Sukta 21
Sukta 4.21
Vāmadeva Gautama (traditional)
Indra
Triṣṭubh (probable)
இந்த ஸூக்தம் இந்திரனை அணுகி வருமாறு அழைக்கிறது; வழிபாட்டாளர்களுடன் கூடிய யாகச் சேர்க்கை (ஸதமாத) யில் அமர்ந்து, அவர்களின் வலிமை, அரசாதிக்கம், வெற்றிமிக்க மேலாதிக்கம் ஆகியவற்றை விரிவாக்குமாறு வேண்டுகிறது. சோமப் பிழிதல், பாதைகள், ஹோத்ரு-அக்னியின் ஜ்வாலை போன்ற வெளிப்புற யாகப் படிமங்களை, ‘திஷா’ (ஊக்கமூட்டும் அறிவு/உள்ளுணர்வு) எனும் உள்மனப் போக்குடன் நெய்து, அது ‘கோ’ (ஒளி/பசுக்கள்) யை கண்டடையும் என்றும், இந்திரனின் வேகமிகு உந்துதலைப் பெருகும் நதிகள் போல ஏற்றுக்கொள்கிறது என்றும் கூறுகிறது.
Mantras
Mantra 1
आ यात्विन्द्रोऽवस उप न इह स्तुतः सधमादस्तु शूरः । वावृधानस्तविषीर्यस्य पूर्वीर्द्यौर्न क्षत्रमभिभूति पुष्यात् ॥
எங்கள் காவலுக்காக இந்திரன் இங்கே எங்களருகே வருக; போற்றப்பட்டவனாய் அந்த வீரன் ஸதமாத (கூட்டு யாக-சபை) இல் இருப்பானாக. தவிṣீḥ (வலிமை-சக்திகள்) எப்போதும் வளர்த்திடுபவன், அவனுடைய பல பழம்பெரும் (அநேக) மகிமைகள் த்யௌḥ (வானம்) போல க்ஷத்ரம் (அரசாட்சித் திறன்/ஆட்சி) போஷிப்பவை—அவனுடைய வெற்றிமிகு ஆளுமை எங்களுள் வளர்க.
Mantra 2
तस्येदिह स्तवथ वृष्ण्यानि तुविद्युम्नस्य तुविराधसो नॄन् । यस्य क्रतुर्विदथ्यो न सम्राट् साह्वान्तरुत्रो अभ्यस्ति कृष्टीः ॥
இங்கே—மிகப் பெரும் ஒளியுடையவனும் மிகப் பெரும் செல்வ-நிறைவுடையவனுமான—அவனுடைய வृष்ண்ய (வீரிய) வல்லமைகளைப் புகழுங்கள்; மனிதர்களிடையே அவன் தலைவன். யாருடைய க்ரது (சங்கல்ப-சக்தி) விதத (சபை)களில் சம்ராட் போல இருக்கிறதோ—அவன் வெல்லுபவன், தூரம் வரை தாங்கிச் செல்லுபவன்; குடிகளின் மேல் நிலைத்து, அவர்களை ṛத (சத்திய-ஒழுங்கு) நோக்கி அடக்கி நடத்துகிறான்.
Mantra 3
आ यात्विन्द्रो दिव आ पृथिव्या मक्षू समुद्रादुत वा पुरीषात् । स्वर्णरादवसे नो मरुत्वान्परावतो वा सदनादृतस्य ॥
இந்திரன் விண்ணிலிருந்து, பூமியிலிருந்து—விரைவாக—கடலின் ஆழத்திலிருந்தோ அல்லது புரீஷ (செழுமையான நிறைவு/ரசம்) இலிருந்தோ வரட்டும். ஸ்வர்நரா (ஒளிமிகு ஆண்-வலிமை) உடன், எங்கள் காவலுக்காக, மருதர்களுடன் அவன் வரட்டும்—பராவத் (தூர அப்பால்) இலிருந்தோ, அல்லது ṛத (சத்தியம்)-இன் சதனம் (இருப்பிடம்) இலிருந்தோ.
Mantra 4
स्थूरस्य रायो बृहतो य ईशे तमु ष्टवाम विदथेष्विन्द्रम् । यो वायुना जयति गोमतीषु प्र धृष्णुया नयति वस्यो अच्छ ॥
பெரிதும் கனத்ததும், விரிந்ததும் ஆகிய ராய் (செல்வ-நிறைவு) யாருக்கு ஆட்சி உரிமையோ—அந்த இந்திரனை விதத (சபை)களில் நாம் புகழ்வோம். வायु (பிராண-வலிமை) மூலம் கோமதீ (ஒளி-செழுமை) நிலங்களில் வெற்றி பெறுபவன்; த்ருஷ்ணு (துணிவு) ஆற்றலால் எங்களை மேன்மையானதும் விரும்பத்தக்கதுமானதிற்குத் தள்ளி முன்னே நடத்துபவன்.
