Shloka 7
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
आद्ये मन्वन्तरे ऽतीताः सर्गप्रावर्त्तकास्तु ये / स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं सप्तासन्ये महर्षयः
Transliteration
ādye manvantare 'tītāḥ sargaprāvarttakāstu ye / svāyaṃbhuveṃ'tare pūrvaṃ saptāsanye maharṣayaḥ
Translation
ఆద్య మన్వంతరంలో సర్గప్రవర్తకులై గతించిన వారు, స్వాయంభువ మన్వంతరానికి ముందుగా ఉన్న ఇతర ఏడు మహర్షులు.
Word by Word
आद्येin the first
आद्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मन्वन्तरे इत्यस्य विशेषणम्
मन्वन्तरेin the Manvantara
मन्वन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अतीताःgone by, past
अतीताः:
विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootअति+इ (धातु) → अतीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; महर्षयः इत्यस्य विशेषणम्
सर्गप्रावर्तकाःinitiators of creation
सर्गप्रावर्तकाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसर्ग+प्रावर्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘सर्गस्य प्रावर्तकाः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
तुindeed/but
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
येwho
ये:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
स्वायम्भुवेin the Svāyambhuva (Manvantara)
स्वायम्भुवे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootस्वायम्भुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अन्तरे इत्यस्य विशेषणम्
अन्तरेin the period/interval
अन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
कालाधिकरण (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb) ‘formerly/earlier’
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या (indeclinable numeral)
आसन्were
आसन्:
क्रिया (Verbal predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
येwho
ये:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन