Adhyaya 1

Verse 1

श्रीराजोवाच सम: प्रिय: सुहृद्ब्रह्मन् भूतानां भगवान् स्वयम् । इन्द्रस्यार्थे कथं दैत्यानवधीद्विषमो यथा ॥ १ ॥

రాజా పరీక్షితుడు అన్నాడు—ఓ బ్రాహ్మణా! భగవాన్ విష్ణువు స్వయంగా సమస్త జీవుల పట్ల సమదృష్టి గలవాడు, ప్రియుడు, సుహృదుడు. అలాంటివాడు ఇంద్రుని ప్రయోజనార్థం సాధారణ మనిషిలా పక్షపాతిగా మారి ఇంద్రశత్రువులైన దైత్యులను ఎలా వధించాడు? అందరికీ సముడైనవాడికి ఎవరి పట్ల పక్షపాతం, ఎవరి పట్ల వైరం ఎలా కలుగుతుంది?

Verse 2

न ह्यस्यार्थ: सुरगणै: साक्षान्नि:श्रेयसात्मन: । नैवासुरेभ्यो विद्वेषो नोद्वेगश्चागुणस्य हि ॥ २ ॥

భగవాన్ విష్ణువు స్వయంగా పరమానందనిధి, పరమశ్రేయస్స్వరూపుడు. కాబట్టి దేవతల పక్షం పట్టడం వల్ల ఆయనకు ఏ లాభం? దానివల్ల ఆయన ఏ స్వార్థం తీరుతుంది? ప్రభువు నిర్గుణుడు, అతీతుడు; మరి అసురుల పట్ల ఆయనకు భయం ఎందుకు, వారిపై ఈర్ష్య లేదా ద్వేషం ఎలా కలుగుతుంది?

Verse 3

इति न: सुमहाभाग नारायणगुणान् प्रति । संशय: सुमहाञ्जातस्तद्भ‍वांश्छेत्तुमर्हति ॥ ३ ॥

ఓ మహాభాగ్యశాలి, పండిత బ్రాహ్మణా! నారాయణుని గుణాల విషయమై—ఆయన పక్షపాతి కాదా, సముడా—అనే గొప్ప సందేహం మాకు కలిగింది. దయచేసి ప్రమాణసహితమైన వచనాలతో నా సందేహాన్ని తొలగించి, నారాయణుడు ఎల్లప్పుడూ అందరికీ సముడని, నిరపేక్షుడని స్పష్టంచేయండి.

Verse 4

श्रीऋषिरुवाच साधु पृष्टं महाराज हरेश्चरितमद्भ‍ुतम् । यद् भागवतमाहात्म्यं भगवद्भ‍क्तिवर्धनम् ॥ ४ ॥ गीयते परमं पुण्यमृषिभिर्नारदादिभि: । नत्वा कृष्णाय मुनये कथयिष्ये हरे: कथाम् ॥ ५ ॥

శ్రీఋషి పలికెను—ఓ మహారాజా, నీవు అతి శుభమైన ప్రశ్న అడిగితివి; హరి యొక్క అద్భుత లీలలు మరియు శ్రీమద్భాగవత మహాత్మ్యం భగవద్భక్తిని వృద్ధి చేస్తాయి. ఈ పరమ పుణ్యాన్ని నారదాది ఋషులు గానము చేస్తారు; కృష్ణద్వైపాయన వ్యాసమునికి నమస్కరించి నేను ఇప్పుడు హరి కథను చెప్పుదును।

Verse 5

श्रीऋषिरुवाच साधु पृष्टं महाराज हरेश्चरितमद्भ‍ुतम् । यद् भागवतमाहात्म्यं भगवद्भ‍क्तिवर्धनम् ॥ ४ ॥ गीयते परमं पुण्यमृषिभिर्नारदादिभि: । नत्वा कृष्णाय मुनये कथयिष्ये हरे: कथाम् ॥ ५ ॥

ఈ పరమ పుణ్యాన్ని నారదాది మునులు గానము చేస్తారు; కృష్ణద్వైపాయన వ్యాసమునికి నమస్కరించి నేను హరి కథను చెప్పుదును, దానివల్ల శ్రవణ-కీర్తనతో భక్తి వృద్ధి చెందుతుంది।

