Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 54
पञ्चाक्षरीविद्यायाḥ कलियुगे मोक्षोपायः | The Pañcākṣarī Vidyā as a Means of Liberation in Kali Yuga
तत्रापि पञ्चमो वर्णो द्वादशस्वरभूषितः । तास्मादनेन मंत्रेण मनोवाक्कायभेदतः
tatrāpi pañcamo varṇo dvādaśasvarabhūṣitaḥ | tāsmādanena maṃtreṇa manovākkāyabhedataḥ
அங்கேயும் ஐந்தாம் எழுத்து பன்னிரண்டு உயிரெழுத்துகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளது. ஆகவே இந்த மந்திரத்தால் மனம்‑வாக்கு‑உடல் எனும் வேறுபாடுகளின்படி பூஜையும் நியமச் சாதனையும் செய்ய வேண்டும்; பந்தப்பட்ட ஜீவன் பதியாகிய இறைவனை நோக்கி செல்லும்.
Suta Goswami
Tattva Level: pasha
Type: panchakshara
Role: teaching
FAQs
It highlights the sacred precision of mantra-syllables and teaches that liberation-oriented Shaiva practice must integrate all three instruments—mind, speech, and body—so the pashu (bound soul) turns toward Pati (Shiva).
The verse implies complete, embodied worship: mental contemplation of Shiva, verbal japa of the mantra, and bodily acts of reverence—an integrated Saguna approach that supports inner realization of Shiva beyond form.
Practice mantra-japa with tri-fold discipline: mentally meditate on Shiva, recite the mantra with purity of speech, and maintain bodily observances such as clean conduct, worship, and steady yogic posture during japa.