Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 49

Manvantaras and Indras; Sudharmā’s Liberation through Viṣṇu-Pradakṣiṇā; Supremacy of Hari-Bhakti

तथापि निर्जराः सर्वे भारते जन्मलिप्सवः । समर्चयंति देवेशं नारायणमनामयम् । तानर्चयन्ति सततं ब्रह्माद्या देवतागणाः ॥ ४९ ॥

tathāpi nirjarāḥ sarve bhārate janmalipsavaḥ | samarcayaṃti deveśaṃ nārāyaṇamanāmayam | tānarcayanti satataṃ brahmādyā devatāgaṇāḥ || 49 ||

இவ்வாறிருந்தும், பாரதத்தில் பிறக்க விரும்பும் அமர தேவர்கள் அனைவரும், தேவர்களின் ஈசனாகிய நோயற்ற நாராயணனை முறையாக அர்ச்சிக்கின்றனர்; அந்தத் தேவர்களையே பிரம்மா முதலிய தேவர்கூட்டம் இடையறாது போற்றுகின்றது।

tathāthus
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (even/also)
nirjarāḥthe gods (deathless ones)
nirjarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnirjara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण of निर्जराः
bhāratein Bhārata (India)
bhārate:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (देशवाचक), सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
janma-lipsavaḥdesiring birth
janma-lipsavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjanman (प्रातिपदिक) + lipsu (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (जन्म लिप्सवः = जन्म इच्छन्तः), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण of निर्जराः
samarcayantiworship
samarcayanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam+arc (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
deveśamthe Lord of gods
deveśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeveśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
nārāyaṇamNārāyaṇa
nārāyaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; apposition to देवेśam
anāmayamfree from disease/blemish
anāmayam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootan-āmaya (प्रातिपदिक)
Formनञ्-तत्पुरुष (आमयः न अस्ति यस्य), पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण of nārāyaṇam
tānthem
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन
arcayantiworship
arcayanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootarc (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
satatamalways
satatam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsatatam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: always)
brahma-ādyāḥBrahmā and others
brahma-ādyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (ब्रह्मा आदिः येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
devatā-gaṇāḥgroups of deities
devatā-gaṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (देवतानां गणाः), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narayana
B
Brahma
D
Devas (Nirjaras)
B
Bharata (Bharata-varsha)

FAQs

The verse elevates Bhārata-varṣa as uniquely conducive to devotion and liberation: even the devas yearn for human birth there so they can worship Nārāyaṇa directly, showing that bhakti in the human realm is a prized opportunity.

It presents Nārāyaṇa as Deveśa (Lord of all gods) and anāmaya (spotless), implying that devotion aimed at the Supreme is higher than seeking only heavenly status; even gods engage in and aspire toward such worship.

No specific Vedāṅga (like Śikṣā, Vyākaraṇa, Jyotiṣa, Kalpa) is taught in this verse; the practical takeaway is ritual-bhakti orientation—direct worship (arcana/samarcana) of Nārāyaṇa as the central aim.