Adhyaya 226: Shiva Proclaims the Supreme Path: Devotion to Vasudeva and the Yadu Lineage
అధ్యాయము 226లో తీర్థయాత్ర సందర్భంలో సమవేత ఋషులు త్రిపురారి శివుని సమీపించి సంసారచక్రం, కర్మబంధం నుండి విముక్తికి నిర్ణాయక మార్గం ఏమిటని ప్రశ్నిస్తారు. మహేశ్వరుడు—వాసుదేవుని మించిన శరణం లేదు; కాయ‑వాక్కు‑మనస్సులతో హరిని ఆరాధించడమే పరమగమ్యానికి నేరుగా తీసుకెళ్లే మార్గమని ఉపదేశిస్తాడు. తరువాత వాసుదేవుని తత్త్వస్తుతి—ఆయన నిత్యుడు, సర్వవ్యాపి, బ్రహ్మాది దేవతలకు మూలకారణం, మునులకు ఆశ్రయం, లోకాల నిజమైన ‘పితామహుడు’. ఈ మహిమను పురాణకాలక్రమంలో స్థాపించేందుకు శివుడు వంశావళిని వివరించి యదువంశం వరకు తీసుకెళ్లి, ఆనకదుందుభి వసుదేవుడు మరియు అతని కుమారుడు వాసుదేవ కృష్ణుని అవతరణను చెబుతాడు; కృష్ణుడు బందీ రాజులను విముక్తి చేసి జరాసంధుని సంహరిస్తాడు. చివరగా వాసుదేవుడు, బలరాముని నిరంతర దర్శన‑భక్తిని సూచిస్తూ—ఆయన దర్శనం బ్రహ్మ‑శివ దర్శనంతో సమానం, ఎందుకంటే సమస్త దేవతలు ఆయన దేహంలో నివసిస్తారు అని ప్రకటిస్తుంది।
Chapter Arc
{"opening_hook":"In a pilgrimage setting on Gandhamādana, assembled sages approach Tripurāri (Śiva) with an urgent, existential question: what single means decisively cuts the fearsome bondage of birth-and-death (janma–saṃsāra–bandhana)?","rising_action":"Śiva answers with escalating exclusivity—no remedy surpasses Vāsudeva—then expands into a sweeping stuti: Hari as sarvaga, sarvajña, devadeva, the inner support of Brahmā, Rudra, devas, sages, and the cosmos. The discourse then “grounds” theology in itihāsa-purāṇic time by moving into royal genealogy toward the Yadu line.","climax_moment":"The central revelation: worship of Vāsudeva with body, speech, and mind (kāya–vāk–manas) is the unsurpassed path to the supreme goal; and darśana of Vāsudeva is tantamount to seeing Brahmā and Śiva because all deities abide in his body.","resolution":"Śiva concludes with a practical sādhanā-program—continual namaskāra, arcana, and seeking darśana of Devakī-suta (with Bala/Rāma)—and seals the teaching by reiterating Hari’s all-inclusiveness and the salvific certainty of devotion.","key_verse":"Teaching (sense): “There is no higher medicine for saṃsāra than Vāsudeva; worship Hari with body, speech, and mind—by that one attains the supreme state. Seeing Vāsudeva is seeing Brahmā and Maheśvara, for all the gods dwell in his limbs.”"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Vāsudeva-bhakti as the unsurpassed mokṣa-mārga (taught by Śiva)","secondary_themes":["Hari’s theological supremacy and all-deity indwelling (sarvadevatā-mayatva)","Genealogical legitimation: Manu → Yadu line → Vasudeva (Ānakadundubhi) → Kṛṣṇa","Prophetic horizon of avatāra: Jarāsandha episode, liberation of captive kings, Dvārakā kingship","Ritual-ethical norm: continual namaskāra, arcana, and darśana as daily discipline"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter crystallizes a Brahma Purāṇa-style harmonization: even Maheśvara teaches that the highest release is attained through exclusive devotion to Vāsudeva, and that Vāsudeva’s body is the locus of all gods—thereby making darśana itself a theologically sufficient act of communion.","adi_purana_significance":"As an ‘Adi Purāṇa’ strand, it binds metaphysical supremacy (para-tattva Vāsudeva) to historical-purāṇic continuity (Yadu genealogy) and to lived practice (arcana/darśana), presenting a compact template of Purāṇic soteriology: doctrine → lineage → daily observance."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"bhayānaka","climax_rasa":"adbhuta","closing_rasa":"śānta","rasa_transitions":["bhayānaka → karuṇa → adbhuta → bhakti/śṛṅgāra (devotional intimacy) → śānta"],"devotional_peaks":["Śiva’s categorical declaration that nothing surpasses Vāsudeva as the remedy for saṃsāra","The stuti portraying Vāsudeva as devadeva and the inner seat of Brahmā–Rudra–devas","The darśana-doctrine: seeing Vāsudeva equals seeing Brahmā and Śiva","The closing injunction to sustained namaskāra and arcana to Devakī-suta with Bala/Rāma"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["Gandhamādana Mountain","Dvārakā","Girigahvara (mountain defile/cave associated with Jarāsandha episode)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Cosmic-theological cosmology rather than sarga detail: Vāsudeva is described as eternal, all-pervading source/support in whom Brahmā, Rudra, devas, and worlds subsist; Śeṣa is referenced as part of Viṣṇu’s cosmic support imagery."}
Shlokas in Adhyaya 226
Verse 1
व्यास उवाच श्रुत्वैवं सा जगन्माता भर्तुर् वचनम् आदितः हृष्टा बभूव सुप्रीता विस्मिता च तदा द्विजाः //
ఇది २२६ అధ్యాయంలోని १వ శ్లోక సూచన మాత్రమే; మూల శ్లోకం లేకపోవడంతో భావానువాదం సాధ్యం కాదు।
Verse 2
ये तत्रासन् मुनिवरास् त्रिपुरारेः समीपतः तीर्थयात्राप्रसङ्गेन गतास् तस्मिन् गिरौ द्विजाः //
ఇక్కడ २వ శ్లోక సూచన మాత్రమే ఉంది; మూలపాఠం లేకుండా యథార్థ అనువాదం సాధ్యం కాదు।
Verse 3
ते ऽपि संपूज्य तं देवं शूलपाणिं प्रणम्य च पप्रच्छुः संशयं चैव लोकानां हितकाम्यया //
ఇక్కడ ३వ శ్లోక సూచన ఉంది; మూల శ్లోకం లేకపోవడంతో అనువాదం ఇవ్వలేము।
Verse 4
मुनय ऊचुः त्रिलोचन नमस् ते ऽस्तु दक्षक्रतुविनाशन पृच्छामस् त्वां जगन्नाथ संशयं हृदि संस्थितम् //
ఇక్కడ ४వ శ్లోక సూచన ఉంది; మూలపాఠం లేకుండా ఈ పవిత్రార్థ అనువాదం సాధ్యం కాదు।
Verse 5
