Shloka 17
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
गच्छत्सु चाश्रमोपान्तं प्रसूनजलहारिषु / स्वाध्या यदक्षैर्बहुभिरजिनांबरधारिभिः
Transliteration
gacchatsu cāśramopāntaṃ prasūnajalahāriṣu / svādhyā yadakṣairbahubhirajināṃbaradhāribhiḥ
Translation
పుష్పాలు, జలాన్ని తెచ్చేవారు ఆశ్రమ సమీపానికి వెళ్తుండగా, అనేక అజినాంబరధారులు స్వాధ్యాయంలో లీనమై జపమాల దానాలను తిప్పుతున్నారు.
Word by Word
गच्छत्सुwhile going
गच्छत्सु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गच्छत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), बहुवचन; ‘while (they) are going’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
आश्रमhermitage
आश्रम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासपूर्वपद (stem used in compound)
उपान्तम्to the vicinity
उपान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; गत्यर्थकक्रियायाः कर्म/देश (goal/place)
प्रसूनflowers
प्रसून:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रसून (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद (stem used in compound)
जलwater
जल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद
हारिषुamong the carriers/collectors
हारिषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootहारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), बहुवचन; ‘in/among those who carry’ (qualifying persons)
स्वाध्यायVedic study/recitation
स्वाध्याय:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वाध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; कर्तृपद (subject)
यत्which
यत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अक्षैःwith syllables/letters (akṣas)
अक्षैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन
बहुभिःwith many
बहुभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन; विशेषण of ‘अक्षैः’
अजिनdeerskin
अजिन:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअजिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद
अम्बरgarment, cloth
अम्बर:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद
धारिभिःby/with the wearers
धारिभिः:
Sahakārī (सहकारी)
TypeNoun
Rootधारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन; करण/सहकारक (agent group accompanying)