Verse 6

निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान्प्रकृते: पर: । स्वमायागुणमाविश्य बाध्यबाधकतां गत: ॥ ६ ॥

భగవాన్ ప్రకృతి గుణాలకు అతీతుడు, అజుడు, అవ్యక్తుడు; అయినా స్వీయ యోగమాయా శక్తిని ఆశ్రయించి బద్ధుడూ బంధకుడూ అన్నట్లుగా లీలా చేస్తాడు।

Verse 7

सत्त्वं रजस्तम इति प्रकृतेर्नात्मनो गुणा: । न तेषां युगपद्राजन् ह्रास उल्लास एव वा ॥ ७ ॥

ఓ రాజా, సత్త్వం, రజసం, తమసం ఇవి ప్రకృతికి చెందిన గుణాలు; ఆత్మస్వరూపుడైన భగవానునికి కావు. ఈ మూడు గుణాలు ఒకేసారి తగ్గడమో పెరగడమో చేయవు।

Verse 8

जयकाले तु सत्त्वस्य देवर्षीन् रजसोऽसुरान् । तमसो यक्षरक्षांसि तत्कालानुगुणोऽभजत् ॥ ८ ॥

సత్త్వం ప్రబలినప్పుడు దేవతలు, ఋషులు వికసిస్తారు; రజసం ప్రబలినప్పుడు అసురులు వృద్ధి చెందుతారు; తమసం ప్రాధాన్యమైతే యక్ష-రాక్షసులు ఎదుగుతారు. భగవాన్ హృదయంలో నిలిచి ఆ కాలానుగుణంగా ఫలితాలను పోషిస్తాడు।

Verse 9

ज्योतिरादिरिवाभाति सङ्घातान्न विविच्यते । विदन्त्यात्मानमात्मस्थं मथित्वा कवयोऽन्तत: ॥ ९ ॥

పరమాత్మ ప్రతి జీవి హృదయంలో సర్వవ్యాపిగా నివసిస్తాడు. చెక్కలో అగ్ని, కుండలో నీరు, కుండలో ఆకాశం ఉన్నట్లు గ్రహించగలిగినట్లే, భక్తిలక్షణ కర్మలను చూసి జ్ఞాని వ్యక్తి భగవంతుని అనుగ్రహం ఎంత ఉందో తెలుసుకోగలడు।

Verse 10

यदा सिसृक्षु: पुर आत्मन: परो रज: सृजत्येष पृथक् स्वमायया । सत्त्वं विचित्रासु रिरंसुरीश्वर: शयिष्यमाणस्तम ईरयत्यसौ ॥ १० ॥

పరమేశ్వరుడు సృష్టి చేయదలచినప్పుడు, తన మాయ ద్వారా రజోగుణాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రేరేపించి వివిధ దేహాలను సృష్టిస్తాడు. తరువాత పరమాత్మగా ప్రతి దేహంలో ప్రవేశించి సత్త్వంతో పోషణ, రజస్సుతో సృష్టి, తమస్సుతో లయను నడిపిస్తాడు।

Verse 11

कालं चरन्तं सृजतीश आश्रयं । प्रधानपुम्भ्यां नरदेव सत्यकृत् ॥ ११ ॥

హే సత్యపరాక్రమ రాజా! సమస్త జగత్తు సృష్టికర్త, భౌతిక-ఆధ్యాత్మిక శక్తుల నియంత అయిన భగవంతుడు కాలతత్త్వాన్ని సృష్టిస్తాడు; దాని వల్ల ప్రకృతి మరియు జీవుడు కాల పరిమితిలో కార్యం చేయగలరు. కానీ భగవంతుడు కాలానికీ ప్రకృతికీ లోబడడు।

Verse 12

य एष राजन्नपि काल ईशिता सत्त्वं सुरानीकमिवैधयत्यत: । तत्प्रत्यनीकानसुरान् सुरप्रियो रजस्तमस्कान् प्रमिणोत्युरुश्रवा: ॥ १२ ॥

