Shloka 45
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
यस्मान्नवर्जितमिदं वनं ते मम हैहय / तस्मात्ते दुष्करं कर्म कृतमन्यो हनिष्यति
Transliteration
yasmānnavarjitamidaṃ vanaṃ te mama haihaya / tasmātte duṣkaraṃ karma kṛtamanyo haniṣyati
Translation
హే హైహయా! నీవు నా ఈ వనాన్ని విడువలేదు; అందువల్ల నీవు చేసిన ఈ దుష్కర కర్మకు ఫలంగా—నిన్ను మరొకడు సంహరిస్తాడు।
Word by Word
यस्मात्because/from which (reason)
यस्मात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
वर्जितम्(was) avoided/left
वर्जितम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृज्/वर्ज् (धातु) → वर्जित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि—'not avoided/left' (predicate with इदम्)
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)/Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वनम्forest
वनम्:
Karma (कर्म)/Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इदम्-इत्यस्य विशेष्य
तेfor you/to you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dative/चतुर्थी) एकवचन; संबोधनार्थे/सम्बन्धे (to you)
ममof me/my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
हैहयO Haihaya
हैहय:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहैहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (Ablative), एकवचन; तस्मात् = therefore/from that reason
तेfor you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन
दुष्करम्hard to do
दुष्करम्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुस् + कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of कर्म)
कर्मdeed
कर्म:
Karma (कर्म)/Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कृतम्done
कृतम्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of कर्म)
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हनिष्यतिwill kill
हनिष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलृट् (Simple Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद