Śuka’s Yoga-ascent, the Echo of ‘Bhoḥ’, and the Vaikuṇṭha Vision
சூதர் கூறுகிறார்: திருப்தியடைந்திருந்தாலும் ஏக்கம் கொண்ட நாரதர், சுகனைப் போன்ற பிரம்மஞானம் பெற்ற பிராமண முனிவரை—மோக்ஷபராயணமான விடுதலை பெற்றோர் எங்கு வாசம் செய்கிறார்கள்? என்று கேட்கிறார். முனிவர் சுகதேவரின் முக்தியை மாதிரியாக விளக்குகிறார்—சாஸ்திர விதியால் நிலைபெற்று, கிரமயோகத்தால் உள்ளுணர்வை படிப்படியாக நிறுவி, பரம நிசப்த ஆசனத்தில் அமர்ந்து பற்றுகளை விட்டு, யோக வல்லமையால் உயர்வடைகிறார். தேவர்கள் மற்றும் திவ்யர்கள் அவரை வணங்குகின்றனர்; வியாசர் ‘சுகா’ என்று அழைக்க, சுகர் அனைத்திலும் நிறைந்த நிலையில் ஒரே ‘போஃ’ ஒலியால் பதிலளிக்கிறார்; மலைக் குகைகளில் நீண்ட எதிரொலி நிலைக்கிறது. அவர் ரஜஸ்-தமஸைத் துறந்து, பின்னர் சத்துவத்தையும் கடந்து நிர்குண நிலையை அடைகிறார்; ஸ்வேதத்வீபம், வைகுண்டம் சென்று நான்கு கரங்களுடைய நாராயணனை தரிசித்து அவதார-வ்யூஹம் நிறைந்த ஸ்தோத்திரம் செய்கிறார். பகவான் சுகரின் பூரணத்தைக் உறுதிப்படுத்தி, அரிய பக்தியைப் புகழ்ந்து, வியாசருக்கு ஆறுதல் அளிக்க மீண்டும் செல்லுமாறு ஆணையிடுகிறார்; நர-நாராயண உபதேசத்தை வியாசரின் பாகவத ரச்சனையுடன் இணைக்கிறார். இவ்விமோசன சாதனங்களைச் செவிமடுத்து பாடுதல் ஹரிபக்தியை வளர்க்கும் என अध्यாயம் நிறைவடைகிறது.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । एतच्छ्रृत्वा तु वचनं नारदो भगवानृषिः । पुनः पप्रच्छ तं विप्र शुकाभिपतनं मुनिम् ॥ १ ॥
சூதர் கூறினார்—அவ்வசனத்தை கேட்ட பின், பகவான் முனிவர் நாரதர் மீண்டும், சுகபாவத்தை அடைந்த அந்தப் பிராமண முனிவரை வினவினார்।
Verse 2
नारद उवाच । भगवन्सर्वमाख्यातं त्वयाऽतिकरुणात्मना । यच्छ्रृत्वा मानसं मेऽद्य शांतिमग्र्यामुपागतम् ॥ २ ॥
நாரதர் கூறினார்—ஹே பகவனே! மிகுந்த கருணை இயல்புடைய நீர் அனைத்தையும் விளக்கியீர். அதை கேட்ட இன்று என் மனம் உத்தமமான அமைதியை அடைந்தது।
Verse 3
पुनश्च मोक्षशास्त्रं मे त्वमादिश महामुने । नहि सम्पूर्णतामेति तृष्णा कृष्णगुणार्णवे ॥ ३ ॥
