Mantra 1

Sukta 18

Sanskrit (Devanagari)

सुरक्षा। अग्निं ते वसुवन्तमृच्छन्तु ।ये माघायवः प्राच्या दिशोऽभिदासात्

IAST Transliteration

surakṣā́ | agníṃ te vásuvantam r̥cchantu | yé māghāyávaḥ prā́cyā diśó ’bhidā́sāt

English Translation (Griffith/Whitney)

In sure protection: let those who would do mischief, assailing thee from the eastern quarter, betake them to Agni, the wealthy one.

Translation

దృఢ రక్షణలో—తూర్పు దిక్కు నుండి దాడి చేసి నిన్ను హానిచేయదలచిన దుష్టకర్తలు అందరూ ధనవంతుడైన అగ్నియొద్దకే వెళ్లిపోవుదురు గాక.

Word by Word

• सुरक्षा: protection; safety
• सुरक्षा: (वाक्यबाह्य) — मङ्गल/आशीर्वाद-प्रयोग
• Type: Noun (abstract) / (mantra-initial auspicious utterance)
• Root: सु-रक्षा (प्रातिपदिक) / रक्षा (धातु √रक्ष् ‘पालने’)

• अग्निम्: Agni; the fire (deity)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी) / स्वाम्य-सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वसुवन्तम्: wealth-possessing; rich in goods
• वसुवन्तम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: वसुवन्त् (प्रातिपदिक; ‘वसु’ + वन्त्)

• ऋच्छन्तु: let (them) reach/attain
• ऋच्छन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ऋ (ऋच्छति ‘गच्छति/प्राप्नोति’)

• ये: who; those who
• ये: कर्तृ (उपवाक्ये)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• माघायवः: the Māghāyavas (a named group/people)
• माघायवः: कर्तृ (उपवाक्ये) / कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Noun (people/tribal/ritual group term)
• Root: माघायुः/माघायव (प्रातिपदिक; AV-प्रयोगः—‘माघ-सम्बद्ध/माघ-यज्ञीय/माघ-जन’ इत्यादि; बहुवचन-रूप)

• प्राच्या: eastern
• प्राच्या: अधिकारण (दिशा-निर्देशे विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्राच्य (प्रातिपदिक)

• दिशः: directions; quarters
• दिशः: अधिकारण (दिशा/स्थान-निर्देशः)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)

• अभिदासात्: from the hostile assailant/oppressor
• अभिदासात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: अभि-दास (प्रातिपदिक; ‘अभिदास’ = hostile oppressor/assailant) अथवा √दस्/√दाश्-सम्बद्ध व्युत्पत्तिः; AV-प्रयोगः

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (variable)

Devata: Agni

Chandas: Likely anuṣṭubh/fragmentary (text appears as a partial unit; may be part of a longer metrical context)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From alertness to decisive expulsion/transmutation.","listener_experience":"A crisp feeling of command and safety; hostility is made manageable by being ‘given to fire’.","intensity":6}