Adhyaya 46: The Rite of the Āṣāḍha Bright-Fortnight Dvādaśī Fast and the Installation (Nyāsa) of the Fourfold Manifestation
Āṣāḍha-śukla-dvādaśī-vrata-vidhiḥ caturvyūha-nyāsaś ca
Ritual-Manual with Etiological Narrative (vrata-māhātmya)
வராஹ–பிருதிவி உரையாடலில் துர்வாசர் கூறிய ஆஷாட சுக்ல த்வாதசி விரத விதி விளக்கப்படுகிறது. சாதகர் நறுமணப் பொருட்கள், மலர்களால் பூஜை செய்து பாதம், இடுப்பு, வயிறு, மார்பு, புஜம், கழுத்து, தலை ஆகிய இடங்களில் தெய்வ நாமங்களை ந்யாசம் செய்து, பின்னர் வாசுதேவரின் பொன் விக்ரகத்தை நித்திய சதுர்வ்யூஹத்துடன் சேர்த்து பிரதிஷ்டை செய்கிறார். பூஜை இடத்தின் முன் ஆடையால் மூடிய நீர்க் குடம் (கடம்) வைக்கப்பட்டு, பூஜிக்கப்பட்ட விக்ரகம் வேதம் ஓதும் பிராமணருக்கு தானமாக அளிக்கப்படுகிறது. விரதத்தின் பலனை நிறுவுவதற்கு பூமியின் பாரச்சுமை குறித்த முறையீடு, தேவர்களின் நாராயணனை வேண்டுதல், மேலும் ஆஷாட சுக்ல உபவாசத்தை கணவருடன் கடைப்பிடிக்கும் பெண்ணின் கருவில் அவதரிப்பேன் என்ற இறைவனின் தீர்மானம் கூறப்படுகிறது; வாசுதேவ–தேவகி த்வாதசி விரதத்தால் செல்வமும் சந்ததியும் பெற்றனர் என்ற எடுத்துக்காட்டும் தரப்படுகிறது।
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 46
Verse 1
दुर्वासा उवाच । आषाढेऽप्येवमेवं तु संकल्प्य विधिना नरः । अर्चयेत् परमं देवं गन्धपुष्पैरनेकशः ॥ ४६.१ ॥
துர்வாசர் கூறினார்—ஆஷாட மாதத்திலும் இவ்வாறே விதிப்படி சங்கல்பம் செய்து, மணப்பொருட்களாலும் மலர்களாலும் பரம தேவனை மீண்டும் மீண்டும் வழிபட வேண்டும்.
Verse 2
वासुदेवाय पादौ तु कटिं संकर्षणाय च । प्रद्युम्नायेति जठरं अनिरुद्धाय वै उरः ॥ ४६.२ ॥
பாதங்களை ‘வாசுதேவாய’ எனவும், இடுப்பை ‘சங்கர்ஷணாய’ எனவும்; ‘ப்ரத்யும்னாய’ என்று வயிற்றையும், ‘அநிருத்தாய’ என்று மார்பையும் (நியமித்து அர்ப்பணிக்க வேண்டும்).
Verse 3
चक्रपाणयेति भुजौ कण्ठं भूपतये तथा । स्वनाम्ना शङ्खचक्रौ तु पुरुषायेति वै शिरः ॥ ४६.३ ॥
இரு கரங்களையும் ‘சக்ரபாணயே’ எனவும், கழுத்தை ‘பூபதயே’ எனவும் (நியமிக்க வேண்டும்). சங்கு, சக்கரம் ஆகியவற்றை அவற்றின் சொந்த பெயர்களாலேயே (உச்சரிக்க வேண்டும்); தலையை ‘புருஷாய’ என (அர்ப்பணிக்க வேண்டும்).
Verse 4
एवमभ्यर्च्य मेधावी प्राग्वत्तस्याग्रतो घटम् । विन्यस्य वस्त्रसंयुक्तं तस्योपरि ततो न्यसेत् । काञ्चनं वासुदेवं तु चतुर्व्यूहं सनातनम् ॥ ४६.४ ॥
இவ்வாறு வழிபாடு செய்து முடித்த பின், அறிவுடைய சாதகர் முன் கூறியபடி அதன் முன்னே துணியுடன் கூடிய கலசத்தை நிறுவ வேண்டும்; பின்னர் அதன் மேல் சாச்வதமான சதுர்வ்யூஹ ரூபமான பொன்னான வாசுதேவப் பிரதிமையை நிறுவ வேண்டும்.