హే రాజా! ఈ కాలతత్త్వం సత్త్వగుణాన్ని పెంపొందిస్తుంది; అందువల్ల సత్త్వస్థితిలో ఉన్న దేవతలకు భగవంతుడు అనుకూలంగా కనిపిస్తాడు. తరువాత తమోగుణ ప్రభావిత అసురులు నశిస్తారు. అయితే భగవంతుడు పక్షపాతి కాదు; ఆయన మహాకీర్తి వల్ల ‘ఉరుశ్రవా’ అని పిలువబడతాడు।

Verse 13

अत्रैवोदाहृत: पूर्वमितिहास: सुरर्षिणा । प्रीत्या महाक्रतौ राजन् पृच्छतेऽजातशत्रवे ॥ १३ ॥

హే రాజా! ఇదే విషయమై పూర్వం రాజసూయ మహాక్రతువులో దేవర్షి నారదుడు ఆనందంతో ఒక ఇతిహాసాన్ని చెప్పాడు. అజాతశత్రు యుధిష్ఠిరుని ప్రశ్నకు సమాధానంగా, దైత్యులను సంహరించినప్పటికీ భగవంతుడు ఎల్లప్పుడూ సమదర్శి, నిర్పక్షపాతి అని స్పష్టమైన ఉదాహరణతో వివరించాడు।

Verse 14

द‍ृष्ट्वा महाद्भ‍ुतं राजा राजसूये महाक्रतौ । वासुदेवे भगवति सायुज्यं चेदिभूभुज: ॥ १४ ॥ तत्रासीनं सुरऋषिं राजा पाण्डुसुत: क्रतौ । पप्रच्छ विस्मितमना मुनीनां श‍ृण्वतामिदम् ॥ १५ ॥

రాజసూయ మహాక్రతువులో పాండుపుత్రుడు మహారాజ యుధిష్ఠిరుడు మహాద్భుతాన్ని చూశాడు—చేదిరాజు శిశుపాలుడు భగవాన్ వాసుదేవ శ్రీకృష్ణునిలో సాయుజ్యాన్ని పొందాడు. ఆశ్చర్యచకితుడై అక్కడ ఆసీనుడైన దేవర్షి నారదుని కారణం అడిగాడు; అక్కడున్న మునులందరూ ఆ ప్రశ్నను విన్నారు.

Verse 15

द‍ृष्ट्वा महाद्भ‍ुतं राजा राजसूये महाक्रतौ । वासुदेवे भगवति सायुज्यं चेदिभूभुज: ॥ १४ ॥ तत्रासीनं सुरऋषिं राजा पाण्डुसुत: क्रतौ । पप्रच्छ विस्मितमना मुनीनां श‍ृण्वतामिदम् ॥ १५ ॥

రాజసూయ మహాక్రతువులో పాండుపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు చూశాడు—చేదిరాజు శిశుపాలుడు భగవాన్ వాసుదేవ శ్రీకృష్ణునిలో సాయుజ్యాన్ని పొందాడు. ఆశ్చర్యంతో అక్కడ కూర్చున్న దేవర్షి నారదుని కారణం అడిగాడు; మునులందరూ ఆ ప్రశ్నను విన్నారు.

Verse 16

श्रीयुधिष्ठिर उवाच अहो अत्यद्भ‍ुतं ह्येतद्दुर्लभैकान्तिनामपि । वासुदेवे परे तत्त्वे प्राप्तिश्चैद्यस्य विद्विष: ॥ १६ ॥

శ్రీ యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—అహో, ఇది ఎంత అద్భుతం! ఏకాంత భక్తులకు కూడా దుర్లభమైన సాయుజ్య-ముక్తి, వాసుదేవ అనే పరమ తత్త్వంలో భగవంతుని శత్రువైన శిశుపాలుడికి ఎలా లభించింది?

Verse 17

एतद्वेदितुमिच्छाम: सर्व एव वयं मुने । भगवन्निन्दया वेनो द्विजैस्तमसि पातित: ॥ १७ ॥

ఓ మునివర్యా, మేమందరం దీని కారణం తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాం. పూర్వం వేన అనే రాజు భగవంతుని నిందించగా బ్రాహ్మణులు అతన్ని నరకంలో పడేశారు అని నేను విన్నాను. శిశుపాలుడూ నిందకుడే; అతనూ నరకానికి వెళ్లాలి కదా—అయితే అతడు భగవంతునిలో ఎలా లీనమయ్యాడు?

Verse 18

दमघोषसुत: पाप आरभ्य कलभाषणात् । सम्प्रत्यमर्षी गोविन्दे दन्तवक्रश्च दुर्मति: ॥ १८ ॥

దమఘోషుని కుమారుడైన ఆ పాపాత్ముడు శిశుపాలుడు చిన్ననాటి నుంచే—సరిగా మాట్లాడలేని వయసులోనే—గోవిందుని నిందించడం ప్రారంభించాడు; మరణం వరకు శ్రీకృష్ణునిపై ద్వేషంతోనే ఉన్నాడు. అలాగే అతని సోదరుడు దంతవక్రుడూ దుర్మతిగా అదే అలవాట్లను కొనసాగించాడు.

Verse 19

शपतोरसकृद्विष्णुं यद्ब्रह्म परमव्ययम् । श्वित्रो न जातो जिह्वायां नान्धं विविशतुस्तम: ॥ १९ ॥

శిశుపాలుడు, దంతవక్రుడు పదేపదే పరమబ్రహ్మమైన అవ్యయుడు అయిన భగవాన్ విష్ణువు (కృష్ణుడు)ను దూషించినా, వారు ఆరోగ్యంగా ఉన్నారు. వారి నాలుకకు శ్వేతకుష్ఠం రాలేదు, నరకజీవితపు ఘోరాంధకారంలోనూ వారు ప్రవేశించలేదు—ఇది మాకు మహా ఆశ్చర్యం।

Verse 20

कथं तस्मिन् भगवति दुरवग्राह्यधामनि । पश्यतां सर्वलोकानां लयमीयतुरञ्जसा ॥ २० ॥

అనేక మహానుభావులు చూస్తుండగానే, పొందుటకు దుర్లభమైన ధామముగల భగవాన్ కృష్ణునిలో శిశుపాలుడు, దంతవక్రుడు ఎలా అంత సులభంగా లీనమయ్యారు?

Verse 21

एतद्भ्राम्यति मे बुद्धिर्दीपार्चिरिव वायुना । ब्रूह्येतदद्भ‍ुततमं भगवान्ह्यत्र कारणम् ॥ २१ ॥

ఇది నిస్సందేహంగా అత్యంత అద్భుతమైన విషయం. గాలికి దీపశిఖ ఎలా కంపిస్తుందో, అలాగే నా బుద్ధి కలత చెందింది. ఓ నారదమునీ, మీరు సర్వజ్ఞులు; దయచేసి ఈ అద్భుత ఘటనకు కారణం చెప్పండి।

Verse 22

श्रीबादरायणिरुवाच राज्ञस्तद्वच आकर्ण्य नारदो भगवानृषि: । तुष्ट: प्राह तमाभाष्य श‍ृण्वत्यास्तत्सद: कथा: ॥ २२ ॥

శ్రీశుకదేవ గోస్వామి అన్నారు—మహారాజ యుధిష్ఠిరుని అభ్యర్థన విని, సర్వజ్ఞుడైన మహాశక్తిమంతుడు నారదముని ఎంతో సంతోషించి, యజ్ఞంలో పాల్గొన్న వారందరి సమక్షంలో సమాధానం చెప్పాడు।

Verse 23

श्रीनारद उवाच निन्दनस्तवसत्कारन्यक्कारार्थं कलेवरम् । प्रधानपरयो राजन्नविवेकेन कल्पितम् ॥ २३ ॥

శ్రీనారదుడు అన్నాడు—ఓ రాజా, నిందా-స్తుతి, అవమానం-సత్కారం ఇవన్నీ అవివేకం (అజ్ఞానం) వల్లనే అనుభవమవుతాయి. బద్ధజీవుని ఈ శరీరాన్ని ప్రభువు బాహ్యశక్తి (మాయ) ద్వారా భౌతిక లోకంలో దుఃఖభోగార్థం ఏర్పరచాడు।

