Garbha-sthiti, Deha-pariṇāma, and Vairāgya-upadeśa (Embryonic Condition, Bodily Transformation, and Instruction in Detachment)

Verse 1

व्यास उवाच । विधिं तात वदेदानीं जीव जन्मविधानतः । गर्भे स्थितिं च तस्यापि वैराग्यार्थं मुनीश्वर

வியாசர் கூறினார்—அன்பனே! முனிவர்களின் ஈசனே! இப்போது ஜீவன் எவ்விதமாகப் பிறக்கிறது என்பதற்கான விதியைச் சொல்லுங்கள்; மேலும் கர்ப்பத்தில் இருக்கும் போது அதன் நிலையையும் விளக்குங்கள்; அதனால் வைராக்யம் எழும்.

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास समासेन शास्त्रसारमशेषतः । वदिष्यामि सुवैराग्यं मुमुक्षोर्भवबंधकृत्

சனத்குமாரர் கூறினார்—வியாசரே, சுருக்கமாக இருந்தாலும் முழுமையாக சாஸ்திரங்களின் சாரத்தை கேளுங்கள். முக்தியை நாடுபவரின் சம்சாரப் பந்தத்தை அறுக்கும் உண்மையான சுவைராக்யத்தை நான் உரைப்பேன்।

Verse 3

पाकपात्रस्य मध्ये तु पृथगन्नं पृथग्जलम् । अग्नेरूर्ध्वं जलं स्थाप्यं तदन्नं च जलोपरि

சமைக்கும் பாத்திரத்தின் நடுவில் உணவும் நீரும் தனித்தனியாக இருக்க வேண்டும். நெருப்பின் மேல் நீரை வைத்துப், அந்த நீரின் மேல் அந்த உணவை வைக்க வேண்டும்।

Verse 4

जलस्याधस्स चाग्निर्हि स्थितोऽग्निं धमते शनैः । वायुनाधम्यमानोऽग्निरत्युष्णं कुरुते जलम्

நீரின் கீழே அக்கினி உறைகிறது; அது மெதுவாக அக்கினியைத் தூண்டி எரியச் செய்கிறது. அந்த அக்கினி காற்றால் மேலும் ஊதப்படின், நீரை மிகுந்த வெப்பமுடையதாக ஆக்கும்.

Verse 5

तदन्नमुष्णतोयेन समन्तात्पच्यते पुनः । द्विधा भवति तत्पक्वं पृथक्किट्टं पृथग्रसः

அந்த உணவு உட்புற வெப்பமான திரவங்களால் எல்லாப் பக்கங்களிலும் மீண்டும் சமைக்கப்படுகிறது. செரிந்தபின் அது இரண்டாகப் பிரிகிறது—ஒருபுறம் கிட்டம் (மலம்), மறுபுறம் ரசம் (போஷக சாரம்).

Verse 6

मलैर्द्वादशभिः किट्टं भिन्नं देहाद्बहिर्भवेत् । रसस्तु देहे सरति स पुष्टस्तेन जायते

பன்னிரண்டு மலம்-தத்துவங்களால் கிட்டம் (மலப்பகுதி) பிரிந்து உடலிலிருந்து வெளியேறுகிறது. ஆனால் ரசம் உடலுக்குள் ஓடுகிறது; அதனால் ஊட்டம் பெற்று உடல் வளர்ச்சியும் வலிமையும் உண்டாகின்றன.

Verse 7

कर्णाक्षिनासिका जिह्वा दन्ताः शिश्नो गुदं नखाः । मलाश्रयः कफः स्वेदो विण्मूत्रं द्वादश स्मृताः

காதுகள், கண்கள், மூக்கு, நாக்கு, பற்கள், சிச்னம், குதம், நகங்கள்; மேலும் மலம் தங்கும் இடம், கபம், வியர்வை, மலம், சிறுநீர்—இவை பன்னிரண்டு மலம்-சார்ந்த கூறுகள் என நினைவுகூரப்படுகின்றன.

Verse 8

हृत्पद्मे प्रतिबद्धाश्च सर्वनाड्यस्समंततः । ज्ञेया रसप्रवाहिन्यस्तत्प्रकारं ब्रुवे मुने

இதயத் தாமரையில் எல்லாத் திசைகளிலும் நாடிகள் கட்டுண்டுள்ளன; அவை உடலின் பிராணரசம் முதலிய சாரங்களை ஓட்டும் வழிகள் என அறிக. முனிவரே, அவற்றின் அமைப்பும் இயல்பும் நான் உரைக்கிறேன்.

