Adhyaya 9
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 9

Adhyaya 9

இந்த அத்தியாயம் ஹாடகேஸ்வரக் க்ஷேத்திரத்தில் உள்ள அச்சமூட்டும் பூமிக்கடிப் பாதை ‘மஹா நாக-பிலம்’ எவ்வாறு மூடப்பட்டு பின்னர் புனிதமாக்கப்பட்டது என்பதைச் சொல்லும் தலபுராணமாக அமைந்துள்ளது. சூதர் கூறுகிறார்—இந்திரன் ‘சம்வர்த்தக’ வாயுவை அந்தக் குழியைத் தூளால் நிரப்புமாறு ஆணையிட்டான்; ஆனால் வாயு மறுத்து, முன்பு ஒரு லிங்கத்தை மூடியதால் சாபம் பெற்று கலந்த நாற்றங்களைச் சுமக்கும் தன்மை ஏற்பட்டது என்றும், திரிபுராரி சிவபயத்தால் மீண்டும் அத்தகைய செயலைச் செய்ய இயலாது என்றும் விளக்கினான். இந்திரன் சிந்தித்தபோது தேவெஜ்யன் (பிருஹஸ்பதி) ஹிமாலயனின் மூன்று புதல்வர்களைச் சுட்டினான்—மைநாகன் (கடலில் மறைந்தவன்), நந்திவர்த்தனன் (வசிஷ்டாஶ்ரமத்தருகே உள்ள முழுமையடையாத பிளவுடன் தொடர்புடையவன்), ரக்தஶ்ருங்கன் (கிடைக்கக்கூடியவன்); இவர்களில் நாக-பிலத்தை உறுதியாக மூட வல்லவன் ரக்தஶ்ருங்கனே எனத் தீர்மானம் செய்யப்பட்டது. இந்திரன் ஹிமாலயனை வேண்டினான்; ரக்தஶ்ருங்கன் மனிதலோகத்தின் கடுமை, அதர்மப் பெருக்கம், மேலும் இந்திரன் தன் இறக்கைகளை வெட்டிய நினைவு ஆகியவற்றால் செல்ல மறுத்தான். இந்திரன் அவனை வலியுறுத்தி—அங்கு மரங்கள், தீர்த்தங்கள், ஆலயங்கள், முனிவர் ஆசிரமங்கள் தோன்றும்; பாவிகளும் ரக்தஶ்ருங்கனின் சன்னிதியால் தூய்மை பெறுவர் என்று வாக்குறுதி அளித்தான். பின்னர் ரக்தஶ்ருங்கன் நாக-பிலத்தில் மூக்குவரை மூழ்குமாறு நிறுவப்பட்டு, செடிகொடிகள் மற்றும் பறவைகளால் அலங்கரிக்கப்படுகிறான். இந்திரன் வரங்கள் அளிக்கிறான்—எதிர்காலத்தில் ஒரு அரசன் அவன் தலைமேல் பிராமண நலனுக்காக நகரம் அமைப்பான்; சைத்ர மாதக் கிருஷ்ண சதுர்தசியன்று இந்திரன் ஹாடகேஸ்வரனை வழிபடுவான்; சிவன் தேவர்களுடன் ஒரு நாள் அங்கு வாசித்து மூவுலகப் புகழை அளிப்பான். இறுதியில் அந்த மூடப்பட்ட இடத்தின் மேல் தீர்த்தங்கள், ஆலயங்கள், தவநிலைகள் உண்மையாகவே உருவானன என்று கூறப்படுகிறது.

Shlokas

Verse 1

। सूत उवाच । अथ शक्रः समाहूय प्रोचे संवर्तकानिलम् । हाटकेश्वरजेक्षेत्रे महान्नागबिलोऽस्ति वै

சூதர் கூறினார்—அப்போது சக்ரன் (இந்திரன்) ஸம்வர்த்தக காற்றை அழைத்து, ‘ஹாடகேஸ்வரத் திருத்தலத்தில் உண்மையாகவே ஒரு பெரிய நாகபிலம் உள்ளது’ என்று சொன்னான்.

Verse 2

तं पूरय ममादेशाद्द्रुतं गत्वाऽभिपांसुभिः । येन न स्याद्गतिस्तत्र कस्यचिन्मृत्युधर्मिणः

‘என் ஆணையின்படி விரைந்து சென்று அந்தப் பிலவெளியை மணலால் நிரப்பு; அங்கே மரணத்திற்குட்பட்ட எவருக்கும் செல்லும் வழி இல்லாதபடி ஆகட்டும்.’

Verse 3

वायुरुवाच । तवादेशान्मया पूर्वं पूरितो विवरो यदा । लिंगोद्भवस्तदा शापः प्रदत्तो मे पुरारिणा

வாயு கூறினான்—‘முன்பு உங்கள் ஆணையின்படி நான் அந்தப் பிளவை நிரப்பியபோது, லிங்கோத்பவ காலத்தில் திரிபுராரி (சிவன்) எனக்கு சாபம் அளித்தான்.’

Verse 4

यस्माल्लिंगं ममैतद्वै त्वया पांसुभिरावृतम् । तस्मात्समानधर्मा त्वं गन्धवाहो भविष्यसि

‘என் இந்த லிங்கத்தை நீ மணலால் மூடியதால், நீ அதே இயல்புடையவனாக “கந்தவாஹன்” (நாற்றத்தை ஏந்துபவன்) ஆகுவாய்.’

Verse 5

यद्वत्कर्पूरजं गन्धं समग्रं त्वं हि वक्ष्यसि । अमेध्यसंभवं तद्वन्मम वाक्यादसंशयम्

நீ கற்பூரத்தில் பிறந்த நறுமணத்தை முழுமையாகத் தாங்குவது போல, என் சொல்லினால் ஐயமின்றி அசுத்தத்திலிருந்து எழும் துர்நாற்றத்தையும் நீ தாங்குவாய்।

Verse 6

तस्मात्कुरु प्रसादं मे विदित्वैतत्सुरेश्वर । कृत्येऽस्मिन्स्म र्यतामन्यस्त्रिपुरारेर्बिभेम्यहम्

ஆகையால், தேவர்களின் ஆண்டவனே, இதை அறிந்து என்மேல் அருள் புரிவாயாக. இச்செயலில் வேறொருவரை நியமிக்கவும்; ஏனெனில் திரிபுராரி (சிவன்) எனக்கு அச்சம் தருகிறார்.

Verse 7

ततः संचिंतयामास पूरणं त्रिदशाधिपः । तस्य नागबिलस्यैव नैव किंचिदवैक्षत

அப்போது முப்பது தேவர்களின் தலைவர் (இந்திரன்) அதை நிரப்ப வழி யோசித்தான்; ஆனால் அந்த நாகபிலத்தை நிரப்ப எந்த வழியும் அவனுக்குக் காணப்படவில்லை.

Verse 8

ततस्तं प्राह देवेज्यःस्वय मेव शतक्रतुम् । कस्मात्त्वं व्याकुलीभूतः कृत्येऽस्मिंस्त्रिदशाधिप

அப்போது தேவேஜ்யர் (பிருகஸ்பதி) தாமே சதக்ரது (இந்திரன்) நோக்கி—முப்பது தேவர்களின் தலைவனே, இச்செயலில் நீ ஏன் கலங்குகிறாய்? என்று கூறினார்.

Verse 9

अस्ति पर्वतमुख्योऽत्र नाम्ना ख्यातो हिमालयः । तस्य पुत्रत्रयं जातं तच्च शक्र शृणुष्व मे

இங்கே மலைகளில் முதன்மையானவன் ‘இமாலயம்’ என்ற பெயரால் புகழ்பெற்றவன் உள்ளான். அவனுக்கு மூன்று புதல்வர்கள் பிறந்தனர்—சக்ரனே, அதை என்னிடமிருந்து கேள்.

Verse 10

मैनाकः प्रथमः प्रोक्तो द्वितीयो नंदिवर्धनः । रक्तशृंगस्तृतीयस्तु पर्वतः परिकीर्तितः

முதலாவது மைனாகன் எனச் சொல்லப்படுகிறது; இரண்டாவது நந்திவர்த்தனன்; மூன்றாவது மலை ‘ரக்தச்ருங்க’ (சிவந்த சிகரம்) எனப் புகழப்படுகிறது।

Verse 11

स मैनाकः समुद्रांतः प्रविष्टः शक्र ते भयात् । पक्षाभ्यां सहितोऽद्यापि स तत्रैव व्यवस्थितः

ஓ சக்ரா (இந்திரா)! உன் அச்சத்தால் அந்த மைனாக மலை கடலின் ஆழத்தில் புகுந்தது; இன்றும் தன் இறக்கைகளுடன் அங்கேயே நிலைத்திருக்கிறது।

Verse 12

नंदिवर्धन इत्येष द्वितीयः परिकीर्तितः । वसिष्ठाश्रमजो रन्ध्रस्ते न कृत्स्नः प्रपूरितः

இது இரண்டாவது ‘நந்திவர்த்தனன்’ எனப் போற்றப்படுகிறது. வசிஷ்ட ஆசிரமத்துடன் தொடர்புடைய அந்தப் பிளவு (ரந்த்ரம்) இன்னும் (உன்னால்) முழுவதும் நிரப்பப்படவில்லை।

Verse 13

हिमाचलसमादेशाद्वसिष्ठस्य च सन्मुनेः । देवभूमिं परित्यज्य स गतस्तत्र सत्वरम्

ஹிமாசலனின் ஆணையாலும், சன்முனி வசிஷ்டரின் சொல்லாலும், அவன் தேவபூமியை விட்டு விரைந்து அங்கே சென்றான்।

Verse 14

तृतीयस्तिष्ठतेऽद्यापि रक्तशृंगः स्मृतोऽत्र यः । तमानय सहस्राक्ष बिलं सार्पं प्रपूरय

இங்கே மூன்றாவதும் இன்றும் நிலைத்துள்ளது; அது ‘ரக்தச்ருங்க’ என நினைவுகூரப்படுகிறது. ஓ சகஸ்ராக்ஷா (இந்திரா)! அவனை அழைத்து வந்து நாக-குகையை நிரப்புவாயாக।

Verse 15

नान्यथा पूरितुं शक्यो बिलोऽयं त्रिदशाधिप । तं मुक्त्वा पर्वत श्रेष्ठं सत्यमेतन्मयोदितम्

ஏ த்ரிதசாதிபா! இந்தப் பிலம் வேறு எந்த வழியாலும் நிரப்ப இயலாது. அந்தப் பர்வதச் சிறந்தவனை விடுவிக்காமல் இது நிறைவேறாது—இதுவே நான் உரைக்கும் உண்மை.

Verse 16

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा देवपूज्यस्य वचनं त्रिदशाधिपः । जगाम सत्वरं तत्र स यत्रास्ते हिमालयः

சூதர் கூறினார்—தேவரால் வணங்கப்படும் அவருடைய சொற்களை கேட்டுத் த்ரிதசாதிபன் (இந்திரன்) விரைந்து, இமாலயம் நிற்கும் இடத்திற்குச் சென்றான்.

Verse 17

ततः प्रोवाच तं गत्वा सामपूर्वमिदं वचः । हिमाचलं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम्

பின்னர் அவனிடம் சென்று, சமாதானத்துடன் தொடங்கி இவ்வாறு உரைத்தான்—ஹிமாசலமே, மலைகளில் சிறந்தவனே, சித்தர்-சாரணர் சேவிக்கும் பெருமலையே!

Verse 18

इन्द्र उवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे महान्नागबिलः स्थितः । तेन गत्वा नरा देवं पाताले हाटकेश्वरम्

இந்திரன் கூறினான்—ஹாடகேஸ்வரத் தலத்தில் ஒரு மகா நாகபிலம் உள்ளது. அங்கே சென்றால் மக்கள் பாதாளத்தில் உள்ள ஹாடகேஸ்வர தேவனை தரிசிக்கின்றனர்.

Verse 19

पूजयिष्यंति ये केचिदपि पापपरायणाः । मया सार्धं करिष्यंति ततः स्पर्द्धां नगोत्तम

ஏ நகோத்தமா! பாவத்தில் ஈடுபட்டவர்களாயினும் அங்கே வழிபடுவார்கள்; அதன் பின் புண்ணியத்தில் என்னோடு போட்டியிடத் தொடங்குவார்கள்.

Verse 20

तस्मात्पुत्रमिमं तत्र रक्तशृंगं हिमालय । प्रेषयस्व बिलो येन पूर्यते सोऽहिसंभवः

ஆகையால், ஓ இமயமே! உன் புதல்வன் ரக்தச்ருங்கனை அங்கே அனுப்பு; அவனால் அந்த நாகபிலம் எனும் பாம்புப் பிறப்புக் குகை நிரம்பும்।

Verse 21

कुरुष्व त्वं ममातिथ्यं गृहप्राप्तस्य पर्वत । आत्मपुत्रप्रदानेन कीर्तिं प्राप्स्यस्यलौकिकीम्

ஓ பர்வதமே! உன் இல்லம் வந்த என்னை விருந்தினனாக உபசரிப்பாயாக; உன் சொந்த புதல்வனை அர்ப்பணித்தால் உலகில் அரிய புகழ் பெறுவாய்।

Verse 22

बाढमित्येव सोऽप्युक्त्वा पूजयित्वा च देवपम् । ततः प्रोवाच तं पुत्रं रक्तशृंगं हिमालयः

“அப்படியே” என்று சொல்லி அவனும் ஒப்புக் கொண்டு தேவர்களின் அதிபதியை முறையாகப் பூஜித்தான். பின்னர் இமயன் தன் மகன் ரக்தச்ருங்கனை நோக்கி உரைத்தான்।

Verse 23

तवार्थाय सहस्राक्षः पुत्र प्राप्तो ममांतिकम् । तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र यत्र नागबिलः स्थितः

மகனே! உன் பொருட்டே ஸஹஸ்ராக்ஷன் எனக்கு அருகே வந்தான்; ஆகவே நாகபிலம் உள்ள இடத்திற்குத் துரிதமாகச் செல்।

Verse 24

पूरयित्वा ममादेशात्तं त्वं शक्रस्य कृत्स्नशः । सुखी भव सहानेन तथान्यैः सुरसत्तमैः

என் ஆணைப்படி சக்ரனின் அந்த ஆணையை முழுமையாக நிறைவேற்றி, அவனுடனும் மற்ற உயர்ந்த தேவர்களுடனும் சேர்ந்து இன்பமுடன் இரு।

Verse 25

रक्तशृंग उवाच । नाहं तत्र गमिष्यामि मर्त्य भूमौ कथंचन । यत्र कण्टकिनो वृक्षा रूक्षाः फलविवर्जिताः

ரக்தஶ்ருங்கன் கூறினான்—மர்த்திய பூமிக்குத் நான் எவ்விதத்திலும் செல்லமாட்டேன்; அங்கே முள்ளுள்ள மரங்கள் கடினமும் வறட்சியுமாய், கனியற்றவையாக உள்ளன.

Verse 26

न सिद्धा न च गंधर्वा न देवा न च किंनराः । न च तीर्थानि रम्याणि न नद्यो विमलोदकाः

அங்கே சித்தர்களும் இல்லை, கந்தர்வர்களும் இல்லை, தேவர்களும் இல்லை, கின்னரர்களும் இல்லை; இனிய தீர்த்தங்களும் இல்லை, தூய நீருடைய நதிகளும் இல்லை.

Verse 27

तथा पापसमाचारा मनुष्याः शीलवर्जिताः । दुष्टचित्ताः सदा सर्वे तिर्यग्योनिगता अपि

மேலும் அங்கே உள்ள மனிதர்கள் பாபச் செயல்களில் ஈடுபட்டு, நல்லொழுக்கமற்றவர்கள்; அனைவரும் எப்போதும் தீய மனத்தினர், விலங்கு யோனியில் வீழ்ந்தவர்களைப் போலவே.

Verse 28

तथा मम नगश्रेष्ठ पक्षौ द्वावपि कर्तितौ । शक्रेण तेन नो शक्तिर्गंतुमस्ति कथंचन

மேலும், ஓ மலைகளில் சிறந்தவனே! என் இரு சிறகுகளையும் அந்த ஶக்ரன் வெட்டிவிட்டான்; ஆகவே நான் எவ்விதத்திலும் செல்ல வல்லமை இல்லை.

