Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 100
Devanagari script
स देवदेवः परमेश्वरः स्वयं स्वयंभुर् आयास्यति देवि ते ऽन्तिकम् उदाररूपो विकृतादिरूपः समानरूपो ऽपि न यस्य कस्यचित्
Translation
శ్లోకం 100—ఇక్కడ పురాణంలో పవిత్ర తత్త్వం సంక్షేపంగా నిరూపించబడింది; దీని శ్రవణంతో మనస్సు శుద్ధి పొందుతుంది।
Word by Word
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
deva-devaḥgod of gods
deva-devaḥ:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: 'god of gods'
parama-īśvaraḥsupreme lord
parama-īśvaraḥ:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootparama (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: 'supreme lord'
svayamhimself
svayam:
Nipata (निपात/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय, स्वयम् (personally)
svayaṃ-bhūḥself-existent one
svayaṃ-bhūḥ:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootsvayam (अव्यय) + bhū (धातु/प्रातिपदिक-निर्माण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभावसमासः: 'self-existent'
āyāsyatiwill come
āyāsyati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-yā (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
deviO goddess
devi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
teto you
te:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन; 'to/for you' अर्थे दत्तिवत् प्रयोगः (colloquial dative sense)
antikamnear, into your presence
antikam:
Adhikarana (अधिकरण/Goal-place)
TypeNoun
Rootantika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; गत्यर्थक्रियायां देशवाचक-द्वितीया (accusative of goal)
udāra-rūpaḥof noble form
udāra-rūpaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootudāra (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः; विशेषण
vikṛta-ādi-rūpaḥhaving manifold forms
vikṛta-ādi-rūpaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvikṛta (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः: 'having forms beginning with the distorted/varied (forms)'
samāna-rūpaḥof uniform/same form
samāna-rūpaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamāna (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः; विशेषण
apieven though
api:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय, अपि (concessive particle: even/although)
nanot
na:
Nipata (निपात/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation)
yasyawhose
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (Genitive), एकवचन
kasyacitof anyone (at all)
kasyacit:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkas-cit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (Genitive), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
Speaker
Brahma continues addressing Devi.