Adhyaya 6
Nārada’s Past Life, the Lord’s Brief Vision, and the Power of Kīrtana
నారదుని జననం, కార్యాలు విని వ్యాసదేవుడు—మహర్షులు వెళ్లిన తరువాత ఏమైంది? నారదుడు పూర్వ బ్రహ్మదిన ఘటనలను ఎలా స్మరిస్తాడు? అని అడుగుతాడు. నారదుడు తన పూర్వజన్మను చెబుతాడు: దాసీ కుమారుడిగా స్నేహబంధంలో ఉన్నా దైవం/పరమకాల నియమంతో నడిపించబడ్డాడు. తల్లి సర్పదంశంతో మరణించగా దానిని ప్రభువు కృపగా భావించి ఉత్తరదిశగా ప్రయాణించాడు. అనేక ప్రదేశాలు దాటి అలసి స్నానం చేసి వటవృక్షం కింద భక్తియోగ ధ్యానంలో కూర్చున్నాడు; అప్పుడు హృదయంలో భగవద్దర్శనం కలిగింది, కానీ వెంటనే అంతర్ధానమై విరహంతో విలపించాడు. ప్రభువు పలికాడు—ఈ జన్మలో మళ్లీ దర్శనం ఉండదు; మిగిలిన భౌతిక మలినాలు నిరంతర దర్శనానికి అడ్డం, ఆ ఒక్క దర్శనం విరహాన్ని పెంచి కోరికలను శుద్ధి చేసి బుద్ధిని భక్తిలో స్థిరపరుస్తుంది. తరువాత నారదుడు నిరంతరం నామకీర్తన, లీలాకథలో నిమగ్నుడై ఆసక్తిరహితుడయ్యాడు; కర్మబంధం లేకుండా దేహం విడిచి దివ్యదేహం పొందాడు, ప్రళయంలోనూ నిలిచాడు, తదుపరి సృష్టిలో ఋషులతో కలిసి ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఇప్పుడు వీణతో స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తూ—కీర్తనే సంసారతరణ నౌక, కేవలం ఇంద్రియనిగ్రహం కంటే శ్రేష్ఠం—అని బోధించి, వ్యాసుని కీర్తనకేంద్రిత భాగవత రచనకు సిద్ధం చేస్తాడు।
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच एवं निशम्य भगवान्देवर्षेर्जन्म कर्म च । भूय: पप्रच्छ तं ब्रह्मन् व्यास: सत्यवतीसुत: ॥ १ ॥
సూతుడు చెప్పెను: ఓ బ్రాహ్మణులారా, శ్రీ నారదుని జన్మకర్మలను విని, సత్యవతీ సుతుడైన భగవదవతార వ్యాసుడు ఆయనను మళ్లీ ఇలా ప్రశ్నించాడు।
Verse 2
व्यास उवाच भिक्षुभिर्विप्रवसिते विज्ञानादेष्टृभिस्तव । वर्तमानो वयस्याद्ये तत: किमकरोद्भवान् ॥ २ ॥
శ్రీవ్యాసుడు పలికెను—ఓ నారదా! నీకు దివ్య తత్త్వవిజ్ఞానాన్ని బోధించిన మహర్షులు వెళ్లిపోయిన తరువాత, నీ ప్రస్తుత జన్మ ఆరంభంలో నీవు ఏమి చేసితివి?
Verse 3
स्वायम्भुव कया वृत्त्या वर्तितं ते परं वय: । कथं चेदमुदस्राक्षी: काले प्राप्ते कलेवरम् ॥ ३ ॥
ఓ బ్రహ్మపుత్రుడా (స్వాయంభువ) నారదా! దీక్ష అనంతరం నీవు ఏ విధమైన జీవనవృత్తితో జీవితం గడిపితివి? అలాగే కాలం వచ్చినప్పుడు పాత దేహాన్ని విడిచి ఈ దేహాన్ని నీవు ఎలా పొందితివి?
Verse 4
प्राक्कल्पविषयामेतां स्मृतिं ते मुनिसत्तम । न ह्येष व्यवधात्काल एष सर्वनिराकृति: ॥ ४ ॥
ఓ మునిశ్రేష్ఠా! కాలము క్రమంగా సమస్తాన్ని లయపరచును; మరి బ్రహ్మదినానికి పూర్వమైన ఈ విషయము కాలబాధ లేకుండా నీ స్మృతిలో ఎలా నిలిచింది?
Verse 5
नारद उवाच भिक्षुभिर्विप्रवसिते विज्ञानादेष्टृभिर्मम । वर्तमानो वयस्याद्ये तत एतदकारषम् ॥ ५ ॥
శ్రీనారదుడు పలికెను—నాకు దివ్య తత్త్వవిజ్ఞానాన్ని బోధించిన మహర్షులు ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లిపోయారు; అప్పుడు నేను ఈ విధంగానే నా జీవితం గడిపితిని.
Verse 6
एकात्मजा मे जननी योषिन्मूढा च किङ्करी । मय्यात्मजेऽनन्यगतौ चक्रे स्नेहानुबन्धनम् ॥ ६ ॥
నేను నా తల్లికి ఏకైక కుమారుడను. ఆమె సరళ స్వభావముగల స్త్రీ, దాసీ కూడా; నాకు తప్ప ఆమెకు మరొక ఆశ్రయం లేకపోవడంతో స్నేహబంధంతో నన్ను బంధించింది.
Verse 7
सास्वतन्त्रा न कल्पासीद्योगक्षेमं ममेच्छती । ईशस्य हि वशे लोको योषा दारुमयी यथा ॥ ७ ॥
ఆమె నా పోషణను సక్రమంగా చూడాలని కోరింది; కానీ స్వతంత్రం లేక ఏమీ చేయలేకపోయింది. లోకం పరమేశ్వరుని వశంలోనే ఉంది; అందరూ బొమ్మలాడించే వాడి చేతిలోని చెక్కబొమ్మల వంటివారు.
Verse 8
अहं च तद्ब्रह्मकुले ऊषिवांस्तदुपेक्षया । दिग्देशकालाव्युत्पन्नो बालक: पञ्चहायन: ॥ ८ ॥
నేను ఐదేళ్ల చిన్నవాడిని; బ్రాహ్మణుల గురుకులంలో నివసించేవాడిని. తల్లి స్నేహంపై ఆధారపడి, దేశదిశలు కాలముల అనుభవం నాకు లేదు.
Verse 9
एकदा निर्गतां गेहाद्दुहन्तीं निशि गां पथि । सर्पोऽदशत्पदा स्पृष्ट: कृपणां कालचोदित: ॥ ९ ॥
ఒకసారి నా దరిద్ర తల్లి రాత్రి ఇంటి నుంచి బయలుదేరి దారిలో ఆవును పాలు దోయడానికి వెళ్తుండగా, కాలప్రేరణతో ఒక పాము ఆమె కాళ్లను కరిచింది.
Verse 10
तदा तदहमीशस्य भक्तानां शमभीप्सत: । अनुग्रहं मन्यमान: प्रातिष्ठं दिशमुत्तराम् ॥ १० ॥
అప్పుడు భక్తుల శ్రేయస్సే కోరే ప్రభువు యొక్క ప్రత్యేక కృపగా నేను దీనిని భావించాను; అలా అనుకొని నేను ఉత్తర దిశగా ప్రయాణం ప్రారంభించాను.
Verse 11
स्फीताञ्जनपदांस्तत्र पुरग्रामव्रजाकरान् । खेटखर्वटवाटीश्च वनान्युपवनानि च ॥ ११ ॥
ప్రయాణం ప్రారంభించిన తరువాత నేను అనేక సస్యశ్యామలమైన జనపదాలను దాటాను—నగరాలు, గ్రామాలు, పశువుల వ్రజాలు, గనులు, వ్యవసాయ భూములు, లోయలు, పుష్పోపవనాలు, నర్సరీ తోటలు మరియు సహజ వనాలు.
Verse 12
चित्रधातुविचित्राद्रीनिभभग्नभुजद्रुमान् । जलाशयाञ्छिवजलान्नलिनी: सुरसेविता: । चित्रस्वनै: पत्ररथैर्विभ्रमद्भ्रमरश्रिय: ॥ १२ ॥
నేను బంగారం, వెండి, తామ్రం వంటి వివిధ ధాతువులతో విచిత్రంగా మెరిసే పర్వతాలు, అనేక జలాశయాలు గల ప్రాంతాలను దాటి వెళ్లాను. అక్కడ శుభ్రమైన జలాలు, అందమైన కమలాలు, దేవతలకు తగిన తీరం, తేనెటీగల మోహన శోభ, మధురంగా పాడే పక్షులు కనిపించాయి।
Verse 13
नलवेणुशरस्तन्बकुशकीचकगह्वरम् । एक एवातियातोऽहमद्राक्षं विपिनं महत् । घोरं प्रतिभयाकारं व्यालोलूकशिवाजिरम् ॥ १३ ॥
తర్వాత నేను ఒంటరిగా నల, వెదురు, రీడ్లు, కుశగడ్డి, కీచక మొక్కలు మరియు గుహలతో నిండిన మహా అరణ్యాన్ని దాటాను; ఒంటరిగా వెళ్లడం ఎంతో కష్టం. నేను లోతైన, చీకటి, భయంకరమైన అడవులను చూశాను—అవి పాములు, గుడ్లగూబలు, నక్కల ఆటస్థలాలు।
Verse 14
परिश्रान्तेन्द्रियात्माहं तृट्परीतो बुभुक्षित: । स्नात्वा पीत्वा ह्रदे नद्या उपस्पृष्टो गतश्रम: ॥ १४ ॥
ఇలా ప్రయాణిస్తూ నా శరీరం, మనస్సు అలసిపోయాయి; నాకు దాహం, ఆకలিও వేసాయి. అప్పుడు నేను నదిలోని ఒక హ్రదంలో స్నానం చేసి నీరు తాగాను. నీటి స్పర్శతో నా అలసట తొలగింది।
Verse 15
तस्मिन्निर्मनुजेऽरण्ये पिप्पलोपस्थ आश्रित: । आत्मनात्मानमात्मस्थं यथाश्रुतमचिन्तयम् ॥ १५ ॥
ఆ తర్వాత జనసంచారం లేని అరణ్యంలో రావిచెట్టు నీడలో ఆశ్రయించి, ముక్త మహాత్ముల నుండి నేను విన్న విధంగా, నా బుద్ధితో అంతరంలో నివసించే పరమాత్మను ధ్యానించటం ప్రారంభించాను।
Verse 16
ध्यायतश्चरणाम्भोजं भावनिर्जितचेतसा । औत्कण्ठ्याश्रुकलाक्षस्य हृद्यासीन्मे शनैर्हरि: ॥ १६ ॥
ప్రేమభావంతో జయించబడిన మనస్సుతో నేను భగవంతుని పాదపద్మాలను ధ్యానించగానే, ఆతురతతో నా కన్నుల నుంచి కన్నీళ్లు జారాయి. ఆలస్యం లేకుండా శ్రీహరి శ్రీకృష్ణుడు నా హృదయపద్మంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు।
Verse 17
प्रेमातिभरनिर्भिन्नपुलकाङ्गोऽतिनिर्वृत: । आनन्दसम्प्लवे लीनो नापश्यमुभयं मुने ॥ १७ ॥
హే వ్యాసదేవా, ఆ సమయంలో ప్రేమానందభారంతో నా శరీరమంతా పులకించిపోయింది. పరమానందసముద్రంలో లీనుడనై నేను నన్నూ, ప్రభువునూ రెండింటినీ చూడలేకపోయాను, మునీ।
Verse 18
रूपं भगवतो यत्तन्मन:कान्तं शुचापहम् । अपश्यन् सहसोत्तस्थे वैक्लव्याद्दुर्मना इव ॥ १८ ॥
భగవంతుని ఆ దివ్యరూపం మనసుకు ప్రియమై, క్షణంలోనే శోకమలినతలను తొలగిస్తుంది. ఆ రూపం కనుమరుగైన వెంటనే నేను వ్యాకులుడై అకస్మాత్తుగా లేచి నిలబడ్డాను, ప్రియమైనది పోయినట్లుగా।
Verse 19
दिदृक्षुस्तदहं भूय: प्रणिधाय मनो हृदि । वीक्षमाणोऽपि नापश्यमवितृप्त इवातुर: ॥ १९ ॥
ఆ దివ్యరూపాన్ని మళ్లీ చూడాలని నేను కోరాను. హృదయంలో మనసును నిలిపి, ఆతురతతో దర్శించబోయినా ఆయనను ఇక చూడలేకపోయాను; తృప్తి లేక తీవ్రంగా బాధపడ్డాను।
Verse 20
एवं यतन्तं विजने मामाहागोचरो गिराम् । गम्भीरश्लक्ष्णया वाचा शुच: प्रशमयन्निव ॥ २० ॥
ఆ ఏకాంతస్థలంలో నా ప్రయత్నాన్ని చూసి, వాక్కులకు అందని భగవంతుడు గంభీరమైన, మృదువైన వాక్యాలతో నాతో పలికాడు—నా శోకాన్ని శమింపజేయాలన్నట్లుగా।
Verse 21
हन्तास्मिञ्जन्मनि भवान्मा मां द्रष्टुमिहार्हति । अविपक्वकषायाणां दुर्दर्शोऽहं कुयोगिनाम् ॥ २१ ॥
[భగవంతుడు పలికెను] హే నారదా, ఈ జన్మలో నీవు ఇక నన్ను ఇక్కడ దర్శించలేవు. సేవలో ఇంకా పరిపక్వత లేని, భౌతిక మలినతల నుండి పూర్తిగా విముక్తి కాని కుయోగులకు నేను దుర్దర్శుడను।
Verse 22
सकृद् यद्दर्शितं रूपमेतत्कामाय तेऽनघ । मत्काम: शनकै: साधु सर्वान्मुञ्चति हृच्छयान् ॥ २२ ॥
హే నిర్దోషుడా! నీవు నా ఈ రూపాన్ని ఒక్కసారి మాత్రమే దర్శించావు—నాపై నీ ఆకాంక్ష పెరగుటకే. ఎందుకంటే నన్ను కోరువాడు క్రమంగా హృదయంలోని సమస్త భౌతిక కోరికల నుండి విముక్తుడవుతాడు।
Verse 23
सत्सेवयादीर्घयापि जाता मयि दृढा मति: । हित्वावद्यमिमं लोकं गन्ता मज्जनतामसि ॥ २३ ॥
పరమసత్యుని సేవచేత, కొద్ది రోజులలోనే నాపై దృఢమైన స్థిరమైన బుద్ధి కలుగుతుంది. అప్పుడు ఈ నింద్యమైన భౌతిక లోకాన్ని విడిచి నా దివ్య లోకంలోకి వెళ్లి నా పార్షదుడవుతాడు।
Verse 24
मतिर्मयि निबद्धेयं न विपद्येत कर्हिचित् । प्रजासर्गनिरोधेऽपि स्मृतिश्च मदनुग्रहात् ॥ २४ ॥
నా భక్తిలో నిబద్ధమైన బుద్ధి ఎప్పుడూ విఫలమవదు. సృష్టి సమయంలోనూ, ప్రళయ సమయంలోనూ, నా అనుగ్రహంతో నీ స్మరణ కొనసాగుతుంది।
Verse 25
एतावदुक्त्वोपरराम तन्महद् भूतं नभोलिङ्गमलिङ्गमीश्वरम् । अहं च तस्मै महतां महीयसे शीर्ष्णावनामं विदधेऽनुकम्पित: ॥ २५ ॥
ఇంత చెప్పి, శబ్దరూపంగా వ్యక్తమై కళ్లకు అగోచరుడైన ఆ అద్భుత పరమేశ్వరుడు మౌనమయ్యాడు. కృతజ్ఞతతో కరిగిపోయి, నేను మహానుభావులలో మహానైన ఆయనకు తల వంచి నమస్కరించాను।
Verse 26
नामान्यनन्तस्य हतत्रप: पठन् गुह्यानि भद्राणि कृतानि च स्मरन् । गां पर्यटंस्तुष्टमना गतस्पृह: कालं प्रतीक्षन् विमदो विमत्सर: ॥ २६ ॥
అనంత ప్రభువుని పవిత్ర నామములు, కీర్తిని పదేపదే జపిస్తూ, లోకపు ఆచారాల పట్ల ఉన్న సంకోచాన్ని విడిచాను. ప్రభువు దివ్య లీలలను కీర్తించడం, స్మరించడం మంగళకరం. అలా చేస్తూ నేను భూమంతా సంచరించాను—సంతృప్తచిత్తుడై, వినయంతో, అసూయలేక—కాలాన్ని ఎదురుచూస్తూ।
Verse 27
एवं कृष्णमतेर्ब्रह्मन्नासक्तस्यामलात्मन: । काल: प्रादुरभूत्काले तडित्सौदामनी यथा ॥ २७ ॥
ఓ బ్రాహ్మణ వ్యాసదేవా, ఈ విధంగా నేను కృష్ణచింతనలో పూర్తిగా లీనమై, ఆసక్తిరహితుడనై, నిర్మలాత్ముడనై ఉన్నాను; కాలం వచ్చినప్పుడు నాకు మరణం కలిగింది, మెరుపు మరియు దాని ప్రకాశం ఒకేసారి కలిగినట్లుగా।
Verse 28
प्रयुज्यमाने मयि तां शुद्धां भागवतीं तनुम् । आरब्धकर्मनिर्वाणो न्यपतत् पाञ्चभौतिक: ॥ २८ ॥
నాకు భగవంతుని పార్షదునికి తగిన శుద్ధ భాగవతీ (అప్రాకృత) దేహం ప్రసాదించబడినప్పుడు, నేను పంచభౌతిక శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాను; అలా ఆరంభమైన కర్మఫల బంధం కూడా శాంతించింది।
Verse 29
कल्पान्त इदमादाय शयानेऽम्भस्युदन्वत: । शिशयिषोरनुप्राणं विविशेऽन्तरहं विभो: ॥ २९ ॥
కల్పాంతంలో, విభువైన నారాయణుడు ప్రళయజలంలో శయనించి ఉండగా, సృష్టి చేయదలచిన బ్రహ్మా సమస్త సృజన తత్త్వాలతో కలిసి ఆయనలో ప్రవేశించసాగాడు; అప్పుడు నేనూ ఆయన శ్వాస-ప్రశ్వాసతో పాటు ఆయన అంతరంలో ప్రవేశించాను।
Verse 30
सहस्रयुगपर्यन्ते उत्थायेदं सिसृक्षत: । मरीचिमिश्रा ऋषय: प्राणेभ्योऽहं च जज्ञिरे ॥ ३० ॥
సహస్రయుగాల కాలం గడిచిన తరువాత, ప్రభువు సంకల్పంతో బ్రహ్మా లేచి మళ్లీ సృష్టి చేయదలచినప్పుడు, మరిచి మొదలైన ఋషులు ఆయన ప్రాణాల నుండి జన్మించారు; నేనూ వారితో పాటు ప్రదర్శితుడనయ్యాను।
Verse 31
अन्तर्बहिश्च लोकांस्त्रीन् पर्येम्यस्कन्दितव्रत: । अनुग्रहान्महाविष्णोरविघातगति: क्वचित् ॥ ३१ ॥
అప్పటి నుండి మహావిష్ణువు అనుగ్రహంతో, అవిచ్ఛిన్న భక్తివ్రతంలో స్థిరుడనై, నేను త్రిలోకాల లోపల బయటా మరియు దివ్య లోకంలో కూడా ఎక్కడైనా నిర్బంధం లేకుండా, విఘ్నం లేకుండా సంచరిస్తున్నాను।
Verse 32
देवदत्तामिमां वीणां स्वरब्रह्मविभूषिताम् । मूर्च्छयित्वा हरिकथां गायमानश्चराम्यहम् ॥ ३२ ॥
ఈ విధంగా శ్రీకృష్ణుడు ప్రసాదించిన, దివ్య నాదబ్రహ్మంతో అలంకృతమైన ఈ వీణను మూర్చ్ఛింపజేసి నేను నిరంతరం హరికథను గానముచేస్తూ సంచరిస్తాను।
Verse 33
प्रगायत: स्ववीर्याणि तीर्थपाद: प्रियश्रवा: । आहूत इव मे शीघ्रं दर्शनं याति चेतसि ॥ ३३ ॥
నేను ఆయన పరాక్రమ లీలలను కీర్తించడం మొదలుపెట్టగానే, తీర్థపాదుడు, ప్రియశ్రవుడు అయిన శ్రీకృష్ణుడు పిలిచినట్టే వెంటనే నా హృదయాసనంలో దర్శనమిస్తాడు।
Verse 34
एतद्ध्यातुरचित्तानां मात्रास्पर्शेच्छया मुहु: । भवसिन्धुप्लवो दृष्टो हरिचर्यानुवर्णनम् ॥ ३४ ॥
ఇంద్రియవిషయాల స్పర్శ కోరిక వల్ల ఎప్పుడూ కలతచెందిన మనస్సు గలవారికీ, హరిచర్యలను నిరంతరం వర్ణించి కీర్తించడం అనే ఉత్తమ నౌక భవసముద్రాన్ని దాటిస్తుంది—ఇది నేను స్వయంగా అనుభవించాను।
Verse 35
यमादिभिर्योगपथै: कामलोभहतो मुहु: । मुकुन्दसेवया यद्वत्तथात्माद्धा न शाम्यति ॥ ३५ ॥
యమాదులైన యోగమార్గాల ద్వారా కామలోభాల కలత కొంత శమించవచ్చు; కానీ ఆత్మకు నిజమైన తృప్తి కలగదు—ఆ తృప్తి ముకుందుని భక్తిసేవ ద్వారానే లభిస్తుంది।
Verse 36
सर्वं तदिदमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं त्वयानघ । जन्मकर्मरहस्यं मे भवतश्चात्मतोषणम् ॥ ३६ ॥
ఓ వ్యాసదేవా, మీరు పాపరహితులు. మీరు అడిగిన ప్రకారం ఆత్మసాక్షాత్కారార్థం నా జన్మకర్మల రహస్యాన్ని అంతా వివరించాను; ఇది మీ వ్యక్తిగత తృప్తికీ దోహదపడుతుంది।
Verse 37
सूत उवाच एवं सम्भाष्य भगवान्नारदो वासवीसुतम् । आमन्त्र्य वीणां रणयन् ययौ यादृच्छिको मुनि: ॥ ३७ ॥
సూతుడు పలికెను—ఇలా వాసవీసుతుడైన వ్యాసదేవునితో సంభాషించి, భగవాన్ నారదముని వీణను మ్రోగిస్తూ అనుమతి తీసుకొని స్వేచ్ఛగా విహరించుటకు వెళ్లిపోయెను।
Verse 38
अहो देवर्षिर्धन्योऽयं यत्कीर्तिं शार्ङ्गधन्वन: । गायन्माद्यन्निदं तन्त्र्या रमयत्यातुरं जगत् ॥ ३८ ॥
అహో, ఈ దేవర్షి నారదుడు ధన్యుడు; శార్ఙ్గధన్వుడైన భగవంతుని కీర్తిని గానము చేస్తూ, తంత్రి నాదంతో తానే ఆనందించి, లోకంలోని ఆతుర జీవులను కూడా ఉల్లాసపరుస్తాడు।
Frequently Asked Questions
The Lord’s brief darśana functions as anugraha (mercy) that awakens intense longing (lālasā) and accelerates purification. The chapter states that those not fully free from material taints cannot maintain continual vision; the single glimpse is granted to deepen desire for the Lord so that competing desires are dissolved. Separation (viraha) becomes a spiritual catalyst, turning the mind from episodic meditation to uninterrupted remembrance through kīrtana and service.
Nārada explains that remembrance is preserved by the Lord’s mercy: devotionally engaged intelligence is not thwarted even during creation and annihilation. The Lord explicitly promises continuity of remembrance (smṛti) across cosmic cycles for one fixed in bhakti. Thus, time erases material arrangements, but bhakti—being connected to the eternal—carries consciousness beyond nirodha (dissolution).
Nārada interprets the sudden loss as poṣaṇam in a hidden form: the Lord removes worldly dependence that would obstruct full surrender. The event cuts the last binding attachment and redirects him to solitary practice and wholehearted seeking. In Bhāgavata theology, such reversals are not random tragedy but transformative grace that reorients the devotee toward the eternal good.
The chapter acknowledges that yogic restraint can reduce agitation from lust and desire, but it does not necessarily satisfy the ātmā. Satisfaction arises from positive engagement—bhakti—especially śravaṇa-kīrtana of Bhagavān’s guṇa and līlā. Kīrtana both purifies (removing anarthas) and nourishes (giving rasa), making it the most suitable means to cross the ocean of nescience in Kali-yuga.
The text states the vīṇā was given by Lord Kṛṣṇa. It represents divya-śabda (transcendental sound) as a vehicle of presence: when Nārada sings, the Lord ‘appears’ on the heart’s seat as if invoked. Symbolically, the vīṇā embodies the Bhāgavata principle that sound imbued with devotion is not merely descriptive but participatory—linking the chanter to Bhagavān.