुमहात्मानः क्षणाद्विश्वत्रयीवहाः / श्रीदेव्या ध्याननिषणाताञ्छ्रीदेवीमन्त्रजापिनः

వారందరూ మహాత్ములు, క్షణమాత్రంలో త్రిలోకమును ధారించగలవారు; శ్రీదేవి ధ్యానంలో నిమగ్నులు, శ్రీదేవి మంత్రజపకులు।

Verse 95

श्रीदेवतायां भक्ताश्च पालयन्ति कृपालवः / षोडशावरणं चक्रं मुक्ताप्राकारमण्डले

కృపాళువైన భక్తులు శ్రీదేవతలో భక్తితో నిలిచి, ముత్యప్రాకార మండలములోని షోడశావరణ చక్రమును పరిరక్షిస్తారు।

Verse 96

आश्रित्य रुद्रास्ते सर्वे महारुद्रं महोदयम् / हिरण्यबाहुप्रमुखा ज्वलन्मन्युमुपासते

ఆ రుద్రులందరూ మహోదయుడైన మహారుద్రుని ఆశ్రయించి ఉపాసిస్తారు. హిరణ్యబాహు మొదలైనవారు జ్వలన్‌మన్యువును ఆరాధిస్తారు॥