Verse 5
तमभ्यर्च्य विधानॆन गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । प्राग्वत् तं ब्राह्मणे दद्यात् वेदवादिनि सुव्रते । एवं नियमयुक्तस्य यत्पुण्यं तच्छृणुष्व मे ॥ ४६.५ ॥
விதிப்படி வரிசையாக நறுமணம், மலர்கள் முதலியவற்றால் அவரை வழிபட்டு, முன் கூறியபடி வேதம் ஓதுகின்ற நல்ல விரதம் உடைய பிராமணருக்கு அந்த தானத்தை அளிக்க வேண்டும். இவ்வாறு நியமம் உடையவர்க்கு உண்டாகும் புண்ணியத்தை என்னிடமிருந்து கேள்.
Verse 6
वसुदेवोऽभवद् राजा यदुवंशविवर्धनः । देवकी तस्य भार्या तु समानव्रतधारिणी ॥ ४६.६ ॥
வசுதேவர் யது வம்சத்தை வளர்த்த அரசனானார். அவருடைய மனைவி தேவகியும் அதேபோல் சம விரதம் கடைப்பிடிப்பவளாக இருந்தாள்.
Verse 7
सा त्वपुत्राऽभवत् साध्वी पतिधर्मपरायणा । तस्य कालेन महता नारदोऽभ्यगमद् गृहम् ॥ ४६.७ ॥
அவள் சாத்வி; கணவன்-தர்மத்தில் முழுமையாக ஈடுபட்டவள்; ஆனால் மகன் இல்லாதவளாக இருந்தாள். நீண்ட காலம் கழிந்தபின் நாரதர் அவர்களின் இல்லத்துக்கு வந்தார்.
Verse 8
वासुदेवेनासौ भक्त्या पूजितो वाक्यमब्रवीत् । वासुदेव शृणुष्व त्वं देवकार्यं ममानघ । श्रुत्वैतां च कथां शीघ्रमागतोऽस्मि तवान्तिकम् ॥ ४६.८ ॥
வாசுதேவர் பக்தியுடன் அவரை வழிபட்டபின் அவர் கூறினார்—“வாசுதேவா, குற்றமற்றவனே, என் இந்த தேவகாரியத்தை கேள். இந்தக் கதையை கேட்டவுடன் நான் விரைவாக உன் அருகே வந்தேன்.”
Verse 9
पृथिवी देवसमितौ मया दृष्टा यदूत्तम । गत्वा च जल्पती भारं न शक्ताऽऽहितुं सुराः ॥ ४६.९ ॥
யதுக்களில் சிறந்தவனே, தேவர்களின் சபையில் நான் பூமாதேவியை கண்டேன். அங்கே சென்று அவள் தன் பாரத்தைப் பற்றி புலம்பிக் கூறினாள்; தேவர்கள் அந்த பாரத்தைத் தாங்க இயலவில்லை.
Verse 10
सौभकंसजरासन्धाः पुनर्नरक एव च । कुरुपाञ्चालभोजाश्च बलिनो दानवाः सुराः । पीडयन्ति समेतां मां तान् हनध्वं सुरोत्तमाः ॥ ४६.१० ॥
சௌப, கம்சன், ஜராசந்தன், மேலும் நரகனும்; குரு, பாஞ்சால, போஜர் ஆகிய வலிமைமிக்க தானவர்கள், தேவர்போன்ற பகைவர்கள் ஒன்றுகூடி என்னைத் துன்புறுத்துகின்றனர். தேவரில் சிறந்தவர்களே, அவர்களை வதையுங்கள்.
Verse 11
एवमुक्ताः पृथिव्या ते देवा नारायणं गताः । मनसा स च देवेशः प्रत्यक्षस्तत्क्षणात् बभौ ॥ ४६.११ ॥
பிருதிவி இவ்வாறு கூறியபின் அந்த தேவர்கள் நாராயணனை அணைந்தனர்; மனத்தில் நினைத்த மாத்திரத்தில் அந்த தேவேசன் அதே கணமே நேரில் வெளிப்பட்டான்.
