Shloka 45
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
विचचार शनै राजन्नुपशल्यमहीरुहम् / स तत्र विचरन्दिक्षु हरिणीभिः समन्ततः
Transliteration
vicacāra śanai rājannupaśalyamahīruham / sa tatra vicarandikṣu hariṇībhiḥ samantataḥ
Translation
ఓ రాజా, అతడు మెల్లగా అక్కడ సంచరించెను, అక్కడి వృక్షలతలు ముల్లులేని సౌమ్యమైనవి; దిక్కులలో తిరుగుతూ అతడు చుట్టూ జింకల మాదలచే పరివృతుడై ఉండెను।
Word by Word
vicacārawandered about
vicacāra:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√car (धातु)
FormLiṭ (Perfect/लिट्), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Ekavacana; parasmaipada
śanaiḥslowly
śanaiḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśanaiḥ (अव्यय)
FormKriyā-viśeṣaṇa-avyaya (adverb/क्रियाविशेषण)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana (Vocative/सम्बोधन), Ekavacana
upaśalya-mahīruhamthe upaśalya tree
upaśalya-mahīruham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootupaśalya (प्रातिपदिक) + mahīruha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; karmadhāraya: upaśalyaḥ mahīruhaḥ (a tree named upaśalya / a healing tree)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormDeśa-avyaya (adverb of place/देशाव्यय)
vicaranwandering
vicaran:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi-√car (धातु)
FormVartamāna-kāla-kṛdanta (present active participle/शतृ), Puṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; saḥ iti viśeṣaṇam
dikṣuin the directions
dikṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī (7th/सप्तमी), Bahuvacana
hariṇībhiḥwith does (female deer)
hariṇībhiḥ:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Roothariṇī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana
samantataḥall around
samantataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantataḥ (अव्यय)
FormDeśa-avyaya (adverb of place/देशाव्यय)