Verse 24

हिंसा तदभिमानेन दण्डपारुष्ययोर्यथा । वैषम्यमिह भूतानां ममाहमिति पार्थिव ॥ २४ ॥

ఓ రాజా! దేహాభిమానంతో బద్ధజీవుడు దేహాన్నే ‘నేను’గా, దేహసంబంధమైనదంతా ‘నాది’గా భావిస్తాడు; ఆ తప్పు భావన వల్ల స్తుతి‑నింద, దండ‑కఠినత వంటి ద్వంద్వాలకు లోనవుతాడు।

Verse 25

यन्निबद्धोऽभिमानोऽयं तद्वधात्प्राणिनां वध: । तथा न यस्य कैवल्यादभिमानोऽखिलात्मन: । परस्य दमकर्तुर्हि हिंसा केनास्य कल्प्यते ॥ २५ ॥

దేహాభిమానంతో బద్ధజీవుడు దేహం నశిస్తే జీవి కూడా నశిస్తాడని భావిస్తాడు. కాని భగవాన్ విష్ణువు—పరమపురుషుడు, సమస్త జీవుల అంతర్యామి, పరమ నియంత—నిర్దేహుడు, కైవల్యస్వరూపుడు; ఆయనలో ‘నేను‑నాది’ అనే మిథ్యాభిమానం లేదు. అందువల్ల నిందా‑స్తుతులతో ఆయనకు సుఖదుఃఖాలు కలుగుతాయని అనుకోవడం తగదు. ఆయనకు శత్రువూ మిత్రుడూ లేరు; దైత్యులను శిక్షించడమూ వారి మేలుకోసమే, భక్తుల ప్రార్థనలను స్వీకరించడమూ వారి మేలుకోసమే. ఆయన స్తుతి‑నిందలతో అస్పృశ్యుడు।

Verse 26

तस्माद्वैरानुबन्धेन निर्वैरेण भयेन वा । स्‍नेहात्कामेन वा युञ्‍ज्यात् कथञ्चिन्नेक्षते पृथक् ॥ २६ ॥

కాబట్టి వైరం ద్వారా గానీ, వైరం లేని భావంతో గానీ, భయంతో గానీ, స్నేహంతో గానీ, కామనతో గానీ—ఏ విధంగానైనా—ఎవరైనా ఏదోలా ప్రభువుపై మనస్సును ఏకాగ్రం చేస్తే ఫలం ఒకటే; ఆనందస్వరూపుడైన ప్రభువు వైరం గానీ మైత్రీ గానీ వల్ల ప్రభావితుడు కాడు।

Verse 27

यथा वैरानुबन्धेन मर्त्यस्तन्मयतामियात् । न तथा भक्तियोगेन इति मे निश्चिता मति: ॥ २७ ॥

నారద ముని చెప్పెను—వైరం అనుసంధానంతో మానవుడు పొందేంత తీవ్రమైన తन्मయత భక్తియోగంతో అంతగా కలగదు; ఇదే నా నిశ్చితమైన అభిప్రాయం।

Verse 28

कीट: पेशस्कृता रुद्ध: कुड्यायां तमनुस्मरन् । संरम्भभययोगेन विन्दते तत्स्वरूपताम् ॥ २८ ॥ एवं कृष्णे भगवति मायामनुज ईश्वरे । वैरेण पूतपाप्मानस्तमापुरनुचिन्तया ॥ २९ ॥

గోడ రంధ్రంలో తేనెటీగ బంధించిన పురుగు, కోప‑భయాలతో ఆ తేనెటీగనే నిరంతరం స్మరిస్తూ చివరికి దాని స్వరూపాన్ని పొందుతుంది. అలాగే మాయాధీన మానవరూప ఈశ్వరుడైన భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని ఎవరు వైరం తోనైనా నిరంతరం ధ్యానిస్తే, ఆ నిరంతర స్మరణ వల్ల పాపాలు శుద్ధమై ఆత్మిక దేహాన్ని పొందుతారు।

Verse 29

कीट: पेशस्कृता रुद्ध: कुड्यायां तमनुस्मरन् । संरम्भभययोगेन विन्दते तत्स्वरूपताम् ॥ २८ ॥ एवं कृष्णे भगवति मायामनुज ईश्वरे । वैरेण पूतपाप्मानस्तमापुरनुचिन्तया ॥ २९ ॥