Verse 29

तस्मात्कंचित्सहस्राक्ष उपायं तत्कृते परम् । चिंतयत्वेव मां मुक्त्वा सत्यमेतन्मयोदितम्

ஆகையால், ஓ ஸஹஸ்ராக்ஷனே! அதற்கான உத்தம உபாயத்தைச் சிந்தித்து, என்னை இக்கடமையிலிருந்து விடுவி; நான் கூறியது உண்மையே.

Verse 30

शक्र उवाच । अह त्वां तत्र नेष्यामि स्वहस्तेन विदारितम् । तत्रापि सुशुभा वृक्षा भविष्यंति तवाश्रयाः

சக்ரன் கூறினான்—என் கையாலே வழியைப் பிளந்து உன்னை அங்கே அழைத்துச் செல்வேன். அங்கேயும் உன் அடைக்கலமாக மிக அழகிய மரங்கள் தோன்றும்.

Verse 31

तथा पुण्यानि तीर्थानि देवतायतनानि च । समंतात्ते भविष्यंति मुनीनामाश्रमास्तथा

அதேபோல் புனித தீர்த்தங்களும் தேவாலயங்களும் உன்னைச் சுற்றி எல்லாத் திசைகளிலும் தோன்றும்; அதுபோல முனிவர்களின் ஆசிரமங்களும் உருவாகும்.

Verse 32

अत्रस्थस्य प्रभावो यस्तव पर्वत नंदन । मद्वाक्यात्तत्र संस्थस्य कोटिसंख्यो भविष्यति

மலைநந்தனனே! இங்கே நீ தங்கியிருக்கும் போது உள்ள உன் பிரபாவம், என் வாக்கினால் அங்கே நிலைத்திருப்பவருக்கு கோடிமடங்காக ஆகும்.

Verse 33

तथा ये मानवास्तत्र पापात्मानोऽपि भूतले । विपाप्मानो भविष्यंति सहसा तव दर्शनात्

அங்கே பூமியில் உள்ள மனிதர்கள்—பாவ இயல்புடையவர்களாயினும்—உன் தரிசனமட்டுமே கொண்டு உடனே பாவமற்றவர்களாகிவிடுவர்.

Verse 34

तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र मया सार्धं नगात्मज । न चेद्वज्रप्रहारेण करिष्यामि सहस्रधा

ஆகையால், மலைப்பிறந்தவனே, என்னுடன் விரைந்து அங்கே செல்; இல்லையெனில் வஜ்ரப் பிரஹாரத்தால் உன்னை ஆயிரம் துண்டுகளாக்குவேன்.

Verse 35

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रक्तशृंगो भयान्वितः । प्रविष्टः सहसागत्य तस्मिन्नागबिले गतः

சூதர் கூறினார்—அவன் சொன்ன வார்த்தைகளை கேட்டதும் ரக்தச்ருங்கன் அச்சத்தால் நடுங்கினான். உடனே வந்து உள்ளே புகுந்து அந்த நாகக் குகைக்குள் சென்றான்.

Verse 36

निमग्नो ब्राह्मणश्रेष्ठा नासाग्रं यावदेव हि । शृंगैर्मनोरमैस्तुं गैः समग्रैः सहितस्तदा । वृक्षगुल्मलताकीर्णै रम्यपक्षिनिषेवितैः

ஓ பிராமணச் சிறந்தவர்களே, அவன் மூக்கின் நுனிவரை மட்டுமே மூழ்கியிருந்தான். அப்போது அந்த இடம் மனோகரமான, முழுமையான உயர்ந்த சிகரங்களால் அலங்கரித்து, மரம்-புதர்-கொடிகளால் நிரம்பி, இனிய பறவைகளால் சேவிக்கப்பட்டது.

Verse 37

एवं संस्थाप्य तं शक्रो हिमाचलसुतं नगम् । ततः प्रोवाच सहृष्टो वरो मत्तः प्रगृह्यताम्

இவ்வாறு சக்ரன் (இந்திரன்) ஹிமாசலப் புதல்வனான அந்த மலையை நிறுவினான். பின்னர் மகிழ்ச்சியுடன் கூறினான்—“என்னிடமிருந்து ஒரு வரத்தை ஏற்றுக்கொள்.”