Verse 9

तासां मुखेषु तं सूक्ष्मं प्राणस्स्थापयेत् रसम् । रसेन तेन नाडीस्ताः प्राणं पूरयते पुनः

அந்த நுண்ணிய நாடிகளின் வாயில்களில் அந்தச் சூட்சுமமான பிராணரசத்தை நிறுவ வேண்டும். அந்த ரசத்தினாலேயே நாடிகள் மீண்டும் பிராணனால் நிரம்புகின்றன.

Verse 10

पुनः प्रयांति संपूर्णास्ताश्च देहं समंततः । ततस्स नाडीमध्यस्थश्शरीरेणात्मना रसः

மீண்டும் அவை முழுமையடைந்தபோது, எல்லாத் திசைகளிலும் உடலெங்கும் பரவுகின்றன. அப்போது நாடிகளின் நடுவில் நிலையும் பிராணரசம் ஆத்மரூபமாக உடலெங்கும் வியாபித்து, தேஹியின் உள்ளார்ந்த சாரமாகிறது.

Verse 11

पच्यते पच्यमानाच्च भवेत्पाकद्वयं पुनः । त्वक् तया वेष्ट्यते पूर्वं रुधिरं च प्रजायते

முதிர்ந்து ‘சமைக்கப்படும்போது’, அந்த முதிர்ச்சிப் செயலிலிருந்தே மீண்டும் இருவகை மாற்றம் உண்டாகிறது. முதலில் தோல் உருவாகி அதை மூடுகிறது; பின்னர் இரத்தம் தோன்றுகிறது.

Verse 12

रक्ताल्लोमानि मांसं च केशाः स्नायुश्च मांसतः । स्नायुतश्च तथास्थीनि नखा मज्जास्थिसंभवाः

இரத்தத்திலிருந்து உடல்மயிரும் மாம்சமும் தோன்றுகின்றன; மாம்சத்திலிருந்து தலைமயிரும் நரம்புக் கட்டுகளும் உண்டாகின்றன. நரம்புக் கட்டுகளிலிருந்து எலும்புகள்; மஜ்ஜை மற்றும் எலும்பிலிருந்து நகங்கள் பிறக்கின்றன.

Verse 13

मज्जाकारणवैकल्यं शुक्रं हि प्रसवात्मकम् । इति द्वादशधान्नस्य परिणामः प्रकीर्तिताः

மஜ்ஜையுடன் தொடர்புடைய பரிணாமத்திலிருந்தே சுக்ரம் தோன்றுகிறது; அது இனப்பெருக்கத் தன்மை உடையது. இவ்வாறு அன்னத்தின் பன்னிரண்டு விதப் பரிணாமங்கள் கூறப்பட்டன.

Verse 14

शुक्रोऽन्नाज्जायते शुक्राद्दिव्यदेहस्य संभवः । ऋतुकाले यदा शुक्रं निर्दोषं योनिसंस्थितम्

சுக்கிரம் அன்னத்திலிருந்து உண்டாகிறது; சுக்கிரத்திலிருந்து திவ்ய தேகத்தின் சாத்தியம் உண்டாகிறது. உரிய காலத்தில் குற்றமற்ற சுக்கிரம் யோனியில் நிலைபெறும் போது.

Verse 15

तद्वा तद्वायुसंस्पृष्टं स्त्रीरक्तेनैकतां व्रजेत् । विसर्गकाले शुक्रस्य जीवः कारणसंयुतः

அல்லது அது (சுக்கிரம்) அந்த வாயுவின் தொடுதலால் பெண்ணின் இரத்தத்துடன் ஒன்றுபடும். சுக்கிரம் வெளியேறும் வேளையில் காரணங்களுடன் இணைந்த ஜீவன் அதில் புகுந்து தொடர்பு பெறுகிறது.

Verse 17

पंचरात्रेण कलिलं बुद्बुदाकारतां व्रजेत् । बुद्बुदस्सप्तरात्रेण मांसपेशी भवेत्पुनः

ஐந்து இரவுகளில் கலிலம் குமிழ் வடிவம் பெறுகிறது. பின்னர் ஏழு இரவுகளில் அந்தக் குமிழ் மீண்டும் மாம்சப் பிண்டமாக—மாம்சப்பேசியாக—மாறுகிறது.

