Shloka 46
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
अर्जुनो नाम कैन्तेयः स च राजा भविष्यति / अर्जुनं च महावीर्यो रामः प्रहरतां वरः
Transliteration
arjuno nāma kainteyaḥ sa ca rājā bhaviṣyati / arjunaṃ ca mahāvīryo rāmaḥ praharatāṃ varaḥ
Translation
కౌంతేయుడు అర్జునుడనే వాడు రాజు అవుతాడు; మరియు మహావీరుడైన రాముడు, ప్రహారకులలో శ్రేష్ఠుడు, అర్జునుని మీద ప్రహారం చేస్తాడు।
Word by Word
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
नामby name
नाम:
सम्बन्ध/विशेषण-भाव (appositive marker)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-प्रयोगे (indeclinable used to indicate ‘by name’)
कैन्तेयःson of Kunti (Kānteya)
कैन्तेयः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to अर्जुनः)
TypeNoun
Rootकैन्तेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; गोत्र/पितृव्युत्पन्न-नाम
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
राजाking
राजा:
कर्ता (Karta/Subject complement)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भविष्यतिwill become
भविष्यति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अर्जुनम्Arjuna (as object)
अर्जुनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
महावीर्यःof great valor
महावीर्यः:
कर्ता-विशेषण (attribute of subject)
TypeAdjective
Rootमहावीर्य (प्रातिपदिक; महा + वीर्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रहरताम्of those who strike; among attackers
प्रहरताम्:
क्रिया/सम्बन्ध (verbal form in comparative idiom)
TypeVerb
Rootप्र-हृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; ‘प्रहरताम्’ = ‘let them strike/among strikers’ (idiomatic genitive-plural-like form used in superlative construction)
वरःthe best
वरः:
कर्ता-विशेषण (predicate adjective of रामः)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (superlative sense ‘best’)