மீண்டும், ஹே மகாமுனியே! எனக்கு மோக்ஷ சாஸ்திரத்தை உபதேசிப்பீராக; ஸ்ரீகிருஷ்ணனின் குணக் கடலில் என் தாகம் நிறைவு பெறுவதில்லை।
Verse 4
ये तु संसारनिर्मुक्ता मोक्ष शास्त्रपरायणाः । कुत्र ते निवसंतीह संशयो मे महानयम् ॥ ४ ॥
சம்சாரத்திலிருந்து விடுபட்டு மோக்ஷ சாஸ்திரத்தில் முழுமையாக ஈடுபட்டோர் இங்கே எங்கு வாசிக்கின்றனர்? இது எனது பெரிய சந்தேகம்।
Verse 5
तं छिन्धि सुमहाभागत्वत्तो नान्यो विदांवरः । सनं. उ । धारयामास चात्मानं यथाशास्त्रं महामुनिः ॥ ५ ॥
ஹே மிகப் பாக்கியவானே! அந்தச் சந்தேகத்தை நீக்குவீராக; உம்மைத் தவிர ஞானிகளில் உத்தமர் வேறு யாருமில்லை. இவ்வாறு கூறி, மகாமுனி சாஸ்திர விதிப்படி தன்னை நிலைநிறுத்தினார்।
Verse 6
पादात्प्रभृति गात्रेषु क्रमेण क्रमयोगवित् । ततः स प्राङ्मुखो विद्वानादित्येन विरोचिते ॥ ६ ॥
பாதங்களிலிருந்து தொடங்கி அங்கங்களிலெல்லாம் ஒழுங்கான வரிசையில், கிரமயோகத்தை அறிந்தவன் தன் விழிப்புணர்வை அமைத்திட வேண்டும். பின்னர் அந்த ஞானி கிழக்குநோக்கி ஆதித்யப் பிரகாசத்தில் இதைச் செய்ய வேண்டும்.
Verse 7
पाणिपादं समाधाय विनीतवदुपाविशत् । न तत्र पक्षिसंघातो न शब्दो न च दर्शनम् ॥ ७ ॥
கைகளும் கால்களும் உள்ளே இழுத்து, பணிவுடன் அமர்ந்தான். அங்கே பறவைகளின் கூட்டமில்லை; ஒலியில்லை; காணத்தக்கதும் எதுவுமில்லை.
Verse 8
यत्र वैयासकिर्द्धाम्नि योक्तुं समुपचक्रमे । स ददर्श तदात्मानं सर्वसंगविनिःसृतः ॥ ८ ॥
வையாசகி தன் உள்ளகத் தாமத்தில் யோகத்தில் இணைவதற்கு தொடங்கிய இடத்தில், எல்லாப் பற்றுகளிலிருந்தும் முற்றிலும் விலகி, தன் ஆத்மாவையே அவன் கண்டான்.
Verse 9
प्रजहास ततो हासं शुकः सम्प्रेक्ष्य भास्करम् । स पुनर्योगमास्थाय मोक्षमार्गोपलब्धये ॥ ९ ॥
அப்போது சுகன் பாஸ்கரனை நோக்கி உரக்கச் சிரித்தான். பின்னர் முக்தி மார்க்கத்தை அடைய மீண்டும் யோகத்தைத் தழுவி முயன்றான்.
Verse 10
महायोगीश्वरो भूत्वा सोऽत्यक्रामद्विहायसम् । अंतरीक्षचरः श्रीमान्व्यासपुत्रः सुनिश्चितः ॥ १० ॥
மகா யோகீஸ்வரனாகி அவன் விரிந்த ஆகாயத்தைத் தாண்டினான். ஆகாயவெளியில் உலாவும் அந்தப் புகழ்மிகு வியாசபுத்திரன் உறுதியான தீர்மானத்துடன் சென்றான்.