Verse 18

ग्रीवा शिरश्च स्कंधौ च पृष्ठवंशस्तथोदरम् । पाणिपादन्तथा पार्श्वे कटिर्गात्रं तथैव च

கழுத்து, தலை, தோள்கள்; முதுகெலும்பும் வயிறும்; கை‑கால்கள்; பக்கங்கள், இடுப்பு மற்றும் பிற அங்கங்கள்—இவ்வாறே அறியப்படுக।

Verse 19

द्विमासाभ्यन्तरेणैव क्रमशस्संभवेदिह । त्रिभिर्मासैः प्रजायंते सर्वे ह्यंकुरसंधयः

இங்கே இரண்டு மாதங்களுக்குள் படிப்படியாக வளர்ச்சி வெளிப்படத் தொடங்கும்; மூன்று மாதங்களில் கருவின் முளைத்த அங்கங்களின் எல்லாச் சந்திகளும் உருவாகின்றன।

Verse 20

मासैश्चतुर्भिरंगुल्यः प्रजायंते यथाक्रमम् । मुखं नासा च कर्णौ मासैः पंचभिरेव च

நான்காம் மாதத்தில் முறையே விரல்கள் உருவாகின்றன. ஐந்தாம் மாதத்தில் முகம், மூக்கு மற்றும் இரு காதுகளும் தோன்றுகின்றன.

Verse 21

दन्तपंक्तिस्तथा गुह्यं जायंते च नखाः पुनः । कर्णयोस्तु भवेच्छिद्रं षण्मासाभ्यंतरेण तु

பின்னர் பற்களின் வரிசை, குஹ்யேந்திரியம் (பாலுறுப்பு) மற்றும் மீண்டும் நகங்கள் வெளிப்படுகின்றன; ஆறு மாதத்திற்குள் இரு காதுகளிலும் துளைகள் உருவாகின்றன.

Verse 22

पायुर्मेहमुपस्थं च नाभिश्चाभ्युपजायते । संधयो ये च गात्रेषु मासैर्जायंति सप्तभिः

குதம், மூத்திரேந்திரியம், உபஸ்தம் (பாலுறுப்பு) மற்றும் நாபி வெளிப்படுகின்றன; அங்கங்களில் உள்ள மூட்டுகள் ஏழு மாதங்களில் உருவாகின்றன.

Verse 23

अंगप्रत्यंगसंपूर्णः परिपक्वस्स तिष्ठति । उदरे मातुराच्छन्नो जरायौ मुनि सत्तम

முனிவரே சிறந்தவரே! குழந்தை அங்க-பிரத்யங்கங்களால் நிறைவுற்று, முழுப் பரிபக்குவமடைந்து அங்கேயே தங்குகிறது; தாயின் கருப்பையில் ஜராயு உறையால் மூடப்பட்டு.

Verse 24

मातुराहारचौर्य्येण षड्विधेन रसेन तु । नाभिनालनिबद्धेन वर्द्धते स दिनेदिने

தாயின் அறுசுவை உணவைத் திருடி (ஒரு விதத்தில்), தொப்புள் கொடியால் பிணைக்கப்பட்டு, கருவானது நாளுக்கு நாள் வளர்கிறது.

Verse 25

ततस्मृतिं लभेज्जीवस्संपूर्णेऽस्मिञ्शरीरके । सुखं दुःखं विजानाति निद्रास्वप्नं पुराकृतम्

பிறகு இந்த உடலில் முழுமையாக நிலைபெற்ற ஜீவன் நினைவாற்றலைப் பெறுகிறது; மேலும் அது சுகம் மற்றும் துக்கம், அத்துடன் உறக்கம் மற்றும் கனவு ஆகியவற்றை அறிகிறது—இவை அதன் முற்பிறவி கர்மாவால் உருவாக்கப்பட்ட அனுபவங்கள்.

Verse 26

मृतश्चाहं पुनर्जातो जातश्चाहं पुनर्मृतः । नानायोनिसहस्राणि मया दृष्टानि जायता

நான் இறந்து மீண்டும் பிறந்தேன்; பிறந்து மீண்டும் இறந்தேன். பிறவி பிறவியாக நான் ஆயிரமாயிரம் விதமான யோனிகளையும் பல்வேறு இருப்புநிலைகளையும் கண்டேன்।

Verse 27

अधुना जातमात्रोऽहं प्राप्तसंस्कार एव च । श्रेयोऽमुना करिष्यामि येन गर्भे न संभवः

இப்போது நான் புதிதாகப் பிறந்தேன்; தூய்மையளிக்கும் ஸம்ஸ்காரங்களையும் பெற்றுள்ளேன். இதன் மூலமே நான் பரம நன்மையைச் சாதிப்பேன்; இனி கர்ப்பப் பிரவேசம் (மறுபிறவி) இல்லாதபடி।

Verse 28

गर्भस्थश्चिंतयत्येवमहं गर्भाद्विनिस्सृतः । अन्वेष्यामि शिवज्ञानं संसारविनिवर्तकम्

கர்ப்பத்தில் இருக்கும் சாதகன் இவ்வாறு சிந்திக்கிறான்—‘நான் கர்ப்பத்திலிருந்து விடுபட்டவுடன், சம்சாரத்திலிருந்து மீளச் செய்யும் சிவஞானத்தைத் தேடுவேன்।’

Verse 29

एवं स गर्भदुःखेन महता परिपीडितः । जीवः कर्मवशादास्ते मोक्षोपायं विचिंतयन्

இவ்வாறு கர்ப்பவாசத்தின் பெருந்துயரால் கடுமையாக ஒடுக்கப்பட்ட அந்த ஜீவன், தன் கர்மவசத்தால் அங்கேயே இருந்து, மோக்ஷத்தின் வழியைச் சிந்தித்துக் கொண்டிருக்கும்.

Verse 30

यथा गिरिवराक्रांतः कश्चिद्दुःखेन तिष्ठति । तथा जरायुणा देही दुःखं तिष्ठति वेष्टितः

எவ்வாறு ஒரு பெருமலைக்கீழ் நசுங்கியவன் துயரத்திலேயே நிற்கிறானோ, அவ்வாறே கர்ப்பப்பை உறை (ஜராயு) யால் சுற்றப்பட்ட உடலுடைய ஜீவன் துயரத்திலேயே தங்குகின்றான்।

Verse 31

संवृतः प्रविशेद्योनिं कर्मभिस्स्वैर्नियोजितः । तच्छुक्ररक्तमेकस्थमेकाहात्कलिलं भवेत्

தன் கர்மங்களால் இயக்கப்பட்டு, நுண்ணிய மூடுபடலங்களால் மூடப்பட்ட ஜீவன் யோனியில் நுழைகிறது. அங்கே விந்தும் இரத்தமும் ஒரே இடத்தில் சேர்ந்துவந்து, ஒரே நாளில் ‘கலில’ எனும் கருவின் பிசுபிசு நிலையாய் ஆகிறது।

Verse 32

लोहकुंभे यथा न्यस्तः पच्यते कश्चिदग्निना । गर्भकुंभे तथा क्षिप्तः पच्यते जठराग्निना

இரும்புக் கும்பத்தில் வைத்த பொருள் வெளி அக்கினியால் எவ்வாறு சமைக்கப்படுகிறதோ, அவ்வாறே கர்ப்பக் கும்பத்தில் இடப்பட்ட உயிர் ஜடராக்னியால் ‘சமைந்து’—முதிர்ந்து வடிவம் பெறுகிறது.

Verse 33

सूचीभिरग्निवर्णाभिनिर्भिन्नस्य निरंतरम् । यद्दुःखं जायते तस्य तत्र संस्थस्य चाधिकम्

அக்கினி நிறமுடைய ஊசிகளால் இடைவிடாது குத்தப்படுபவனுக்கு எழும் வலி எத்தகையதோ, அதே நிலையிலேயே தங்க வேண்டியவனுக்கு அந்தத் துன்பம் இன்னும் அதிகமாகிறது।

Verse 34

गर्भावासात्परं दुःखं कष्टं नैवास्ति कुत्रचित् । देहिनां दुःखबहुलं सुघोरमतिसंकटम्

கருப்பையில் வாசிப்பதைக் கடந்த துன்பம் எங்கும் இல்லை. உடலுடையோர்க்கு அந்த நிலை துன்பம் நிறைந்தது; மிகக் கொடுமையானதும், மிகுந்த நெருக்கடியானதும் ஆகும்।

