त्रिपुरदाहानन्तरं देवभयः ब्रह्मस्तुतिश्च — Fear of the Gods after Tripura’s Burning and Brahmā’s Praise
அத்தியாயம் 11-ல் வியாசர் கேட்கிறார்—திரிபுரம் முழுவதும் எரிந்த பின் மாயா மற்றும் திரிபுர அதிபதிகள் எங்கே சென்றனர்? ஶம்புகதையின் அடிப்படையில் முழு நிகழ்வை அறிய விரும்புகிறார். சூதர் கூறுகிறார்: சனத்குமாரர் சிவபாத ஸ்மரணத்துடன் விளக்கம் தொடங்கி, சிவனின் செயல்கள் பாபநாசகமும் லீலாரூபமும் என வர்ணிக்கிறார். பின்னர் ருத்ரனின் அளவிலா தேஜஸால் தேவர்கள் அதிசயித்து வாக்கிழந்து நிற்கிறார்கள்; சிவரூபம் எல்லாத் திசைகளிலும் ஜ்வலித்து, கோடி சூரிய ஒளிபோலும், பிரளய அக்கினி போன்றதுமாகச் சொல்லப்படுகிறது—இதனால் தேவர்கள், ரிஷிகள், பிரம்மாவும் அஞ்சுகின்றனர். அனைவரும் பணிவுடன் பக்தியாய் நிற்க, பிரம்மா உள்ளார்ந்த அமைதியுடன் இருந்தாலும் பயத்துடன் தேவர்களோடு சேர்ந்து ஸ்துதி செய்கிறார்—சிவனின் பரம ரூப தரிசனத்திற்குப் பின் ஸ்துதியே உரிய மறுமொழி என अध्यாயம் முடிகிறது.
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । ब्रह्मपुत्र महाप्राज्ञ धन्यस्त्वं शैवसत्तम । किमकार्षुस्ततो देवा दग्धे च त्रिपुरेऽखिलाः
வியாசர் கூறினார்— பிரம்மபுத்திரனே, மஹாப்ராஜ்ஞனே! நீ பாக்கியவான், சைவர்களில் சிறந்தவன். முழுத் திரிபுரமும் எரிந்தபின், எல்லா தேவர்களும் பின்னர் என்ன செய்தனர்?
Verse 2
मयः कुत्र गतो दग्धो पतयः कुत्र ते गताः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व यदि शंभुकथाश्रयम्
எரிந்த மயன் எங்கே சென்றான்? மேலும் உங்கள் அந்த ஆண்டவர்கள் எங்கே சென்றனர்? உன் உரை சம்புவின் திருக்கதையை ஆதாரமாகக் கொண்டதாயின், அவையனைத்தையும் எனக்கு தெளிவாகச் சொல்.
Verse 3
सूत उवाच । इत्याकर्ण्य व्यासवाक्यं भगवान्भवकृत्सुतः । सनत्कुमारः प्रोवाच शिवपादयुगं स्मरन्
சூதர் கூறினார்— வியாசரின் சொற்களை கேட்டபின், பவக்ருத் புதல்வனான பகவான் சனத்குமாரர், சிவபெருமானின் திருப்பாத யுகலத்தை நினைந்து, பதிலுரைத்தார்.
Verse 4
सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाबुद्धे पाराशर्यं महेशितुः । चरितं सर्वपापघ्नं लोकलीलानुसाररिणः
சனத்குமாரர் கூறினார்—மிகுந்த புத்தியுடைய வியாசரே, பாராசர்யரே! மகேஸ்வரனின் சரிதத்தை கேளுங்கள்; அது எல்லாப் பாவங்களையும் அழிப்பதும், உலகங்களில் அவர் நிகழ்த்தும் தெய்வீக லீலைக்கு ஒத்ததுமாகும்.
Verse 5
महेश्वरेण सर्वस्मिंस्त्रिपुरे दैत्यसंकुले । दग्धे विशेषतस्तत्र विस्मितास्तेऽभवन्सुराः
மகேஸ்வரன், அசுரர்களால் நிரம்பிய முழு திரிபுரத்தையும் எரித்து அழித்தபோது, அங்கே தேவர்கள் அந்த விசேஷமான அதிசயச் செயலைக் கண்டு மிகுந்த வியப்புற்றனர்.