Verse 11
तमुंद्यंतं द्विजश्रेष्टं वैनतेयसमद्युतिम् । ददृशुः सर्वभूतानि मनोमारुतरंहसम् ॥ ११ ॥
அனைத்து உயிர்களும் எழுந்துவரும் அந்த இருபிறப்போர் தலைவனை கண்டன—வைநதேயன் (கருடன்) போல் ஒளிவீசும், மனமும் காற்றும் போல் மிக வேகமானவன்।
Verse 12
यथाशक्ति यथान्यायं पूजयांचक्रिरे तथा । पुष्प वर्षैश्च दिव्यैस्तमवचक्रुर्दिवौकसः ॥ १२ ॥
அப்போது அனைவரும் தத்தம் ஆற்றலுக்கும் முறைக்கும் ஏற்ப அவரை வழிபட்டனர்; விண்ணுலக வாசிகள் அவர்மேல் தெய்வீக மலர்மழை பொழிந்தனர்।
Verse 13
तं दृष्ट्वा विस्मिताः सर्वे गंधर्वाप्सरसां गणाः । ऋषयश्चैव संसिद्धाः कोऽयं सिद्धिमुपागतः ॥ १३ ॥
அவரைக் கண்டதும் கந்தர்வர், அப்சரைகள் ஆகியோர் எல்லாம் வியந்தனர்; सिद्ध ரிஷிகளும்—“இத்தகைய सिद्धியை அடைந்தவர் இவர் யார்?” என்று எண்ணினர்।
Verse 14
ततोऽसौ स्वाह्रयं तेभ्यः कथयामास नारद । उवाच च महातेजास्तानृषीन्संप्रहर्षितः ॥ १४ ॥
அப்போது நாரதர் அவர்களிடம் தம் அனுபவக் கதையைச் சொன்னார்; அந்த மகாதேஜஸ்வி முனிவர் பேரானந்தத்துடன் அந்த ரிஷிகளிடம் உரைத்தார்।
Verse 15
पिता यद्यनुगच्छेन्मां क्रोशमानः शुकेति वै । तस्मै प्रतिवचोदेयं भवद्भिस्तु समाहितैः ॥ १५ ॥
என் தந்தை ‘ஓ சுகா!’ என்று கூவி என்னைத் தொடர்ந்து வந்தால், நீங்கள் மனம் ஒருமித்து அவருக்கு ஏற்ற பதிலை அளிக்க வேண்டும்।
Verse 16
बाढमुक्तस्ततस्तैस्तु लोकान्हित्वा चतुर्विधान् । तमो ह्यष्टविधं त्यक्त्वा जहौ पञ्चविधं रजः ॥ १६ ॥
அந்தப் பந்தங்களிலிருந்து முற்றிலும் விடுபட்டு அவர் நான்கு வகை உலகங்களையும் விட்டு, எட்டு வகை தமஸ் (இருள்) நீக்கி, பின்னர் ஐந்து வகை ரஜஸ் (அலைச்சல்) என்பதையும் துறந்தார்।
Verse 17
ततः सत्वं जहौ धीमांस्तदद्भुतमिवाभवत् । ततस्तस्मिन्पदे नित्ये निर्गुणे लिंगपूजिते ॥ १७ ॥
பின்னர் அந்த ஞானி சத்துவத்தையும் துறந்தார்; அது வியப்பாகத் தோன்றியது. அதன் பின் லிங்கப் பூஜையால் போற்றப்படும் நித்திய நிர்குணப் பதத்தில் நிலைபெற்றார்।
Verse 18
ततः स श्रृङ्गेऽप्रतिमे हिमवन्मेरुसन्निभे । संश्लिष्टे श्वेतपीते च रुक्मरूप्यमये शुभे ॥ १८ ॥
பின் அவர் ஹிமவான், மேரு போன்ற ஒப்பற்ற மலைச் சிகரத்தை அடைந்தார்—மங்களமானது, இறுக்கமாக இணைந்தது, வெள்ளை-மஞ்சள் நிறமுடையது, பொன்-வெள்ளியால் ஆனதுபோல்।
Verse 19
शतयोजनविस्तारे तिर्यागूर्द्ध्च नारद । सोऽविशंकेन मनसा तथैवाभ्यपतच्छुकः ॥ १९ ॥
நாரதா, நூறு யோஜனப் பரப்பில்—அகலமாகவும் உயரமாகவும்—அந்த கிளி சந்தேகமற்ற மனத்துடன் அதேபோல் தாவி (பறந்து) சென்றது।
Verse 20
ते श्रृङ्गेऽत्यंतसंश्लिष्टे सहसैव द्विधाकृते । अदृश्येतां द्विजश्रेष्ट तदद्भुतमिवाभवत् ॥ २० ॥
இருமுறை பிறந்தவர்களில் சிறந்தவரே, மிக இறுக்கமாக இணைந்திருந்த அந்த இரு கொம்புகள் திடீரென இரண்டாகப் பிரிந்தபோது, அவை கண்முன்னே மறைந்தன; அது உண்மையிலே வியப்பாயிற்று।
Verse 21
ततः पर्वतश्रृंगाभ्यां सहसैव विनिःसृतः । न च प्रतिजघानास्य स गतिं पर्वतोत्तमः ॥ २१ ॥
அப்போது அவர் திடீரென இரண்டு மலைச் சிகரங்களுக்கிடையில் இருந்து வெளிப்பட்டார். அந்தச் சிறந்த மலையும் அவரது முன்னேறும் வேகத்தைத் தடுக்கவும், எதிர்த்து அடிக்கவும் இயலவில்லை.
