Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

रामस्य हिमवद्गमनम्

Rama’s Journey to Himavat

आरुरोह भगुश्रेष्ठस्तरसा तं मुदान्वितः / तस्य प्रविश्य गहनं वनं रामो महामनाः

āruroha bhaguśreṣṭhastarasā taṃ mudānvitaḥ / tasya praviśya gahanaṃ vanaṃ rāmo mahāmanāḥ

అప్పుడు భృగువంశశ్రేష్ఠుడు (రాముడు) ఆనందంతో నిండిపోయి వేగంగా ఆ పర్వతాన్ని ఎక్కెను; మహామనస్సు గల రాముడు దాని ఘన అరణ్యంలో ప్రవేశించెను।

ārurohaclimbed/ascended
āruroha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√ruh (धातु)
FormLiṭ (Perfect/लिट्), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Ekavacana; parasmaipada
bhagu-śreṣṭhaḥthe best of the Bhagus
bhagu-śreṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagu (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; samāsa: bhagūnām śreṣṭhaḥ (best among the Bhagus)
tarasāswiftly, with speed
tarasā:
Karaṇa (करण)
TypeIndeclinable
Roottaras (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana; adverbial use (instrumental of manner)
tamthat (mountain)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; sarvanāma
mudā-anvitaḥfilled with joy
mudā-anvitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmudā (प्रातिपदिक) + anvita (कृदन्त, √i/इ धातु with anu-)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; bhūta-kṛdanta (क्त) anvita = endowed; samāsa: mudayā anvitaḥ (endowed with joy)
tasyaof it/of him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana; genitive (of it/of him)
praviśyahaving entered
praviśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootpra-√viś (धातु)
FormKṛdanta: Absolutive/Gerund (त्वान्त/ल्यप्), praviśya = having entered
gahanamdense, deep
gahanam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgahana (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; vanaṃ iti viśeṣaṇam
vanamforest
vanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
mahā-manāḥgreat-minded
mahā-manāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + manas (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; bahuvrīhi: yasya manaḥ mahad asti (one whose mind is great)