Verse 35

इत्येतत्सुमहद्दुःखं पापिनां परिकीर्तितम् । केवलं धर्मबुदीनां सप्तमासैर्भवस्सदा

இவ்வாறு பாவிகளுக்குரிய மிகப் பெரிய துன்பம் கூறப்பட்டது. ஆனால் தர்மத்தில் மட்டும் நிலைத்த அறிவுடையோர்க்கு, பவப் பந்தம் எப்போதும் ஏழு மாதங்கள் வரை மட்டுமே நீடிக்கும்; அதற்கு மேல் இல்லை।

Verse 36

गर्भात्सुदुर्लभं दुःखं योनियंत्रनिपीडनात् । भवेत्पापात्मनां व्यास न हि धर्मयुतात्मनाम्

வியாசரே! கருப்பையில் யோனி‑யந்திரத்தின் நெருக்கடி அழுத்தத்தால் எழும் மிகக் கடுமையான துன்பம் பாவ இயல்புடையோர்க்கே உண்டாகும்; தர்மம் சேர்ந்த ஆன்மாவோர்க்கு அல்ல।

Verse 37

इक्षुवत्पीड्यमानस्य यंत्रेणैव समंततः । शिरसा ताड्यमानस्य पाप मुद्गरकेण च

அவன் கரும்பு ஆட்டில் நசுங்குவது போல இயந்திரத்தால் எல்லாப் புறமும் நசுக்கப்படுகிறான்; பாவத்தின் சுத்தியால் அவன் தலை மீண்டும் மீண்டும் அடிக்கப்படுகிறது.

Verse 38

यंत्रेण पीडिता यद्वन्निस्सारा स्स्युस्तिलाः क्षणात् । तथा शरीरं निस्सारं योनियंत्रनिपीडनात्

யந்திரத்தில் நசுக்கப்பட்ட எள்ளு கணத்தில் சாரமற்றதாய் ஆகுவது போல, யோனி‑யந்திரத்தின் அழுத்தத்தால் இந்த உடலும் சாரமற்றதாய் ஆகிறது।

Verse 39

अस्थिपादतुलास्तंभं स्नायुबन्धेन यंत्रितम् । रक्तमांसमृदालिप्तं विण्मूत्रद्रव्यभाजनम्

இந்த உடல் எலும்புகளின் கட்டமைப்பு—கால்கள், கம்பிகள், தூண்கள் போல—நரம்புக் கட்டுகளால் கட்டப்பட்டு; இரத்த‑மாமிசக் களிமண்ணால் பூசப்பட்டு, மலம்‑மூத்திரம் தாங்கும் பாத்திரமே.

Verse 40

केशरोमनखच्छन्नं रोगायतनमातुरम् । वदनैकमहाद्वारं गवाक्षाष्टकभूषितम्

முடி, உடல்முடி, நகங்களால் மூடப்பட்ட இந்த உடல் நோய்களின் வாசஸ்தலம், எப்போதும் துயருற்றது; இதற்கு ஒரே மகாத்வாரம் வாய், எட்டு ‘ஜன்னல்கள்’ (இந்திரியத் துளைகள்) அலங்காரம்.

Verse 41

ओष्ठद्वयकपाटं च तथा जिह्वार्गलान्वितम् । भोगतृष्णातुरं मूढं रागद्वेषवशानुगम्

இரு உதடுகள் கதவுப் பலகைகளாய், நாவு தாழ்ப்பாளாய் இருக்க, மயக்கமுற்ற உடலுடைய உயிர் இன்பத் தாகத்தால் துன்புற்று ஆசை–வெறுப்பு வலையில் இழுக்கப்படுகிறது.

Verse 42

संवर्तितांगप्रत्यंगं जरायुपरिवेष्टितम् । संकटेनाविविक्तेन योनिमार्गेण निर्गतम्

அங்கங்களும் துணைஅங்கங்களும் சுருங்கி, கருப்பை உறை (ஜராயு) போர்த்தப்பட்டு, குறுகிய அசுத்தமான யோனி வழியாக வெளியே வருகின்றான்.

Verse 43

विण्मूत्ररक्तसिक्तांगं विकोशिकसमुद्भवम् । अस्थिपञ्जरविख्यातमस्मिञ्ज्ञेयं कलेवरम्

இந்த உடல் மலம், மூத்திரம், இரத்தம் ஆகியவற்றால் நனைந்த அங்கங்களைக் கொண்டது; அசுத்தச் சாறுகளிலிருந்து தோன்றியது; எலும்புகளின் கூண்டு என்றே அறியப்படுவது—இவ்வாறே இதை உணர வேண்டும்.

Verse 44

शतत्रयं षष्ट्यधिकं पंचपेशीशतानि च । सार्द्धाभिस्तिसृभिश्छन्नं समंताद्रोमकोटिभिः

இதில் மூன்றுநூற்று அறுபது (எலும்புகள்) மற்றும் ஐந்நூறு தசைகள் உள்ளன; மேலும் இது சுமார் மூன்றரை கோடி முடிகளால் எல்லாத் திசைகளிலும் மூடப்பட்டுள்ளது.

Verse 45

शरीरं स्थूलसूक्ष्माभिर्दृश्याऽदृश्या हि तास्स्मृताः । एतावतीभिर्नाडीभिः कोटिभिस्तत्समंततः

உடல் நிலைமையானதும் நுண்மையானதும், காணப்படுவதும் காணப்படாததும் ஆகிய நாடிகளால் ஊடுருவியதாக ஸ்மிருதிகள் கூறுகின்றன; கோடிக்கணக்கான அந்த நாடிகள் இதை எல்லாப் புறங்களிலும் சூழ்ந்துள்ளன.

Verse 46

अस्वेदमधुभिर्याभिरंतस्थः स्रवते बहिः । द्वात्रिंशद्दशनाः प्रोक्ता विंशतिश्च नखाः स्मृताः

உள்ளிருக்கும் சாரம் வியர்வை மற்றும் தேன் போன்ற சுரப்புகளுடன் வெளியில் வழியும் நாழிகள்/துளைகள் கூறப்பட்டன. பற்கள் முப்பத்திரண்டு என்றும், நகங்கள் இருபது என்றும் நினைவில் வைத்துள்ளனர்.

Verse 47

पित्तस्य कुडवं ज्ञेयं कफस्याथाढकं स्मृतम् । वसायाश्च पलं विंशत्तदर्धं कपिलस्य च

பித்தத்தின் அளவு குடவம் என்று அறிய வேண்டும்; கபத்தின் அளவு ஆடகம் என்று ஸ்மரிக்கப்படுகிறது. வசா (கொழுப்பு) இருபது பலம்; அதன் பாதி கபில (செம்மஞ்சள் நிறம்) உடையதற்கான அளவு.

Verse 48

पंचार्द्धं तु तुला ज्ञेया पलानि दश मेदसः । पलत्रयं महारक्तं मज्जायाश्च चतुर्गुणम्

துலா எனும் அளவு ஐந்து அர்த்தம் என அறிக; மேதஸ் (கொழுப்பு) பத்து பலம். மஹாரத்தம் மூன்று பலம்; மஜ்ஜை அதின் நான்கு மடங்கு.

Verse 49

शुक्रोर्द्धं कुडवं ज्ञेयं तद्बीजं देहिनां बलम् । मांसस्य चैकपिंडेन पलसाहस्रमुच्यते

சுக்கிரத்தின் அளவு அரை குடவம் என அறிக; அதுவே உடலுடையோரின் விதையும் வலிமையும். மேலும், மாம்சத்தின் ஒரு கட்டியிலிருந்து ஆயிரம் பலம் (எடை) உண்டாகும் எனச் சொல்கின்றனர்.

Verse 50

रक्तं पलशतं ज्ञेयं विण्मूत्रं यत्प्रमाणत । अंजलयश्च चत्वारश्चत्वारो मुनिसत्तम

முனிவரரே, இரத்தத்தின் அளவு நூறு பலம் என அறிக; மலமும் மூத்திரமும் அளவின்படி நான்கு அஞ்சலி (கைப்பிடி நிறை) எனக் கூறப்படுகிறது.

Verse 51

इति देहगृहं ह्येतन्नित्यस्यानित्यमात्मनः । अविशुद्धं विशुद्धस्य कर्मबंधाद्विनिर्मितम्

இவ்வாறு இந்த ‘தேகமெனும் வீடு’ நித்திய ஆத்மாவுக்குச் சொந்தமானது; ஆனால் தானே நிலையற்றது. ஆத்மா இயல்பில் தூயதாயினும், கர்மப் பந்தத்தால் உருவானதால் இவ்வுடல் அசுத்தம்.