Verse 6
न किंचिदब्रुवन्देवाः सेन्द्रोपेंद्रादयस्तदा । महातेजस्विनं रुद्रं सर्वे वीक्ष्य ससंभ्रमाः
அப்போது இந்திரன், உபேந்திரன் முதலிய தேவர்கள் எதையும் பேசவில்லை. பேரொளி கொண்ட ருத்ரனைப் பார்த்தவுடன் அனைவரும் உள்ளத்தில் அச்சமும் பக்தி நடுக்கமும் கொண்டனர்।
Verse 7
महाभयंकरं रौद्रं प्रज्वलंतं दिशो दश । कोटिसूर्यप्रतीकाशं प्रलयानलसन्निभम्
அது மிகப் பயங்கரமான ரௌத்ர ரூபம்; பத்து திசைகளையும் எரியவைத்து, கோடி சூரியர் போன்ற ஒளியுடன், பிரளய அக்கினியை ஒத்திருந்தது।
Verse 8
भयाद्देवं निरीक्ष्यैव देवीं च हिमवत्सुताम् । बिभ्यिरे निखिला देवप्रमुखा स्तस्थुरानताः
பயத்தால் ஆண்டவரையும் ஹிமவத் புதல்வியான தேவியையும் பார்த்த மாத்திரத்தில், தேவர்முதன்மையர் உட்பட எல்லாத் தேவரும் நடுங்கி, தலை வணங்கி நின்றனர்।
Verse 9
दृष्ट्वानीकं तदा भीतं देवानामृषिपुंगवाः । न किंचिदूचुस्संतस्थुः प्रणेमुस्ते समंततः
அப்போது தேவர்களின் அச்சமடைந்த படையைக் கண்ட முனிவர்தலைவர்கள் ஒன்றும் சொல்லாமல் நிலைத்து நின்று, எல்லாத் திசைகளிலிருந்தும் வணங்கி பணிந்தனர்।
Verse 10
अथ ब्रह्मापि संभीतो दृष्ट्वा रूपं च शांकरम् । तुष्टाव तुष्टहृदयो देवैस्सह समाहितः
பின்னர் சங்கரனின் தெய்வீக ரூபத்தைப் பார்த்த பிரம்மாவும் அச்சமிகு வியப்பில் ஆழ்ந்தான்; மகிழ்ந்த உள்ளத்துடன், ஒருமித்த மனத்தால் தேவர்களுடன் சேர்ந்து துதித்தான்।
Verse 11
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे देवस्तुतिवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः
இவ்வாறு ஸ்ரீ சிவமகாபுராணத்தின் இரண்டாம் பகுதியான ருத்ரஸம்ஹிதையின் ஐந்தாம் யுத்தகாண்டத்தில் ‘தேவஸ்துதி-வர்ணனம்’ எனப்படும் பதினொன்றாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது।
Verse 12
ब्रह्मोवाच । देवदेव महादेव भक्तानुग्रहकारक । प्रसीद परमेशान सर्व देवहितप्रद
பிரம்மா கூறினார்—ஹே தேவர்களின் தேவனே மகாதேவா, பக்தர்களுக்கு அருள் புரிபவனே! ஹே பரமேசானா, प्रसன்னமாகு; நீ எல்லாத் தேவர்களுக்கும் நலன் அளிப்பவன்।
Verse 13
प्रसीद जगतां नाथ प्रसीदानंददायक । प्रसीद शंकर स्वामिन् प्रसीद परमेश्वर
அருள்புரிவாயாக, ஹே ஜகந்நாதா; அருள்புரிவாயாக, ஹே ஆனந்ததாயகா. அருள்புரிவாயாக, ஹே சங்கர ஸ்வாமி; அருள்புரிவாயாக, ஹே பரமேஸ்வரா॥
Verse 14
ओंकाराय नमस्तुभ्यमाकारपरतारक । प्रसीद सर्वदेवेश त्रिपुरघ्न महेश्वर
ஓங்கார ரூபனே, ‘அ’காரத்தின் பரமத் தாரகனே—உமக்கு நமஸ்காரம். தேவர்களின் ஆண்டவனே, திரிபுரஹந்தா மகேஸ்வரா, அருள்புரிவாயாக.
Verse 15
नानावाच्याय देवाय वरणप्रिय शंकर । अगुणाय नमस्तुभ्यं प्रकृतेः पुरुषात्पर
பல பெயர்களால் போற்றப்படும், வரம் அளிப்பதில் பிரியமான தேவன் சங்கரனே, உமக்கு வணக்கம். குணாதீதனாய், பிரகృతి–புருஷனைத் தாண்டிய உமக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 16
निर्विकाराय नित्याय नित्यतृप्ताय भास्वते । निरंजनाय दिव्याय त्रिगु णाय नमोऽस्तु ते
மாற்றமற்ற, நித்திய, எப்போதும் திருப்தியான, ஒளிமிகு உமக்கு வணக்கம். களங்கமற்ற தெய்வீகனே, திரிகுணங்களின் அந்தர்யாமி அதிபதியே, நமஸ்காரம்.
Verse 17
सगुणाय नमस्तुभ्यं स्वर्गेशाय नमोस्तु ते । सदाशिवाय शांताय महेशाय पिनाकिने
சகுண ரூபமான ஆண்டவனே, உமக்கு வணக்கம்; ஸ்வர்கத்தின் ஈசனே, நமஸ்காரம். அமைதியான சதாசிவனே, வணக்கம்; பினாகம் தாங்கும் மகேசனே, வணங்குகிறேன்.
Verse 18
सर्वज्ञाय शरण्याय सद्योजाताय ते नमः । वामदेवाय रुद्राय तदाप्यपुरुषाय च
எல்லாம் அறிந்தவனே, சரணமளிப்பவனே—சத்யோஜாதனே, வணக்கம். வாமதேவன், ருத்ரன், மேலும் அோர-புருஷன் எனும் பரம தெய்வப் புருஷனுக்கும் நமஸ்காரம்.
Verse 19
अघोराय सुसेव्याय भक्ताधीनाय ते नमः । ईशानाय वरेण्याय भक्तानंदप्रदायिने
அோரனே, எளிதில் சேவிக்கத் தக்கவனே, பக்தர்க்கு இணங்குபவனே, உமக்கு வணக்கம். ஈசானனே, வணங்கத் தகுதியானவனே, பக்தர்க்கு ஆனந்தம் அளிப்பவனே, நமஸ்காரம்.
Verse 20
रक्षरक्ष महादेव भीतान्नस्सकलामरान् । दग्ध्वा च त्रिपुरं सर्वे कृतार्था अमराः कृ ताः
காக்கவும், காக்கவும், ஓ மகாதேவா! அஞ்சியுள்ள எங்கள் எல்லா தேவர்களையும் காத்தருள்வாயாக. திரிபுரத்தை எரித்ததால் அமரர் அனைவரும் கृतார்த்தராயினர்.
Verse 21
स्तुत्वैवं देवतास्सर्वा नमस्कारं पृथक्पृथक् । चक्रुस्ते परमप्रीता ब्रह्माद्यास्तु सदाशिवम्
இவ்வாறு போற்றி, பிரம்மா முதலிய எல்லாத் தேவர்களும் பேரானந்தமுற்று சதாசிவனுக்கு ஒவ்வொருவராக வணக்கம் செலுத்தினர்.
Verse 22
अथ ब्रह्मा स्वयं देवं त्रिपुरारिं महेश्वरम् । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा नतस्कंधः कृतांजलिः
அப்போது பிரம்மா தானே திரிபுராரியான மகேஸ்வர தேவனைப் போற்றினார். வணங்கி, தோள்களைத் தாழ்த்தி, கைகூப்பி அஞ்சலியுடன் துதித்தார்.
Verse 23
ब्रह्मोवाच भगवन्देवदेवेश त्रिपुरान्तक शंकर । त्वयि भक्तिः परा मेऽस्तु महादेवानपायिनी
பிரம்மா கூறினார்—பகவானே, தேவர்களின் தேவனே, திரிபுராந்தக சங்கரா! மகாதேவா, உம்மேல் எனக்கு உன்னத பக்தி உண்டாகுக—அது ஒருபோதும் விலகாததாக இருக்கட்டும்.
Verse 24
सर्वदा मेऽस्तु सारथ्यं तव देवेश शंकर । अनुकूलो भव विभो सदा त्वं परमेश्वर
தேவேச சங்கரா, நீ எப்போதும் எனது சாரதியாக இருப்பாயாக. விபுவான பரமேஸ்வரா, நீ என்றும் எனக்கு அருளுடன் அனுகூலமாக இருப்பாயாக.
Verse 25
सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा विधिश्शंभुं भक्तवत्सलमानतः । विरराम नतस्कंधः कृतांजलिरुदारधीः
சனத்குமாரர் கூறினார்—இவ்வாறு பக்தவத்சலனான சம்புவைத் துதித்து, விதி (பிரம்மா) பணிவுடன் வணங்கி துதி நிறுத்தினார். தோள்கள் தாழ, கைகளைக் கூப்பி, உயர்ந்த மனத்துடன் நின்றார்.
