Atharva Veda 18.3.32: Kanda 18, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 32

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

प्र॒तीच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

IAST Transliteration

pratī́cyāṃ tvā diśí purā́ saṃvṛ́taḥ svadhā́yām ā́ dadhāmi bāhucyútā pṛthivī́ dyā́m iva úpari | lokakṛ́taḥ pathikṛ́to yajāmahe yé devā́nāṃ hutábhāgā ihá sthá ||

English Translation (Griffith/Whitney)

In the western quarter, in front, enclosed about, in svadhā I set thee down—cast from the arms—upon the Earth, as heaven is set above. We worship the World-ordainers, the Path-ordainers, who have their portion in the offered gift: be present here.

Translation

పశ్చిమ దిశలో, ముందుగా—చుట్టూ ఆవరించబడినవాడా—స్వధాలో నేను నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను; భుజాల నుండి విడిచిపడి (అర్పితమై), భూమిపై ఉంచబడుము—పైగా ద్యౌః (ఆకాశం) స్థాపించబడినట్లుగా. లోకకర్తలు, పథకర్తలు అయిన వారిని మేము యజిస్తున్నాము—దేవుల హుత-భాగానికి పాత్రులైన వారు; ఇక్కడే ఉండుడి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रतीच्याम्: in the western (direction)
• प्रतीच्याम्: अधिकारण
• Type: Noun/Adjective
• Root: प्रतीची- (प्रातिपदिक) < प्रति + अञ्च्

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दिशि: in (the) direction
• दिशि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: दिश्- (प्रातिपदिक)

• पुरा: formerly; in front/earlier
• पुरा: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)

• संवृतः: covered; enclosed
• संवृतः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: सम् + वृ (वृणोति/वृणुते) → संवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• स्वधायाम्: in/with svadhā (ancestral oblation-formula)
• स्वधायाम्: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: स्वधा- (प्रातिपदिक)

• आ: unto; towards (prefixal)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• दधामि: I place; I set
• दधामि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: धा (दधाति)

• बाहुच्युता: fallen from the arm(s); slipping from the arms
• बाहुच्युता: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: बाहु- + च्युत (च्यु/च्यव्) (कृदन्त) → बाहुच्युत-

• पृथिवी: the Earth
• पृथिवी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पृथिवी- (प्रातिपदिक)

• द्याम्: the heaven/sky
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)

• इव: like; as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• उपरि: above; upon
• उपरि: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)

• लोककृतः: world-makers; creators of the worlds
• लोककृतः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: लोक- + कृत (कृ) → लोककृत्- (कृदन्त/बहुव्रीहि-प्रातिपदिक)

• पथिकृतः: path-makers; makers of the way
• पथिकृतः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: पथि/पथ- + कृत (कृ) → पथिकृत्- (कृदन्त/समास-प्रातिपदिक)

• यजामहे: we worship; we sacrifice to
• यजामहे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: यज् (यजते)

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• हुतभागाः: having a share in the oblation; oblation-partakers
• हुतभागाः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: हुत- (हु) + भाग- (प्रातिपदिक) → हुतभाग-

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• स्थ: stand; be present
• स्थ: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: स्था (तिष्ठति) → स्थ (आदेश/आज्ञार्थ-रूप)

Attribution

Rishi: Atharvanic funerary tradition (variable).

Devata: Collective lokakṛt/pathikṛt; pitṛ-register via svadhā.

Chandas: Triṣṭubh-like / mixed.

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: karuna