Atharva Veda 4.18.2 — Kanda 4, Anuvaka 2, Sukta 18, Mantra 2

Sukta 18

Sanskrit (Devanagari)

यो दे॑वाः कृ॒त्यां कृ॒त्वा हरा॒दवि॑दुषो गृ॒हम्। व॒त्सो धा॒रुरि॑व मा॒तरं॒ तं प्र॒त्यगुप॑ पद्यताम्

IAST Transliteration

yó devāḥ kṛtyā́ṃ kṛtvā́ harā́d avidúṣo gṛhám | vatsó dhā́rur iva mātáraṃ táṃ pratyág úpa padyatām ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Whoso, O Gods, hath framed the witchcraft, stealing upon the house of him that knew it not—like a calf that clings and hastens to its mother, let it go back and step upon that man.

Translation

ఓ దేవులారా! ఎవడు కృత్యా (మాంత్రిక కర్మ) చేసి, తెలియని వాడి ఇంటిపై దొంగచాటుగా దాడి చేస్తాడో—దూడ తల్లిని అంటిపెట్టుకొని ఆమెవైపు పరుగెత్తినట్లే, ఆ కృత్యా తిరిగి వెళ్లి ఆ మనిషిపైనే అడుగుపెట్టుగాక/పడుగాక.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• कृत्याम्: a sorcery/witchcraft (harmful rite)
• कृत्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कृत्या (प्रातिपदिक)

• कृत्वा: having done/made
• कृत्वा: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• हरात्: from the harā (a place/den; lair)
• हरात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)

• अविदुषः: of the ignorant/unwitting (man)
• अविदुषः: (सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: अविद्वस् (प्रातिपदिक) < विद्वस् ‘knowing’ with negation अ-

• गृहम्: house
• गृहम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)

• वत्सः: a calf
• वत्सः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)

• धारुः: a suckling (young one)
• धारुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: धारु (प्रातिपदिक)

• इव: like/as
• इव: (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• मातरम्: mother
• मातरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• तम्: him/that one
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रति: towards/against
• प्रति: (दिशा/प्रत्यभिमुखता)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• अगु: indeed/just (particle)
• अगु: (निपातः)
• Type: Indeclinable
• Root: अगु

• उप: near, up to
• उप: (दिशा/सामीप्य)
• Type: Indeclinable
• Root: उप

• पद्यताम्: let him go/step; let him approach
• पद्यताम्: (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पद् (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic transmission (anukramaṇī-dependent).

Devata: Devas as enforcers; kṛtyā as the operative object to be reversed.

Chandas: Anuṣṭubh-like.

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara