Shloka 8
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
चाक्षुषस्यान्तरे ऽतीते प्राप्ते वैवस्वते पुनः / दक्षस्य च ऋषीणां च भृग्वादीनां महौजसाम्
Transliteration
cākṣuṣasyāntare 'tīte prāpte vaivasvate punaḥ / dakṣasya ca ṛṣīṇāṃ ca bhṛgvādīnāṃ mahaujasām
Translation
చాక్షుష మన్వంతరం గడిచిన తరువాత, మళ్లీ వైవస్వత మన్వంతరం వచ్చినప్పుడు, దక్షుడు మరియు భృగువు మొదలైన మహాతేజస్సుగల ఋషులు ప్రాదుర్భవించారు।
Word by Word
cākṣuṣasyaof Cākṣuṣa
cākṣuṣasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootcākṣuṣa (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine) — 'of Cākṣuṣa (Manu)'
antarein the interval
antare:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter) — 'in the interval (manvantara)'
atītehaving passed
atīte:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootati-√i (अति + इ धातु) → atīta (कृदन्त/PPP)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग — antare इति पदस्य विशेषणम्
prāptehaving arrived/occurred
prāpte:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootpra-√āp (प्र + आप् धातु) → prāpta (कृदन्त/PPP)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग — antare इति पदस्य विशेषणम्
vaivasvatein Vaivasvata (Manvantara)
vaivasvate:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootvaivasvata (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/7th), एकवचन, पुंलिङ्ग — 'in (the manvantara of) Vaivasvata'
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb) — पुनरिति
dakṣasyaof Dakṣa
dakṣasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन, पुंलिङ्ग — 'of Dakṣa'
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Conjunction) — समुच्चयार्थकः
ṛṣīṇāmof the sages
ṛṣīṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग — 'of the sages'
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Conjunction) — समुच्चयार्थकः
bhṛgu-ādīnāmof Bhṛgu and others
bhṛgu-ādīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन, पुंलिङ्ग — 'of Bhṛgu and others' (ādi-शब्देन समाहारः)
mahā-ojasāmof great energy
mahā-ojasām:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ojas (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन, पुंलिङ्ग — भृग्वादीनाम्/ऋषीणाम् इत्यस्य विशेषणम्; 'of great vigor'