Shloka 78
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
महाबलो महासत्त्वः संग्रामेष्वपराजितः / दंष्ट्रया तु वराहेण स दैत्यस्तु द्विधाकृतः
Transliteration
mahābalo mahāsattvaḥ saṃgrāmeṣvaparājitaḥ / daṃṣṭrayā tu varāheṇa sa daityastu dvidhākṛtaḥ
Translation
మహాబలుడు, మహాసత్త్వుడు, యుద్ధాల్లో అపరాజితుడైన ఆ దైత్యుణ్ని వరాహుడు తన దంష్ట్రతో చీల్చి రెండుగా చేశాడు।
Word by Word
महाबलःvery strong
महाबलः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महच्च तत् बलम्’
महासत्त्वःof great prowess
महासत्त्वः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महच्च तत् सत्त्वम्’ (great valor/being)
संग्रामेषुin battles
संग्रामेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
अपराजितःundefeated
अपराजितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + पराजित (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समास/उपसर्ग-निषेध: ‘not defeated’
दंष्ट्रयाby the tusk
दंष्ट्रया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootदंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
वराहेणby the Boar (Varāha)
वराहेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवराह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
दैत्यःthe demon (Daitya)
दैत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्त-विशेषार्थक (emphatic)
द्विधाin two parts
द्विधा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्विधा (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb of manner)
कृतः(was) made
कृतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicate participle)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘made’