Shloka 18
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
सम्यक् प्रयोज्यमानेषु मन्त्रेषूच्चावचेषु च / प्रैषेषूच्चार्यमाणेषु हूयमानेषु वह्निषु
Transliteration
samyak prayojyamāneṣu mantreṣūccāvaceṣu ca / praiṣeṣūccāryamāṇeṣu hūyamāneṣu vahniṣu
Translation
ఉచ్చ-అవచ స్వరాలతో మంత్రాలు సమ్యకంగా ప్రయోగించబడుతున్నాయి; ప్రైషలు ఉచ్చరించబడుతున్నాయి, అగ్నుల్లో ఆహుతులు సమర్పించబడుతున్నాయి.
Word by Word
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
प्रयोज्यमानेषुwhen being employed
प्रयोज्यमानेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootप्र-युज् (धातु) → प्रयोज्यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकर्मणि कृदन्त (present passive participle/शानच्), सप्तमी (7th/locative), बहुवचन; ‘when being applied/used’
मन्त्रेषुin mantras
मन्त्रेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), बहुवचन
उच्चhigh
उच्च:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउच्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), बहुवचन; समासपूर्वपद
अवचेषुlow
अवचेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअवच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), बहुवचन; ‘low’ (paired with उच्च)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
प्रैषेषुin ritual injunctions/commands
प्रैषेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रैष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), बहुवचन; ‘commands/dispatches/ritual directions’
उच्चार्यमाणेषुwhen being recited
उच्चार्यमाणेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootउद्-चर् (धातु) → उच्चार्यमाण (कृदन्त)
Formवर्तमानकर्मणि कृदन्त (present passive participle/शानच्), सप्तमी (7th/locative), बहुवचन; ‘when being uttered’
हूयमानेषुwhen being offered
हूयमानेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootहु (धातु) → हूयमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकर्मणि कृदन्त (present passive participle/शानच्), सप्तमी (7th/locative), बहुवचन; ‘when being offered (into fire)’
वह्निषुin the fires
वह्निषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), बहुवचन