గోడ రంధ్రంలో తేనెటీగ బంధించిన పురుగు భయము, వైరం తో తేనెటీగనే నిరంతరం స్మరిస్తూ చివరకు తేనెటీగ రూపమే పొందినట్లే, మాయామనుజరూపుడైన ఈశ్వరుడు భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని ఎవడు ఏ విధంగానైనా—భక్తితో గానీ వైరం తో గానీ—నిత్యం చింతిస్తాడో, వాడు పాపాల నుండి శుద్ధుడై తన ఆధ్యాత్మిక స్వరూపాన్ని పొందుతాడు।

Verse 30

कामाद् द्वेषाद्भ‍यात्स्‍नेहाद्यथा भक्त्येश्वरे मन: । आवेश्य तदघं हित्वा बहवस्तद्गतिं गता: ॥ ३० ॥

కామం, ద్వేషం, భయం, స్నేహం లేదా భక్తి—ఏ భావంతోనైనా ఈశ్వరునిలో మనస్సును నిమగ్నం చేసి పాపాన్ని విడిచిన అనేకులు పరమగతిని పొందారు. ఇప్పుడు కేవలం శ్రీకృష్ణునిపై మనస్సు కేంద్రీకరించడంవల్ల ఆయన కృప ఎలా లభిస్తుందో నేను వివరిస్తాను।

Verse 31

गोप्य: कामाद्भ‍यात्कंसो द्वेषाच्चैद्यादयो नृपा: । सम्बन्धाद् वृष्णय: स्‍नेहाद्यूयं भक्त्या वयं विभो ॥ ३१ ॥

ప్రియ రాజా యుధిష్ఠిరా! గోపికలు కామభావంతో, కంసుడు భయంతో, శిశుపాలుడు (చైద్యుడు) మొదలైన రాజులు ద్వేషంతో, వృష్ణులు బంధుత్వంతో, మీరు పాండవులు స్నేహంతో, మేము సాధారణ భక్తులు భక్తితో—ఈ విధంగా అందరం శ్రీకృష్ణుని కృపను పొందాము।

Verse 32

कतमोऽपि न वेन: स्यात्पञ्चानां पुरुषं प्रति । तस्मात् केनाप्युपायेन मन: कृष्णे निवेशयेत् ॥ ३२ ॥

ఐదు భావాలలో ఏదో ఒక భావంతో పురుషోత్తముని వైపు మనస్సు వెళ్లగలదు; కాని వేనుడి వంటి నాస్తికులు ఏ విధంగానూ శ్రీకృష్ణుని రూపాన్ని చింతించలేరు, అందువల్ల వారికి మోక్షం లేదు. కాబట్టి ఏదో ఒక ఉపాయంతో—స్నేహంగా గానీ వైరం గా గానీ—మనస్సును శ్రీకృష్ణునిలో నిలపాలి।

Verse 33

मातृष्वस्रेयो वश्चैद्यो दन्तवक्रश्च पाण्डव । पार्षदप्रवरौ विष्णोर्विप्रशापात्पदच्युतौ ॥ ३३ ॥

నారద ముని చెప్పెను: ఓ పాండవశ్రేష్ఠా! మీ మేనత్త కుమారులు శిశుపాలుడు (చైద్యుడు) మరియు దంతవక్రుడు పూర్వం విష్ణువుని శ్రేష్ఠ పార్షదులు; కానీ బ్రాహ్మణుల శాపం వల్ల వైకుంఠం నుండి పతనమై ఈ భౌతిక లోకానికి వచ్చారు।

Verse 34

श्रीयुधिष्ठिर उवाच कीद‍ृश: कस्य वा शापो हरिदासाभिमर्शन: । अश्रद्धेय इवाभाति हरेरेकान्तिनां भव: ॥ ३४ ॥

శ్రీ యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—హరి దాసులను కూడా తాకగల శాపం ఏది, అది ఎవరిది? హరికి ఏకాంత భక్తుల పునర్జన్మ అసంభవం; ఇది నాకెంతో నమ్మశక్యం కాదు।

Verse 35

देहेन्द्रियासुहीनानां वैकुण्ठपुरवासिनाम् । देहसम्बन्धसम्बद्धमेतदाख्यातुमर्हसि ॥ ३५ ॥

వైకుంఠవాసుల దేహాలు, ఇంద్రియాలు, ప్రాణం అన్నీ పూర్తిగా ఆధ్యాత్మికం; భౌతిక దేహంతో వారికి సంబంధమే లేదు. కాబట్టి దయచేసి చెప్పండి—భగవంతుని పార్షదులు సాధారణుల్లా భౌతిక దేహాలలోకి ఎలా శపింపబడ్డారు?

Verse 36

श्रीनारद उवाच एकदा ब्रह्मण: पुत्रा विष्णुलोकं यद‍ृच्छया । सनन्दनादयो जग्मुश्चरन्तो भुवनत्रयम् ॥ ३६ ॥

శ్రీ నారదుడు చెప్పాడు—ఒకసారి బ్రహ్మదేవుని కుమారులు సనక, సనందన, సనాతన, సనత్‌కుమారులు మూడు లోకాల్లో సంచరిస్తూ యాదృచ్ఛికంగా విష్ణులోకానికి వచ్చారు।

Verse 37

पञ्चषड्ढायनार्भाभा: पूर्वेषामपि पूर्वजा: । दिग्वासस: शिशून् मत्वा द्वा:स्थौ तान् प्रत्यषेधताम् ॥ ३७ ॥

ఆ నాలుగు మహర్షులు మరీచి మొదలైన ఇతర కుమారులకన్నా కూడా ప్రాచీనులు; అయినా ఐదు-ఆరు ఏళ్ల నగ్న బాలుల్లా కనిపించారు. వారిని పిల్లలని భావించిన ద్వారపాలకులు జయ-విజయులు ప్రవేశాన్ని నిరోధించారు।

Verse 38

अशपन् कुपिता एवं युवां वासं न चार्हथ: । रजस्तमोभ्यां रहिते पादमूले मधुद्विष: । पापिष्ठामासुरीं योनिं बालिशौ यातमाश्वत: ॥ ३८ ॥

ద్వారపాలకులు అడ్డుకున్నందుకు సనందనాది మహర్షులు కోపించి శపించారు—“ఓ మూర్ఖులారా! రజస్సు-తమస్సుల వల్ల కలతచెంది, రహితమైన మధుద్విషుని పదపద్మాశ్రయంలో నివసించుటకు మీరు అర్హులు కారు. వెంటనే వెళ్లి అత్యంత పాపిష్ఠ అసుర యోనిలో జన్మించండి।”

Verse 39

एवं शप्तौ स्वभवनात् पतन्तौ तौ कृपालुभि: । प्रोक्तौ पुनर्जन्मभिर्वां त्रिभिर्लोकाय कल्पताम् ॥ ३९ ॥

ఇలా మునుల శాపంతో స్వధామం నుండి పడిపోతున్న జయవిజయులను అదే కరుణామయ మునులు ఇలా పలికారు— “హే ద్వారపాలకులారా, మూడు జన్మల తరువాత శాపకాలం ముగిసి, మీరు మళ్లీ వైకుంఠంలో మీ స్థానానికి చేరుతారు।”

Verse 40

जज्ञाते तौ दिते: पुत्रौ दैत्यदानववन्दितौ । हिरण्यकशिपुर्ज्येष्ठो हिरण्याक्षोऽनुजस्तत: ॥ ४० ॥

ఆ ఇద్దరూ దితి కుమారులుగా జన్మించి దైత్య-దానవులచే గౌరవింపబడ్డారు. వారిలో హిరణ్యకశిపుడు పెద్దవాడు, హిరణ్యాక్షుడు తరువాతి తమ్ముడు.

Verse 41

हतो हिरण्यकशिपुर्हरिणा सिंहरूपिणा । हिरण्याक्षो धरोद्धारे बिभ्रता शौकरं वपु: ॥ ४१ ॥

శ్రీహరి నృసింహరూపంగా అవతరించి హిరణ్యకశిపుని సంహరించాడు. అలాగే గర్భోదక సముద్రంలో పడిపోయిన భూమిని उद्धరించేటప్పుడు ప్రభువు వరాహ (శౌకర) రూపంలో అడ్డుపడిన హిరణ్యాక్షుని కూడా వధించాడు.

Verse 42

हिरण्यकशिपु: पुत्रं प्रह्लादं केशवप्रियम् । जिघांसुरकरोन्नाना यातना मृत्युहेतवे ॥ ४२ ॥

కేశవప్రియుడైన భక్తపుత్రుడు ప్రహ్లాదుని చంపాలని కోరిన హిరణ్యకశిపుడు అతనికి అనేక విధాలుగా యాతనలు పెట్టాడు.

Verse 43

तं सर्वभूतात्मभूतं प्रशान्तं समदर्शनम् । भगवत्तेजसा स्पृष्टं नाशक्नोद्धन्तुमुद्यमै: ॥ ४३ ॥

ప్రభువు సమస్త జీవుల అంతర్యామి, శాంతుడు, సమదర్శి. భక్తుడు ప్రహ్లాదుడు భగవత్తేజస్సుతో స్పృశింపబడి రక్షింపబడ్డాడు; అందువల్ల హిరణ్యకశిపుడు ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేసినా అతన్ని చంపలేకపోయాడు.

Verse 44

ततस्तौ राक्षसौ जातौ केशिन्यां विश्रव:सुतौ । रावण: कुम्भकर्णश्च सर्वलोकोपतापनौ ॥ ४४ ॥

ఆ తరువాత విష్ణువు ద్వారపాలకులైన జయ విజయులు కేశినీ గర్భంలో విశ్రవుని కుమారులుగా రావణుడు, కుంభకర్ణుడుగా జన్మించారు. వారు సమస్త లోకాలకు మహా ఉపద్రవకారులు అయ్యారు.

Verse 45

तत्रापि राघवो भूत्वा न्यहनच्छापमुक्तये । रामवीर्यं श्रोष्यसि त्वं मार्कण्डेयमुखात्प्रभो ॥ ४५ ॥

అక్కడ కూడా శాపవిమోచనార్థం భగవాన్ రాఘవుడిగా (రామచంద్రుడిగా) అవతరించి వారిని సంహరించాడు. ప్రభూ, నీవు మార్కండేయ ముని ముఖమునుండి రామవీర్యకథలను వినుము.

Verse 46

तावत्र क्षत्रियौ जातौ मातृष्वस्रात्मजौ तव । अधुना शापनिर्मुक्तौ कृष्णचक्रहतांहसौ ॥ ४६ ॥

మూడవ జన్మలో వారు క్షత్రియ వంశంలో నీ మేనత్త కుమారులుగా, అంటే నీ బంధువులుగా జన్మించారు. ఇప్పుడు భగవాన్ కృష్ణుని చక్రప్రహారంతో వారి పాపఫలాలు నశించి శాపముక్తులయ్యారు.

Verse 47

वैरानुबन्धतीव्रेण ध्यानेनाच्युतसात्मताम् । नीतौ पुनर्हरे: पार्श्वं जग्मतुर्विष्णुपार्षदौ ॥ ४७ ॥

తీవ్ర వైరం అనే అనుబంధంతో నిరంతరం అచ్యుతుని ధ్యానించుచూ వారు ఆయనతో తాదాత్మ్యాన్ని పొందారు. ఆ ఇద్దరు విష్ణుపార్షదులు మళ్లీ హరి సన్నిధికి చేరి, స్వధామమైన భగవద్ధామానికి తిరిగిపోయారు.

Verse 48

श्रीयुधिष्ठिर उवाच विद्वेषो दयिते पुत्रे कथमासीन्महात्मनि । ब्रूहि मे भगवन्येन प्रह्लादस्याच्युतात्मता ॥ ४८ ॥

శ్రీ యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—ఓ భగవాన్ నారదా! మహాత్ముడైన ప్రహ్లాద వంటి ప్రియపుత్రునిపై హిరణ్యకశిపునకు ద్వేషం ఎలా కలిగింది? ప్రహ్లాదుడు అచ్యుతునికి అటువంటి మహాభక్తుడెట్లా అయ్యాడు? దయచేసి నాకు వివరించండి.