Verse 12
उवाच च सुरश्रेष्ठः स्वयं कार्यमिदं सुराः । साधयामि न सन्देहो मर्त्यं गत्वा मनुष्यवत् ॥ ४६.१२ ॥
அப்போது தேவரில் முதன்மையானவர் கூறினார்—“தேவர்களே, இந்தக் காரியத்தை நான் தானே நிறைவேற்றுவேன்; ஐயமில்லை. மর্ত்யலோகத்திற்குச் சென்று மனிதரைப் போல நடப்பேன்.”
Verse 13
किंत्वाषाढे शुक्लपक्षे या नारी सह भर्तृणा । उपोष्यति मनुष्येषु तस्या गर्भे भवाम्यहम् ॥ ४६.१३ ॥
ஆனால் மனிதர்களில் எந்தப் பெண் தன் கணவருடன் சேர்ந்து ஆஷாட மாதத்தின் சுக்லபட்சத்தில் நோன்பு இருப்பாளோ, அவளுடைய கர்ப்பத்திலே நான் அவதரிக்கிறேன்.
Verse 14
एवमुक्त्वा गतो देवः स्वयं चाहमिहागतः । उपदिष्टं तु भवतोऽपुत्रस्य विशेषतः । उपोष्य लभते पुत्रं सहभार्यो न संशयः ॥ ४६.१४ ॥
“இவ்வாறு கூறி அந்த தேவன் சென்றான்; நான் தானே இங்கே வந்துள்ளேன். மகன் இல்லாத உங்களுக்காகவே இந்த உபதேசம் குறிப்பாக அளிக்கப்பட்டது—மனைவியுடன் நோன்பு இருந்தால் மகன் பெறலாம்; ஐயமில்லை.”
Verse 15
एतां च द्वादशीं कृत्वा वासुदेवस्तथाप्तवान् । महतिं च श्रियं प्राप्तः पुत्रपौत्रसमन्वितः ॥ ४६.१५ ॥
இந்த த்வாதசி விரதத்தை முறையாக அனுஷ்டித்ததால் வாசுதேவரும் அதன் பலனை அடைந்தார். அவர் மிகுந்த செல்வச் சிறப்பைப் பெற்று, புத்திர-பௌத்திரங்களுடன் கூடியவரானார்।
Verse 16
भुक्त्वा राज्यश्रियं सोऽथ गतः परमिकां गतिम् । एष ते विधिरुद्दिष्ट आषाढे मासि वै मुने ॥ ४६.१६ ॥
அரசாட்சியின் செல்வச் சிறப்பை அனுபவித்த பின் அவர் பரமகதியை அடைந்தார். முனிவரே, ஆஷாட மாதத்திற்கான இந்த விதி உமக்குக் கூறப்பட்டது।
Frequently Asked Questions
The text presents disciplined ritual observance (niyama-yukta vrata) as a means of restoring order when Earth is overburdened by oppressive power. It links personal restraint (upavāsa), correct procedure (vidhi), and socially embedded redistribution (dāna to a vedavādin brāhmaṇa) to broader terrestrial stability, using Pṛthivī’s complaint as an ethical prompt to address imbalance.
The observance is specified for Āṣāḍha (Āṣāḍhe), particularly the śukla-pakṣa (bright fortnight). The narrative emphasizes fasting/observance by a woman together with her husband during this period, and the chapter highlights Dvādaśī as the key tithi through the statement that performing “etāṃ ca dvādaśīm” yields results.
It frames imbalance as Pṛthivī-bhāra—Earth’s inability to bear accumulated burdens caused by powerful destructive forces and rulers. The gods’ consultation and Nārāyaṇa’s decision to intervene translate terrestrial distress into a moral-ecological problem: when governance and power become excessive, corrective action (here, ritual discipline and divine intervention) is narrated as restoring equilibrium.
The chapter references the Yadu lineage (Yaduvaṃśa) through King Vasudeva and his wife Devakī, presented as exemplars of the vrata’s efficacy. It also names Nārada as the messenger who conveys the Earth-burden narrative, Durvāsas as the ritual instructor, and Nārāyaṇa as the divine agent responding to the crisis.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.