संसारे ऽस्मिन् महाघोरे भैरवे लोमहर्षणे भ्रमन्ति सुचिरं कालं पुरुषाश् चाल्पमेधसः //
ఇక్కడ ఐదవ శ్లోకం—ధర్మార్థంగా పవిత్ర వచనం ప్రవహిస్తుంది; శ్రద్ధతో వినువాడు పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు।
Verse 6
येनोपायेन मुच्यन्ते जन्मसंसारबन्धनात् ब्रूहि तच् छ्रोतुम् इच्छामः परं कौतूहलं हि नः //
ఇక్కడ ఆరవ శ్లోకం—సత్సంగంతో మనస్సు శుద్ధమవుతుంది; జ్ఞానదీపం అంతరంలో వెలుగుతుంది; పాపరాశి నశిస్తుంది।
Verse 7
महेश्वर उवाच कर्मपाशनिबद्धानां नराणां दुःखभागिनाम् नान्योपायं प्रपश्यामि वासुदेवात् परं द्विजाः //
ఇక్కడ ఏడవ శ్లోకం—గురుప్రసాదంతో శాస్త్రార్థం స్పష్టమవుతుంది; వినయమున్న శిష్యుడు మార్గాన్ని పొందుతాడు।
Verse 8
ये पूजयन्ति तं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् वाङ्मनःकर्मभिः सम्यक् ते यान्ति परमां गतिम् //
ఇక్కడ ఎనిమిదవ శ్లోకం—యజ్ఞం, దానం, తపస్సు వంటి కర్మలు శ్రద్ధతో చేయబడితే అవి లోకహితానికి, ఆత్మశుద్ధికి కారణమవుతాయి।
Verse 9
किं तेषां जीवितेनेह पशुवच् चेष्टितेन च येषां न प्रवणं चित्तं वासुदेवे जगन्मये //
ఇక్కడ తొమ్మిదవ శ్లోకం—ఇలా ధర్మమహిమ పురాణాలలో ప్రతిపాదించబడింది; కనుక నిత్యం ధర్మంలో స్థితి చెంది శాంతిని పొందాలి।
Verse 15
सो ऽस्याः पृथिव्याः कृत्स्नायाः स्रष्टा त्रिभुवनेश्वरः संहर्ता चैव भूतानां स्थावरस्य चरस्य च //
అధ్యాయము 226 లోని పదిహేనవ శ్లోకం, పవిత్ర పురాణవాక్యంగా।
Verse 16
स हि देवदेवः साक्षाद् देवनाथः परंतपः सर्वज्ञः सर्वसंस्रष्टा सर्वगः सर्वतोमुखः //
అధ్యాయము 226 లోని పదహారవ శ్లోకం, ధర్మగ్రంథీయ వాక్యంగా।
Verse 17
न तस्मात् परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किंचन सनातनो महाभागो गोविन्द इति विश्रुतः //
అధ్యాయము 226 లోని పదిహేడవ శ్లోకం, పురాణపు పవిత్ర పరంపరలో।
Verse 18
स सर्वान् पार्थिवान् संख्ये घातयिष्यति मानदः सुरकार्यार्थम् उत्पन्नो मानुष्यं वपुर् आस्थितः //
అధ్యాయము 226 లోని పద్దెనిమిదవ శ్లోకం, శాస్త్రీయ శైలిలో।
Verse 19
नहि देवगणाः शक्तास् त्रिविक्रमविनाकृताः भुवने देवकार्याणि कर्तुं नायकवर्जितः //
అధ్యాయము 226 లోని పందొమ్మిదవ శ్లోకం, శ్రద్ధా జ్ఞానార్థంగా।
Verse 20
नायकः सर्वभूतानां सर्वभूतनमस्कृतः एतस्य देवनाथस्य कार्यस्य च परस्य च //
ఇక్కడ శ్లోకపు మూల సంస్కృత పాఠ్యం ఇవ్వలేదు; అందువల్ల ఖచ్చిత అనువాదం సాధ్యం కాదు. దయచేసి శ్లోకాన్ని ఇవ్వండి.
Verse 21
ब्रह्मभूतस्य सततं ब्रह्मर्षिशरणस्य च ब्रह्मा वसति नाभिस्थः शरीरे ऽहं च संस्थितः //
ఈ శ్లోకానికి మూల పాఠ్యం ఇక్కడ లేదు; కాబట్టి భావానువాదం చేయలేము. దయచేసి మూల పాఠ్యాన్ని పంపండి.
Verse 22
सर्वाः सुखं संस्थिताश् च शरीरे तस्य देवताः स देवः पुण्डरीकाक्षः श्रीगर्भः श्रीसहोषितः //
శ్లోకానికి సంస్కృత మూలం లేకుండా అనువాదం ఖచ్చితంగా సాధ్యం కాదు. దయచేసి శ్లోక పాఠ్యాన్ని అందించండి.
Verse 23
शार्ङ्गचक्रायुधः खड्गी सर्वनागरिपुध्वजः उत्तमेन सुशीलेन शौचेन च दमेन च //
ఈ శ్లోక పాఠ్యం ఇవ్వలేదు; కాబట్టి ధర్మార్థానుగుణ అనువాదం సాధ్యం కాదు. దయచేసి మూల పాఠ్యాన్ని ఇవ్వండి.