Mantra 5
उप यो नमो नमसि स्तभायन्नियर्ति वाचं जनयन्यजध्यै । ऋञ्जसानः पुरुवार उक्थैरेन्द्रं कृण्वीत सदनेषु होता ॥
வணக்கத்துடன் அணுகி, வணக்கத்தின் மேல் வணக்கமாக (யாக-பாவத்தை) உறுதிப்படுத்தி, வாக்கை இயக்கி, யஜ்ஞச் செயற்காக அதனைப் பிறக்கச் செய்பவன்—ருஞ்ஜஸானன் (நேர்மையாக/ஒழுங்காக நின்று), பல வாய்ப்புகள்/வாசல்கள் நிறைந்தவன்—ஸ்தோத்திரங்களால் இந்திரனைச் சதனங்களில் ஹோதா (யாகப் புரோகிதன்) ஆகப் பிரசன்னமாக்குகிறான்.
Mantra 6
धिषा यदि धिषण्यन्तः सरण्यान्त्सदन्तो अद्रिमौशिजस्य गोहे । आ दुरोषाः पास्त्यस्य होता यो नो महान्त्संवरणेषु वह्निः ॥
திஷா (ஊக்கமூட்டும் அறிவு) மூலம் தேடுவோர் திஷண்யந்தः (திறன் பெற்றோர்/தீட்சை பெற்றோர்) ஆகும்போது, சரண்ய (வேகமாகச் செல்லும்) பாதைகளில் அமர்ந்து, கோஹே (ஒளி/கோ-தேடல்) பொருட்டு அவ்ஷிஜ (ஆவலான முயற்சி) யின் அத்ரி (சோமக் கல்) யை அழுத்துகின்றனர். அப்போது நமக்காக இல்லத்தின் ஹோதா—விரிந்த வாசஸ்தலமுடையவன்—மகத்தான வஹ்னி (சுமக்கும் அগ্নி) ஸம்வரணங்களில் (ஆவரண/வட்டங்களில்) வந்து நிற்கிறது.
Mantra 7
सत्रा यदीं भार्वरस्य वृष्णः सिषक्ति शुष्मः स्तुवते भराय । गुहा यदीमौशिजस्य गोहे प्र यद्धिये प्रायसे मदाय ॥
சத்ரா (இடையறாது) பார்வரனுக்காக—புகழ்பாடும் சுமப்பவனுக்காக—வ்ருஷ்ணः (காளை, இந்திரன்) இன் ஷுஷ்ம (வேகமிகு வலிமை) இணைக்கப்படும் போது, அப்போது—அவ்ஷிஜனின் கோஹே (குகையிலுள்ள கோட்டம்/ஒளிக் களஞ்சியம்) மறைந்திருக்கும் அவன்—தியே (சிந்தனை) க்காக, பிராயஸே (முன்நோக்கி உந்தும் முயற்சி/வேகம்) க்காக, மற்றும் மதாய (நிறைவேற்றத்தின் பரவசம்) க்காக வெளிப்படுகிறான்.
Mantra 8
वि यद्वरांसि पर्वतस्य वृण्वे पयोभिर्जिन्वे अपां जवांसि । विदद्गौरस्य गवयस्य गोहे यदी वाजाय सुध्यो वहन्ति ॥
அவன் மலைக்கதவுகளைத் திறக்கும்போது, பயஸ்-ஓடைகளால் ஆபः (நீர்) எனும் நீர்வெள்ளத்தின் வேகங்களை உயிரூட்டும்போது, அப்போது கோ-ஹே (கோவளம்/கோ-குகை) யில் அந்த கௌ (ஒளி)—அதன் துணை ஒளிகளோடும்—அவன் கண்டடைகிறான்; சு-தியஃ (நல்ல விவேகத்தின் சக்திகள்) வாஜ (வலச் செழிப்பு) ஐ இலக்கை நோக்கி ஏந்திச் செல்லும் போது.
Mantra 9
भद्रा ते हस्ता सुकृतोत पाणी प्रयन्तारा स्तुवते राध इन्द्र । का ते निषत्तिः किमु नो ममत्सि किं नोदुदु हर्षसे दातवा उ ॥
இந்திரா! உன் கைகள் மங்களமானவை; உன் உள்ளங்கைகள் சு-க்ருத (திறமைமிக்கவை)—புகழ்ந்து பாடுவோர்க்கு ராதஸ் (தானம்/செல்வம்) அளிப்பவை. உன் நிஷத்தி (இருப்பிடம்/ஓய்விடம்) எது? எங்களில் நீ எவ்வாறு மகிழ்வாய்? எத்தகைய உதுது (உயர்வு/எழுச்சி) யால் நீ களிப்புறுகிறாய்—எங்களுக்கு அளிக்க?
Mantra 10
एवा वस्व इन्द्रः सत्यः सम्राड्ढन्ता वृत्रं वरिवः पूरवे कः । पुरुष्टुत क्रत्वा नः शग्धि रायो भक्षीय तेऽवसो दैव्यस्य ॥
இவ்வாறே, வஸு-ஸ்வரூபமான இந்திரா! நீ சத்தியன்; நீ சம்ராட்—வ்ருத்ர-ஹந்தா, பூருவுக்காக வரிவஸ் (விரிந்த இடம்/உபகாரம்) அளிப்பவன். புரு-ஸ்துத! உன் க்ரது (சங்கல்ப-சக்தி) யால் எங்களைத் துணைபுரி; உன் தைவ்ய அவஸ் (தெய்வப் பாதுகாப்பு) மற்றும் ரயஃ (செழிப்பு/நிறைவு) ஆகியவற்றின் பங்கினை நாம் பெறும்படியாக.
