Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

Devanagari script

गिरिकूटनिभास्तत्र प्रासादा रत्नशोभिताः । दृश्यन्तेऽनलसंदग्धा विशीर्णा धरणीतले

Transliteration

girikūṭanibhāstatra prāsādā ratnaśobhitāḥ | dṛśyante'nalasaṃdagdhā viśīrṇā dharaṇītale

Translation

அங்கே மலைச் சிகரங்களைப் போன்ற, ரத்தினங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அரண்மனைகள் காணப்பட்டன—தீயால் எரிந்து, பூமித்தளத்தில் சிதைந்து விழுந்தன।

Word by Word

• गिरिकूटनिभाः: like mountain-peaks
• गिरिकूटनिभाः: Karta (Qualifier of prāsādāḥ)
• Type: Adjective
• Root: giri (प्रातिपदिक) + kūṭa (प्रातिपदिक) + nibha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (प्रासादाः इत्यस्य विशेषणम्); उपमान-तत्पुरुषः ‘गिरिकूटस्य निभाः’ = पर्वतशिखर-सदृशाः

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक)

• प्रासादाः: palaces
• प्रासादाः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: prāsāda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• रत्नशोभिताः: adorned with jewels
• रत्नशोभिताः: Karta (Qualifier of prāsādāḥ)
• Type: Adjective
• Root: ratna (प्रातिपदिक) + śobhita (कृदन्त, √śubh/śobh ‘दीप्तौ/शोभने’)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; तृतीया-तत्पुरुषः ‘रत्नैः शोभिताः’

• दृश्यन्ते: are seen
• दृश्यन्ते: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: √dṛś (धातु)
• Form: लट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; कर्मणि-अर्थे

• अनलसंदग्धाः: burnt by fire
• अनलसंदग्धाः: Karta (Qualifier of prāsādāḥ)
• Type: Adjective
• Root: anala (प्रातिपदिक) + saṃdagdha (कृदन्त, सं-√dah)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (प्रासादाः इत्यस्य विशेषणम्); तृतीया-तत्पुरुषः ‘अनलेन संदग्धाः’

• विशीर्णाः: shattered, crumbled
• विशीर्णाः: Karta (Qualifier of prāsādāḥ)
• Type: Adjective
• Root: vi-√śṝ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• धरणीतले: on the surface of the earth
• धरणीतले: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: dharaṇī (प्रातिपदिक) + tala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘धरण्याः तलम्’

Speaker

Narrator

Visual Art Cues

Scene: Mountain-like palaces studded with jewels crack and collapse, engulfed in flames; shards and pillars tumble onto the earth amid smoke and sparks.

Characters & Entities

• Agni
• Tripura (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Opulence and architectural grandeur cannot shield one from the consequences of adharma; pride collapses like a palace in fire.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not applicable in this verse; it describes Tripura’s downfall within the Revā-khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.