Shloka 52
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
नानावर्णोत्तरासंगावृत्ताङ्ग इवल्क्ष्यते / चन्दनागुरुकर्पूरकस्तूरीकुङ्कुमादिभिः
Transliteration
nānāvarṇottarāsaṃgāvṛttāṅga ivalkṣyate / candanāgurukarpūrakastūrīkuṅkumādibhiḥ
Translation
చందనం, అగరు, కర్పూరం, కస్తూరి, కుంకుమం మొదలైన వాటి నానావర్ణ లేపనాలతో అతడు/అది అనేక రంగులతో ఆవృతమైన అవయవాలున్నట్లుగా కనిపిస్తుంది।
Word by Word
nānā-varṇa-uttara-āsaṅga-vṛtta-aṅgaḥwhose body is covered with various-colored upper coatings
nānā-varṇa-uttara-āsaṅga-vṛtta-aṅgaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय) + varṇa (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक) + āsaṅga (प्रातिपदिक) + vṛtta (कृदन्त; √vṛt) + aṅga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā (Nominative/प्रथमा) Ekavacana (Singular/एकवचन); बहुव्रीहिः—“यस्य अङ्गं …”
ivaas if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (particle of comparison/उपमा-अव्यय)
lakṣyateis perceived/appears
lakṣyate:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√lakṣ (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present/लट्), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथमपुरुष), Ekavacana (Singular/एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद), Karmaṇi-prayoga (Passive/कर्मणि)
candana-āguru-karpūra-kastūrī-kuṅkuma-ādibhiḥwith sandal, agaru, camphor, musk, saffron, and the like
candana-āguru-karpūra-kastūrī-kuṅkuma-ādibhiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootcandana (प्रातिपदिक) + āguru (प्रातिपदिक) + karpūra (प्रातिपदिक) + kastūrī (प्रातिपदिक) + kuṅkuma (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (Neuter/नपुंसकलिङ्ग) (समाहार-द्वन्द्व as a collective), Tṛtīyā (Instrumental/तृतीया) Bahuvacana (Plural/बहुवचन); ādi-śabda indicates “etc.”