Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

रामस्य हिमवद्गमनम्

Rama’s Journey to Himavat

विक्ष्यमाणो मुदं लेभे साशङ्कं मुग्धदृष्टिभिः / स तत्र कुसुमामोदगन्धिभिर्वनवायुभिः

vikṣyamāṇo mudaṃ lebhe sāśaṅkaṃ mugdhadṛṣṭibhiḥ / sa tatra kusumāmodagandhibhirvanavāyubhiḥ

ఆ ముద్దైన చూపుల (జింకల) దర్శనంతో అతడు కొంత సంకోచంతో కూడిన ఆనందాన్ని పొందెను; అక్కడ పుష్పసౌరభంతో నిండిన అరణ్యవాయువులు వీచుచుండెను।

vikṣyamāṇaḥbeing watched/observed
vikṣyamāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvikṣya (कृदन्त, √īkṣ/ईक्ष् धातु with vi-)
FormVartamāna-kāla-kṛdanta (present passive participle/शानच्), Puṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; vi-√īkṣ → vikṣyamāṇa = being looked at/being seen
mudamjoy
mudam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
lebheobtained, felt
lebhe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√labh (धातु)
FormLiṭ (Perfect/लिट्), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Ekavacana; ātmanepada
sa-āśaṅkamwith some apprehension
sa-āśaṅkam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsa (अव्यय/उपसर्गार्थ) + āśaṅkā (प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva: āśaṅkayā saha (with apprehension); adverbial accusative sense modifying lebhe
mugdha-dṛṣṭibhiḥby charming looks/glances
mugdha-dṛṣṭibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmugdha (प्रातिपदिक) + dṛṣṭi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana; samāsa: mugdhāḥ dṛṣṭayaḥ (bewitching glances/looks)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormDeśa-avyaya (adverb of place/देशाव्यय)
kusuma-āmoda-gandhibhiḥfragrant with the scent of flowers
kusuma-āmoda-gandhibhiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkusuma (प्रातिपदिक) + āmoda (प्रातिपदिक) + gandhin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana; samāsa: kusumānām āmodaḥ (fragrance) yasya saḥ gandhī; vanavāyubhiḥ iti viśeṣaṇam
vana-vāyubhiḥby forest breezes
vana-vāyubhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक) + vāyu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana; samāsa: vanasya vāyavaḥ (forest-breezes)