Shloka 79
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
तल्लोकपूर्वभागे तु रुद्रलोको महोदयः / अनर्ध्यरत्नखचितस्तत्र रुद्रो ऽधिदेवता
Transliteration
tallokapūrvabhāge tu rudraloko mahodayaḥ / anardhyaratnakhacitastatra rudro 'dhidevatā
Translation
ఆ లోకపు తూర్పు భాగంలో ‘మహోదయ’ అనే రుద్రలోకం ఉంది; అది అమూల్య రత్నాలతో ఖచితమై, అక్కడ అధిదేవత రుద్రుడే।
Word by Word
तत्-लोक-पूर्व-भागेin the eastern part of that world
तत्-लोक-पूर्व-भागे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Locative singular; समासः—तत्पुरुष (तस्य लोकस्य पूर्वभागः)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-अव्यय (particle: ‘but/indeed’)
रुद्रलोकःRudra-world
रुद्रलोकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (रुद्रस्य लोकः)
महोदयःof great splendor/prosperity
महोदयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying रुद्रलोकः); समासः—कर्मधारय (महान् उदयः)
अनर्घ्य-रत्न-खचितःinlaid with priceless gems
अनर्घ्य-रत्न-खचितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनर्घ्य (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + खचित (कृदन्त; √खच् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; past participle used adjectivally; समासः—तत्पुरुष (अनर्घ्यैः रत्नैः खचितः)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अधिदेवता(is) the presiding deity
अधिदेवता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय) + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; predicate nominative; समासः—तत्पुरुष (अधि-देवता = presiding deity)