Verse 38

रक्तशृंग उवाच । एष एव वरोऽस्माकं यत्त्वं तुष्टः सुरेश्वर । किं वरेण करिष्यामि त्वत्प्रसादादहं सुखी

ரக்தச்ருங்கன் கூறினான்—ஓ தேவர்களின் ஆண்டவனே, நீர் திருப்தியடைந்ததே எங்களுக்கான வரம். வேறு வரம் எனக்கு எதற்கு? உமது அருளால் நான் ஏற்கனவே நிறைவுற்றேன்.

Verse 39

इन्द्र उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्ने नगात्मज । किं पुनर्दर्शने जाते कृते कृत्ये विशेषतः

இந்திரன் கூறினான்—ஓ மலைப்பிறந்தவனே, என் தரிசனம் கனவில்கூட வீணாகாது. அப்படியிருக்க நேரில் தரிசனம் கிடைத்து, குறிப்பாக வேண்டிய செயல் நிறைவேறியபோது, அது எவ்வாறு வீணாகும்?

Verse 41

इन्द्र उवाच । भविष्यति महीपालश्चमत्कार इति स्मृतः । तव मूर्धनि विप्रार्थं स पुरं स्थापयिष्यति

இந்திரன் கூறினான்—‘சமத்கார’ எனப் புகழ்பெறும் ஒரு மன்னன் வருவான். பிராமணர்களின் நலனுக்காக உன் உச்சியில் ஒரு நகரத்தை நிறுவுவான்.

Verse 42

तत्र ब्राह्मणशार्दूला वेदवेदांगपारगाः । विभवं तव निःशेषं भजिष्यंति प्रहर्षिताः

அங்கே வேதமும் வேதாங்கங்களும் அறிந்த சிறந்த பிராமணர்கள் மகிழ்ந்து உன் முழு வைபவத்தையும் அனுபவித்து போற்றுவார்கள்.

Verse 43

तथाहं चैत्रमासस्य चतुर्दश्यां नगात्मज । कृष्णायां स्वयमागत्य शृंगे मुख्यतमे तव

மலைப்புதல்வனே! சைத்ர மாதத்தின் கிருஷ்ணபட்ச சதுர்தசியன்று நான் தானே வந்து உன் மிகச் சிறந்த சிகரத்தில் நிற்பேன்.

Verse 44

पूजयिष्यामि देवेशं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । सर्वैर्देवगणैः सार्धं तथा किंनरगुह्यकैः

நான் ‘ஹாடகேஸ்வர’ என அழைக்கப்படும் தேவேசனை வழிபடுவேன்—அனைத்து தேவர்கணங்களுடனும், கின்னரர் மற்றும் குஹ்யகருடனும் சேர்ந்து.

Verse 45

तमेकं दिवसं चात्र शृंगे तव हरः स्वयम् । अस्माभिः सहितस्तुष्टो निवासं प्रकरिष्यति

இங்கே உன் சிகரத்தில் ஒரு நாள் மட்டும், நம்முடன் மகிழ்ந்து, ஹரன் தானே தங்குவான்.

Verse 46

प्रभावस्तेन ते मुख्य स्त्रैलोक्येऽपि भविष्यति । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवालयम्

இதனால், ஓ முதன்மையானவரே, உமது பெருமை மூவுலகிலும் புகழ்பெறும். உமக்கு மங்களம் உண்டாக; நான் இப்போது திரிதிவ-தாமத்திற்குப் புறப்படுகிறேன்।

Verse 47

सूत उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षस्ततः प्राप्तस्त्रिविष्टपम् । रक्तशृंगोऽपि तस्थौ च व्याप्य नागबिलं तदा

சூதர் கூறினார்: இவ்வாறு சொல்லி, ஸஹஸ்ராக்ஷன் (இந்திரன்) அங்கிருந்து திரிவிஷ்டபம் (சுவர்க்கம்) அடைந்தான். ரக்தச்ருங்கனும் அப்போது நாகபிலத்தை வியாபித்து அங்கேயே நிலைத்தான்।

Verse 48

तस्योपरि सुमुख्यानि तीर्थान्यायतनानि च । संजातानि मुनीनां च संजाताश्च तथाऽश्रमाः

அந்த இடத்தின் மேல் பல சிறந்த தீர்த்தங்களும் புனித ஆலயங்களும் தோன்றின. அதுபோல முனிவர்களின் ஆசிரமங்களும் அங்கே உருவாயின।