Mantra 11
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
இப்போது ஸ்துதிக்கப்பட்டவனே, இந்திரா; இப்போது பாடப்பட்டவனே—ஜரித்ரு (ஸ்தோத்திரகர்) க்காக இஷா (ஊக்க-சக்தி) யை நீ நதிகள் பெருகுவது போல நிரப்புகிறாய். ஹரிவோ (ஹரி-அஸ்வங்களின் அதிபதி), உனக்காக புதிய பிரஹ்ம (புனித வாக்கு) உருவாக்கப்பட்டது; தியா (உந்தப்பட்ட சிந்தனை) யால் நாம் ரத்ய-பாதைக்கு தகுதியானவர்களாக, எப்போதும் உடனிருக்கும் தோழர்களாக இருப்போமாக.
Inside Sukta 21
How it unfolds
- Where it opens
A direct call: Indra is invited to come near for protection and to be present in the common rite, praised as the ever-growing hero of many powers (RV 4.21.1).
- Development
The hymn expands Indra’s might into ritual-psychological imagery: through dhiṣā the seekers take their seats on swift paths, press toward the finding of light (go), and the Hotṛ/Vahni principle becomes active within the enclosed field of life (RV 4.21.6).
- Climax
Indra’s response is pictured as a flooding increase—he swells the singer’s iṣ (impulse/nourishment) like rivers in spate, confirming the efficacy of praise and offering.
- Where it settles
A ‘new brahman’ is fashioned for Indra; the singers ask to remain fit for the chariot-path and to be constant companions under his guidance (RV 4.21.11).
The deity: Indra
- In the VedaIndra is the praised Śūra (hero), wielder of irresistible force (taviṣī), victorious in abhibhūti (overmastering), and the great giver who swells the singer’s impulse like rivers.
- Cosmic functionHe upholds kṣatra (sovereign power), breaks obstructions, releases the waters/light, and grants victory, expansion, and protection to the sacrificer and the clan.
- Inner significanceIndra symbolizes the awakened will and conquering clarity that breaks inner resistance, releases pent-up energies, and turns inspired thought (dhiṣā) into effective power and progress on the ‘chariot-path’ of right action.
The seer
- Vāmadeva GautamaGautama (gotra); traditionally linked with the Vāmadeva seer-family in Mandala 4 · A principal seer of the Fourth Maṇḍala, renowned for powerful Indra hymns and for a style that often bridges ritual action with inner illumination (dhiṣā, go/light imagery).
Famous verses
ā yātv indro 'vase upa na iha stutaḥ
धिषा यदि धिषण्यन्तः सरण्यान्त्सदन्तो अद्रिमौशिजस्य गोहे । आ दुरोषाः पास्त्यस्य होता यो नो महान्त्संवरणेषु वह्निः ॥nadyo na pīpeḥ
Attributes of the deity
- Śūra (heroic protector)
- Taviṣī (mighty force/powers)
- Abhibhūti (victorious mastery)
- Bestower of iṣ (impulse, nourishment)
- Friend of the singer and the rite (sadhamāda)
- Breaker of obstacles and opener of the ‘light/cows’ (go)
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Maṇḍala 4 are attributed to Vāmadeva Gautama (including multiple Indra sūktas).
- Vāmadeva is later remembered in Vedic tradition as an exemplary ṛṣi associated with inspired speech (brahman) and victorious divine aid.
The rite, step by step
- Prepare the ritual ground and seat the priests; establish the sacred session (sadhamāda).
- Kindle/affirm the bearer-flame (vahni/Hotṛ function) and begin the praises to invite Indra near (ā yātu).
- Press/prepare the Soma (or its ritual equivalent) with focused dhiṣā (inspired intelligence) and recite the Triṣṭubh verses.
- Offer oblations while requesting kṣatra (sovereignty), protection, and the release of ‘go’ (light, increase).
- Conclude with renewed praise and the ‘new brahman’ (fresh formulation of power), asking for steady companionship and right movement (rathyaḥ).
Offerings
- Soma libation (or Soma-related offering where applicable)
- Ghee (ājya) into the fire
- Grains/cakes (puroḍāśa) in Indra rites (contextual)
- Dākṣiṇā (priestly gift), as customary in larger rites
Frequently Asked Questions
The hymn asks Indra to come near, sit with the worshippers in the ritual gathering, and grant protection, victory, and the increase of strength and sovereign power.
Dhiṣā means inspired intelligence. The hymn says that when seekers act with dhiṣā, they reach the swift paths of the rite and find “go,” a Vedic symbol for light, increase, and the recovered riches of truth.
It ends by saying Indra swells the singer’s impulse like rivers and that a “new brahman” has been fashioned—meaning a fresh, potent formulation of sacred speech offered to Indra for continued guidance and companionship.
Ask anything about Sukta 21 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