Verse 26
जनार्दनोऽपि भगवान् नमस्कृत्य महेश्वरम् । कृतांजलिपुटो भूत्वा तुष्टाव च महेश्वरम्
பகவான் ஜனார்தனன் (விஷ்ணு) கூட மகேஸ்வரனை வணங்கி, கைகளை அஞ்சலியாகக் கூப்பி அந்த மகேஸ்வரனைத் துதித்தான்.
Verse 27
विष्णुरुवाच देवाधीश महेशान दीनबंधो कृपाकर । प्रसीद परमेशान कृपां कुरु नतप्रिय
விஷ்ணு கூறினார்—தேவர்களின் அதிபதியே, மகேசானே! துன்புற்றோரின் துணையே, கருணை வழங்குபவனே! பரமேசானே, அருள்புரிவாயாக; வணங்குவோர்க்கு நீ அன்பானவன்.
Verse 28
निर्गुणाय नमस्तुभ्यं पुनश्च सगुणाय च । पुनः प्रकृतिरूपाय पुनश्च पुरुषाय च
ஹே நிர்குணனே, உமக்கு நமஸ்காரம்; மீண்டும் ஹே ஸகுணனே, உமக்கும் நமஸ்காரம். மீண்டும் பிரக்ருதி-ரூபனாகிய உமக்கு நமஸ்காரம்; மீண்டும் புருஷ-ரூபனாகிய உமக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 29
पश्चाद्गुणस्वरूपाय नतो विश्वात्मने नमः । भक्तिप्रियाय शांताय शिवाय परमात्मने
பின்னர் குண-ஸ்வரூபனும், உலகின் ஆத்மாவுமான அவருக்கு வணங்கி நமஸ்காரம். பக்திக்கு பிரியனும், அமைதியானவனும், பரமாத்மாவுமான சிவனுக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 30
सदाशिवाय रुद्राय जगतां पतये नमः । त्वयि भक्तिर्दृढा मेऽद्य वर्द्धमाना भवत्विति
சதாசிவனாகிய ருத்ரனே, எல்லா உலகங்களின் ஆண்டவனே, உமக்கு நமஸ்காரம். இன்றிலிருந்து உம்மீது எனது உறுதியான பக்தி நாள்தோறும் வளர்ந்து பெருகட்டும்।
Verse 31
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा विररामासौ शैवप्रवरसत्तमः । सर्वे देवाः प्रणम्योचुस्ततस्तं परमेश्वरम्
சனத்குமாரர் கூறினார்—இவ்வாறு சொல்லி அந்தச் சிறந்த சைவ பக்தர் மௌனமடைந்தார். பின்னர் எல்லா தேவரும் வணங்கி அந்த பரமேஸ்வரனை வேண்டினர்.
Verse 32
देवा ऊचुः । देवनाथ महादेव करुणाकर शंकर । प्रसीद जगतां नाथ प्रसीद परमेश्वर
தேவர்கள் கூறினர்—தேவநாதா, மகாதேவா, கருணாகர ஶங்கரா, அருள்புரிவாயாக. உலகநாதா, அருள்புரிவாயாக; பரமேஸ்வரா, அருள்புரிவாயாக.
Verse 33
प्रसीद सर्वकर्ता त्वं नमामस्त्वां वयं मुदा । भक्तिर्दृढास्माकं नित्यं स्यादनपायिनी
எல்லாம் செய்பவனே, அருள்புரிவாயாக; மகிழ்ச்சியுடன் உமக்கு வணங்குகிறோம். உம்மீது எங்கள் பக்தி என்றும் உறுதியாக இருந்து, ஒருபோதும் விலகாததாக ஆகுக.
Verse 34
सनत्कुमार उवाच । इति स्तुतश्च देवेशो ब्रह्मणा हरिणामरैः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा शंकरो लोकशंकरः
சனத்குமாரர் கூறினார்—பிரம்மா, ஹரி மற்றும் தேவர்கள் இவ்வாறு துதித்தபோது, தேவேசனும் உலகமங்கலன் ஆன ஶங்கரன் அருள்மிகு மனத்துடன் அவர்களுக்கு மறுமொழி கூறினார்.
Verse 35
शंकर उवाच । हे विधे हे हरे देवाः प्रसन्नोऽस्मि विशेषतः । मनोऽभिलषितं ब्रूत वरं सर्वे विचा रतः
சங்கரன் கூறினார்— ஹே விதே (பிரம்மா), ஹே ஹரி (விஷ்ணு), ஹே தேவர்கள்! நான் மிகுந்து प्रसன்னனாக இருக்கிறேன். நீங்கள் அனைவரும் நன்றாக சிந்தித்து, மனம் விரும்பும் வரத்தைச் சொல்லுங்கள்.
Verse 36
सनत्कुमारः उवाच । इत्युक्तं वचनं श्रुत्वा हरेण मुनिसत्तम । प्रत्यूचुस्सर्वदेवाश्च प्रसन्नेनान्तरात्मना
சனத்குமாரர் கூறினார்— ஓ முனிவர்களில் சிறந்தவரே! ஹரி (விஷ்ணு) கூறிய இவ்வசனங்களை கேட்டதும், எல்லா தேவர்களும் உள்ளம் அமைதியும் மகிழ்ச்சியும் கொண்டு பதிலளித்தனர்.
Verse 37
सर्वे देवा ऊचुः । यदि प्रसन्नो भगवन्यदि देयो वरस्त्वया । देवदेवेश चास्मभ्यं ज्ञात्वा दासान्हि नस्सुरान्
எல்லா தேவர்களும் கூறினர்— ஹே பகவான்! நீங்கள் प्रसன்னனாய் இருந்து, உங்களால் வரம் அளிக்கப்பட வேண்டுமெனில், ஹே தேவர்களின் தேவனே! எங்களை உமது தாசர்களான தேவர்கள் என அறிந்து அந்த வரத்தை அருள்வீராக.
Verse 38
यदा दुःखं तु देवानां संभवेद्देवसत्तम । तदा त्वं प्रकटो भूत्वा दुःखं नाशय सर्वदा
தேவர்களுக்கு துயரும் துன்பமும் எழும்போது, ஓ தேவசத்தமா! அப்போது நீர் தாமே வெளிப்பட்டு எப்போதும் அந்தத் துயரை அழித்தருள்வீராக।
Verse 39
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो भगवानुद्रो ब्रह्मणा हरिणामरैः । युगपत्प्राह तुष्टात्मा तथेत्यस्तु निरंतरम्
சனத்குமாரர் கூறினார்—பிரம்மா, ஹரி (விஷ்ணு) மற்றும் தேவர்கள் ஒரே நேரத்தில் வேண்டியபோது, மனம் மகிழ்ந்த பகவான் ருத்ரர் உடனே கூறினார்—“ததாஸ்து; இடையறாது அப்படியே ஆகுக।”
Verse 40
स्तवैरेतैश्च तुष्टोऽस्मि दास्यामि सर्वदा ध्रुवम् । यदभीष्टतमं लोके पठतां शृण्वतां सुराः
“இந்த ஸ்தவங்களால் நான் திருப்தியடைந்தேன். ஓ தேவர்களே! இவற்றை ஓதுவோருக்கும் கேட்போருக்கும், இவ்வுலகில் மிக விரும்பத்தக்கதை நான் எப்போதும் உறுதியாக அருள்வேன்।”
Verse 41
इत्युक्त्वा शंकरः प्रीतो देवदुःखहरस्सदा । सर्वदेवप्रियं यद्वै तत्सर्वं च प्रदत्तवान्
இவ்வாறு கூறி மகிழ்ந்த சங்கரர்—தேவர்களின் துயரை எப்போதும் அகற்றுபவர்—அனைத்து தேவர்களுக்கும் பிரியமும் நலமும் தருவன அனைத்தையும் முழுமையாக அருளினார்।
Frequently Asked Questions
The immediate aftermath of Tripura-dahana (the burning of Tripura): Vyāsa asks what became of Māyā and the Tripura-lords, while Sanatkumāra explains the devas’ stunned reaction to Śiva’s blazing, dissolution-like form.
It dramatizes the limit of deva-power before Śiva’s absolute tejas; fear functions as an epistemic shock that collapses pride and redirects the assembly toward praṇāma and stuti—devotion as the stabilizing response to theophany.
A raudra, prajvalita (fiercely blazing) form likened to koṭi-sūrya (millions of suns) and pralaya-anala (the fire of cosmic dissolution), emphasizing Śiva’s sovereignty over destruction and renewal.