Atharva Veda 9.3.12: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 12

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

नम॒स्तस्मै॒ नमो॑ दा॒त्रे शाला॑पतये च कृण्मः । नमो॒ऽग्नये॑ प्र॒चर॑ते॒ पुरु॑षाय च ते॒ नमः॑

IAST Transliteration

námas tásmai námo dātré śālā́pataye ca kṛṇmaḥ | námo ’gnáye pracárate púruṣāya ca te námaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Homage to him; homage we make to the Giver, and to the Lord of the House. Homage to Agni as he ranges abroad; and homage be to thee, to the Person (within).

Translation

ఆయనకు నమస్కారం; దాతకూ, శాలాపతికీ (గృహాధిపతి) మేము నమస్కరిస్తాము. సంచరించే అగ్నికి నమస్కారం; అలాగే నీకూ—అంతర్వర్తి పురుషునికీ—నమస్కారం.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नमः: salutation, homage
• नमः: Karma
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) ← √नम् (नमति ‘नम्र होना/नमस्कार करना’)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नमः: salutation
• नमः: Karma
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) ← √नम्

• नमः: salutation
• नमः: Karma
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) ← √नम्

• दात्रे: to the giver
• दात्रे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: दातृ (प्रातिपदिक; कर्तृ-नाम) ← √दा (ददाति ‘देना’)

• शालापतये: to the lord of the hall/house
• शालापतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: शालापति (समास-प्रातिपदिक: शाला + पति)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• कृण्मः: we make/do
• कृण्मः: Kartā
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति/कृणोति ‘करना’)

• नमः: salutation
• नमः: Karma
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) ← √नम्

• अग्नये: to Agni
• अग्नये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• प्रचरते: you move forth / proceed
• प्रचरते: Kartā
• Type: Verb
• Root: √चर (चरति ‘चलना/वर्तना’) + प्र-

• पुरुषाय: to the man/person (Puruṣa)
• पुरुषाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नमः: salutation
• नमः: Karma
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) ← √नम्

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī attribution variable)

Devata: Śālāpati; Agni; Puruṣa (indwelling person-principle)

Chandas: Anuṣṭubh (approximate)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta