Atharva Veda 18.3.6: Kanda 18, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 6

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

यं त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्तमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ । क्याम्बू॒रत्र॑ रोहतु शाण्डदू॒र्वा व्य॒ऽल्कशा

IAST Transliteration

yáṃ tvám agne samádahas tám út nírvāpaya púnaḥ | kyāmbū́r átra rohatu śāṇḍadū́rvā vy-àlkśā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Whom thou, O Agni, hast burned up utterly, him do thou cool and lay forth again. Let kyāmbū grow here; let the śāṇḍa-dūrvā spring up, spreading wide.

Translation

ఓ అగ్నీ, నీవు పూర్తిగా దహించిన వానిని మళ్లీ చల్లబరచి, తిరిగి స్థాపించు. ఇక్కడ క్యాంబూ మొలకెత్తుగాక; శాండ-దూర్వా విస్తారంగా వ్యాపిస్తూ మొలకెత్తుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सम्: completely, together
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• अदहः: you burned
• अदहः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दह् (धातु) + लुङ्

• तम्: him/that one
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed, then
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• निर्वापय: extinguish (it), put out
• निर्वापय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नि + √वाप् (वाप्/वप् ‘to strew, to cast; to extinguish by covering’) → causative

• पुनः: again, back
• पुनः: —
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)

• क्याम्बूः: the herb ‘kyāmbū’
• क्याम्बूः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: क्याम्बू (प्रातिपदिक; औषधि/वनस्पति-नाम)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)

• रोहतु: let (it) grow
• रोहतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रुह् (धातु)

• शाण्डदूर्वा: the herb ‘śāṇḍa-dūrvā’ (a kind of dūrvā grass)
• शाण्डदूर्वा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: शाण्डदूर्वा (प्रातिपदिक; दूर्वा-भेदः/औषधि-नाम)

• व्यल्कशा: the herb ‘vyalkaśā’
• व्यल्कशा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: व्यल्कशा (प्रातिपदिक; औषधि/वनस्पति-नाम)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (funerary book); specific attribution varies.

Devata: Agni; secondarily the regenerative plants/grasses as empowered agents.

Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm by syllable count).

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: karuna