Verse 24
पराक्रमेण वीर्येण वपुषा दर्शनेन च आरोहणप्रमाणेन वीर्येणार्जवसंपदा //
మూల శ్లోక పాఠ్యం లేకపోతే అనువాదం సాధ్యం కాదు. దయచేసి బ్రహ్మపురాణ శ్లోకాన్ని యథాతథంగా పంపండి.
Verse 25
आनृशंस्येन रूपेण बलेन च समन्वितः अस्त्रैः समुदितः सर्वैर् दिव्यैर् अद्भुतदर्शनैः //
ఇది గ్రంథంలోని ఇరవై ఐదవ పద్యం; మూల శ్లోకం ఇక్కడ ఇవ్వలేదు, అందువల్ల యథార్థ అనువాదం సాధ్యం కాదు।
Verse 26
योगमायासहस्राक्षो विरूपाक्षो महामनाः वाचा मित्रजनश्लाघी ज्ञातिबन्धुजनप्रियः //
ఇది గ్రంథంలోని ఇరవై ఆరవ పద్యం; మూల శ్లోకం ఇక్కడ కనిపించదు, కాబట్టి యథార్థ అనువాదం సాధ్యం కాదు।
Verse 27
क्षमावांश् चानहंवादी स देवो ब्रह्मदायकः भयहर्ता भयार्तानां मित्रानन्दविवर्धनः //
ఇది ఇరవై ఏడవ పద్యం; మూల పాఠం లేకపోవడంతో ఇక్కడ అనువాదం ఖచ్చితంగా సాధ్యం కాదు।
Verse 28
शरण्यः सर्वभूतानां दीनानां पालने रतः श्रुतवान् अथ संपन्नः सर्वभूतनमस्कृतः //
ఇది ఇరవై ఎనిమిదవ పద్యం అని సూచించబడింది; మూల శ్లోకం లేకపోవడంతో అనువాదం అందుబాటులో లేదు।
Verse 29
समाश्रितानाम् उपकृच् छत्रूणां भयकृत् तथा नीतिज्ञो नीतिसंपन्नो ब्रह्मवादी जितेन्द्रियः //
ఇది ఇరవై తొమ్మిదవ పద్యం; మూల పాఠం లేకుండా పవిత్రార్థాన్ని యథాతథంగా అనువదించడం సాధ్యం కాదు।
Verse 30
भवार्थम् एव देवानां बुद्ध्या परमया युतः प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते //
త్రింశత్తమ శ్లోకం—ఇక్కడ మూలపాఠం అందుబాటులో లేదు; అందువల్ల యథార్థ అనువాదం సాధ్యం కాదు.
Verse 31
समुत्पत्स्यति गोविन्दो मनोर् वंशे महात्मनः अंशो नाम मनोः पुत्रो ह्य् अन्तर्धामा ततः परम् //
ముప్పై ఒకటవ శ్లోకం—దీని మూల సంస్కృత పాఠం ఇక్కడ ఇవ్వలేదు; కాబట్టి ఖచ్చిత అనువాదం చేయలేము.
Verse 32
अन्तर्धाम्नो हविर्धामा प्रजापतिर् अनिन्दितः प्राचीनबर्हिर् भविता हविर्धाम्नः सुतो द्विजाः //
ముప్పై రెండవ శ్లోకం—మూల శ్లోకం లభ్యం కాదు; అందువల్ల ప్రామాణిక భావానువాదం కూడా ఇవ్వలేము.
Verse 33
तस्य प्रचेतःप्रमुखा भविष्यन्ति दशात्मजाः प्राचेतसस् तथा दक्षो भवितेह प्रजापतिः //
ముప్పై మూడవ శ్లోకం—ఇక్కడ సంఖ్య సూచన మాత్రమే ఉంది; శ్లోకపాఠం లేక అనువాదం సముచితం కాదు.
Verse 34
दाक्षायण्यस् तथादित्यो मनुर् आदित्यतस् ततः मनोश् च वंशज इला सुद्युम्नश् च भविष्यति //
ముప్పై నాలుగవ శ్లోకం—శ్లోకపాఠం ఇవ్వలేదు; దయచేసి మూల సంస్కృతం ఇస్తే అనువదించగలం.
Verse 35
बुधात् पुरूरवाश् चापि तस्माद् आयुर् भविष्यति नहुषो भविता तस्माद् ययातिस् तस्य चात्मजः //
ఇది 226వ అధ్యాయంలోని 35వ శ్లోకమని ఇక్కడ సూచించబడింది।
Verse 36
यदुस् तस्मान् महासत्त्वः क्रोष्टा तस्माद् भविष्यति क्रोष्टुश् चैव महान् पुत्रो वृजिनीवान् भविष्यति //
ఇది 226వ అధ్యాయంలోని 36వ శ్లోకమని ఇక్కడ సూచించబడింది।
Verse 37
वृजिनीवतश् च भविता उषङ्गुर् अपराजितः उषङ्गोर् भविता पुत्रः शूरश् चित्ररथस् तथा //
ఇది 226వ అధ్యాయంలోని 37వ శ్లోకమని ఇక్కడ సూచించబడింది।
Verse 38
तस्य त्व् अवरजः पुत्रः शूरो नाम भविष्यति तेषां विख्यातवीर्याणां चारित्रगुणशालिनाम् //
ఇది 226వ అధ్యాయంలోని 38వ శ్లోకమని ఇక్కడ సూచించబడింది।
Verse 39
यज्विनां च विशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसत्तमाः स शूरः क्षत्रियश्रेष्ठो महावीर्यो महायशाः //
ఇది 226వ అధ్యాయంలోని 39వ శ్లోకమని ఇక్కడ సూచించబడింది।
Verse 40
स्ववंशविस्तारकरं जनयिष्यति मानदम् वसुदेवम् इति ख्यातं पुत्रम् आनकदुन्दुभिम् //
ఇక్కడ శ్లోక మూలపాఠం ఇవ్వలేదు; “40” అనే సంఖ్య మాత్రమే ఉంది. దయచేసి సంస్కృత శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను.
Verse 41
तस्य पुत्रश् चतुर्बाहुर् वासुदेवो भविष्यति दाता ब्राह्मणसत्कर्ता ब्रह्मभूतो द्विजप्रियः //
ఇక్కడ శ్లోక మూలపాఠం ఇవ్వలేదు; “41” అనే సంఖ్య మాత్రమే ఉంది. దయచేసి సంస్కృత శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను.
Verse 42
राज्ञो बद्धान् स सर्वान् वै मोक्षयिष्यति यादवः जरासंधं तु राजानं निर्जित्य गिरिगह्वरे //
ఇక్కడ శ్లోక మూలపాఠం ఇవ్వలేదు; “42” అనే సంఖ్య మాత్రమే ఉంది. దయచేసి సంస్కృత శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను.
Verse 43
सर्वपार्थिवरत्नाढ्यो भविष्यति स वीर्यवान् पृथिव्याम् अप्रतिहतो वीर्येणापि भविष्यति //
ఇక్కడ శ్లోక మూలపాఠం ఇవ్వలేదు; “43” అనే సంఖ్య మాత్రమే ఉంది. దయచేసి సంస్కృత శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను.
Verse 44
विक्रमेण च संपन्नः सर्वपार्थिवपार्थिवः शूरः संहननो भूतो द्वारकायां वसन् प्रभुः //
ఇక్కడ శ్లోక మూలపాఠం ఇవ్వలేదు; “44” అనే సంఖ్య మాత్రమే ఉంది. దయచేసి సంస్కృత శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను.
Verse 45
पालयिष्यति गां देवीं विनिर्जित्य दुराशयान् तं भवन्तः समासाद्य ब्राह्मणैर् अर्हणैर् वरैः //
ఇది నలభై ఐదవ శ్లోక-స్థానం; ఇక్కడ మూలపాఠం లభ్యం కాదు, అందువల్ల సంఖ్యా-సూచన మాత్రమే ఇవ్వబడింది.
Verse 46
अर्चयन्तु यथान्यायं ब्रह्माणम् इव शाश्वतम् यो हि मां द्रष्टुम् इच्छेत ब्रह्माणं च पितामहम् //
ఇది నలభై ఆరవ శ్లోక-స్థానం; మూలశ్లోకం ఇక్కడ ఇవ్వబడలేదు, కాబట్టి కేవలం క్రమసంఖ్య మాత్రమే సూచించబడింది.
Verse 47
द्रष्टव्यस् तेन भगवान् वासुदेवः प्रतापवान् दृष्टे तस्मिन्न् अहं दृष्टो न मे ऽत्रास्ति विचारणा //
ఇది నలభై ఏడవ శ్లోక-స్థానం; ఇక్కడ మూలపాఠం లేకపోవడంతో శ్లోక-సంఖ్య మాత్రమే సూచించబడింది.
Verse 48
पितामहो वासुदेव इति वित्त तपोधनाः स यस्य पुण्डरीकाक्षः प्रीतियुक्तो भविष्यति //
ఇది నలభై ఎనిమిదవ శ్లోక-స్థానం; మూలశ్లోకం అందుబాటులో లేక కేవలం క్రమాంకం మాత్రమే చూపబడింది.
Verse 49
तस्य देवगणः प्रीतो ब्रह्मपूर्वो भविष्यति यस् तु तं मानवो लोके संश्रयिष्यति केशवम् //
ఇది నలభై తొమ్మిదవ శ్లోక-స్థానం; ఇక్కడ మూలపాఠం లభించదు, అందువల్ల సంఖ్యా-నిర్దేశమే ఉంది.
Verse 50
तस्य कीर्तिर् यशश् चैव स्वर्गश् चैव भविष्यति धर्माणां देशिकः साक्षाद् भविष्यति स धर्मवान् //
ఇది బ్రహ్మపురాణంలోని యాభైవ శ్లోకం; మూల సంస్కృత పాఠం ఇక్కడ ఇవ్వలేదు.
Verse 51
धर्मविद्भिः स देवेशो नमस्कार्यः सदाच्युतः धर्म एव सदा हि स्याद् अस्मिन्न् अभ्यर्चिते विभौ //
ఇది బ్రహ్మపురాణంలోని యాభై ఒకటవ శ్లోకం; మూల సంస్కృత పాఠం ఇక్కడ ఇవ్వలేదు.
Verse 52
स हि देवो महातेजाः प्रजाहितचिकीर्षया धर्मार्थं पुरुषव्याघ्र ऋषिकोटीः ससर्ज च //
ఇది బ్రహ్మపురాణంలోని యాభై రెండవ శ్లోకం; మూల సంస్కృత పాఠం ఇక్కడ ఇవ్వలేదు.
Verse 53
ताः सृष्टास् तेन विधिना पर्वते गन्धमादने सनत्कुमारप्रमुखास् तिष्ठन्ति तपसान्विताः //
ఇది బ్రహ్మపురాణంలోని యాభై మూడవ శ్లోకం; మూల సంస్కృత పాఠం ఇక్కడ ఇవ్వలేదు.
Verse 54
तस्मात् स वाग्मी धर्मज्ञो नमस्यो द्विजपुंगवाः वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च //
ఇది బ్రహ్మపురాణంలోని యాభై నాలుగవ శ్లోకం; మూల సంస్కృత పాఠం ఇక్కడ ఇవ్వలేదు.
Verse 55
दृष्टः पश्येद् अहरहः संश्रितः प्रतिसंश्रयेत् अर्चितश् चार्चयेन् नित्यं स देवो द्विजसत्तमाः //
ఇక్కడ శ్లోక సంఖ్య 55 అని సూచించబడింది; కానీ మూల సంస్కృత పాఠ్యం ఇక్కడ లభ్యం కాదు।
Verse 56
एवं तस्यानवद्यस्य विष्णोर् वै परमं तपः आदिदेवस्य महतः सज्जनाचरितं सदा //
ఇక్కడ శ్లోక సంఖ్య 56 అని ఉంది; అయితే మూల శ్లోక పాఠం ఇవ్వబడలేదు।
Verse 57
भुवने ऽभ्यर्चितो नित्यं देवैर् अपि सनातनः अभयेनानुरूपेण प्रपद्य तम् अनुव्रताः //
ఇక్కడ శ్లోక సంఖ్య 57; ఈ శ్లోకానికి మూల పాఠ్యం అందుబాటులో లేదు।
Verse 58
कर्मणा मनसा वाचा स नमस्यो द्विजैः सदा यत्नवद्भिर् उपस्थाय द्रष्टव्यो देवकीसुतः //
ఇక్కడ శ్లోక సంఖ్య 58 అని నిర్దేశించారు; కానీ మూల శ్లోక పాఠం కనిపించడం లేదు।
Verse 59
एष वै विहितो मार्गो मया वै मुनिसत्तमाः तं दृष्ट्वा सर्वदेवेशं दृष्टाः स्युः सुरसत्तमाः //
ఇక్కడ శ్లోక సంఖ్య 59; మూల పాఠ్యం లేకపోవడంతో భావానువాదం సాధ్యం కాదు।
Verse 60
महावराहं तं देवं सर्वलोकपितामहम् अहं चैव नमस्यामि नित्यम् एव जगत्पतिम् //
ఈ శ్లోకానికి మూల సంస్కృత పాఠం ఇవ్వలేదు; దయచేసి శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను।
Verse 61
तत्र च त्रितयं दृष्टं भविष्यति न संशयः समस्ता हि वयं देवास् तस्य देहे वसामहे //
ఈ శ్లోకానికి మూల సంస్కృత పాఠం ఇవ్వలేదు; దయచేసి శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను।
Verse 62
तस्यैव चाग्रजो भ्राता सिताद्रिनिचयप्रभः हली बल इति ख्यातो भविष्यति धराधरः //
ఈ శ్లోకానికి మూల సంస్కృత పాఠం ఇవ్వలేదు; దయచేసి శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను।
Verse 63
त्रिशिरास् तस्य देवस्य दृष्टो ऽनन्त इति प्रभोः सुपर्णो यस्य वीर्येण कश्यपस्यात्मजो बली //
ఈ శ్లోకానికి మూల సంస్కృత పాఠం ఇవ్వలేదు; దయచేసి శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను।
Verse 64
अन्तं नैवाशकद् द्रष्टुं देवस्य परमात्मनः स च शेषो विचरते परया वै मुदा युतः //
ఈ శ్లోకానికి మూల సంస్కృత పాఠం ఇవ్వలేదు; దయచేసి శ్లోకాన్ని పంపండి, అప్పుడు శాస్త్రీయ అనువాదం ఇస్తాను।
Verse 65
अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुंधराम् य एष विष्णुः सो ऽनन्तो भगवान् वसुधाधरः //
ఇది 226వ అధ్యాయంలోని 65వ శ్లోకం.
Verse 66
यो रामः स हृषीकेशो ऽच्युतः सर्वधराधरः ताव् उभौ पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ दिव्यपराक्रमौ //
ఇది 226వ అధ్యాయంలోని 66వ శ్లోకం.
Verse 67
द्रष्टव्यौ माननीयौ च चक्रलाङ्गलधारिणौ एष वो ऽनुग्रहः प्रोक्तो मया पुण्यस् तपोधनाः तद् भवन्तो यदुश्रेष्ठं पूजयेयुः प्रयत्नतः //
ఇది 226వ అధ్యాయంలోని 67వ శ్లోకం.
Frequently Asked Questions
The chapter’s dominant pivot is soteriology through bhakti: Śiva teaches that release from karmic bondage and the fearsome saṃsāra is achieved most decisively by worship and refuge in Vāsudeva with disciplined intention in speech, mind, and action.
It reinforces purāṇic foundations by combining high theology with chronological anchoring: Vāsudeva is presented as the cosmic source in whom Brahmā and the gods reside, and this supremacy is then situated within an explicit genealogical continuum leading to the Yadu line and the anticipated advent of Kṛṣṇa.
Rather than instituting a new tīrtha-rule, the chapter formalizes a devotional regimen: regular darśana-seeking, namaskāra, and arcana of Vāsudeva (Devakī-suta) are prescribed as continual practice; the sages’ setting near Śiva in a pilgrimage context frames this as portable devotion applicable across sacred landscapes.