Verse 22
ततो मंदाकिनीं दिव्या मुपरिष्टादभिव्रजन् । शुको ददर्श धर्मात्मा पुष्पितद्रुमकाननम् ॥ २२ ॥
பின்னர் தெய்வீக மந்தாகினியின் மேல்புறமாகச் சென்று கொண்டிருந்த தர்மாத்மா சுகர், மலர்ந்த மரங்கள் நிறைந்த ஒரு கானகத் தோட்டத்தை கண்டார்.
Verse 23
तस्यां क्रीडासु निरताः स्नांति चैवाप्सरोगणाः । निराकारं तु साकाराददृशुस्तं विवाससः ॥ २३ ॥
அங்கே விளையாட்டில் ஈடுபட்ட அப்சரைகள் கூட்டம் நீராடவும் செய்தது; உடலுடையவர்களாகவும் ஆடையற்றவர்களாகவும் இருந்தும், அவர்கள் அந்த நிராகார பரத்தத்துவத்தைத் தரிசித்தனர்.
Verse 24
तं प्रक्रमंतमाज्ञाय पिता स्नेहसमन्वितः । उत्तमां गतिमास्थाय पृष्टतोऽनुससार ह ॥ २४ ॥
அவர் புறப்பட்டதை அறிந்த தந்தை அன்பால் நிறைந்து, உயர்ந்த வழியை ஏற்று, அவரைத் தொடர்ந்து பின்னால் சென்றார்.
Verse 25
शुकस्तु मारुतादूर्द्ध्वं गतिं कृत्वां तरिक्षगाम् । दर्शयित्वा प्रभावं स्वं सर्वभूतोऽभवत्तदा ॥ २५ ॥
ஆனால் சுகர் காற்றையும் மீறி மேலே எழுந்து, ஆகாயவெளியில் சென்று, தமது அற்புதப் பெருமையை வெளிப்படுத்தினார்; அப்போது அவர் எல்லா உயிர்களாகவும் ஆனார்.
Verse 26
अथ योगगतिं व्यासः समास्थाय महातपाः । निमेषांतरमात्रेण शुकाभिपतनं ययौ ॥ २६ ॥
அப்போது மகாதபஸ்வி வியாசர் யோககதியை அடைந்து, ஒரு இமைப்பொழுதிற்குள் சுகன் இறங்கிய இடத்திற்குச் சென்றடைந்தார்।
Verse 27
स ददर्श द्विधा कृत्वा पर्वताग्रं गतं शुकम् । शशंसुर्मुनयः सिद्धा गतिं तस्मै सुतस्य ताम् ॥ २७ ॥
அவர் கண்டார்: சுகன் தன் பாதையை இரண்டாகப் பிரித்து மலைச்சிகரத்திற்குச் சென்றான். சித்த முனிவர்கள் அவன் மகன் அடைந்த அதே கதியைக் கூறினர்।
Verse 28
ततः शुकेतिशब्देन दीर्घेण क्रंदितं तदाः । स्वयं पित्रा स्वरेणोञ्चैस्त्रींल्लोकाननुनाद्य वै ॥ २८ ॥
பின்னர் ‘சுகேதி!’ என நீண்ட அழைப்புடன் தந்தை தாமே உரத்த குரலில் கூவி, மூன்று உலகங்களையும் ஒலிக்கச் செய்தார்।
Verse 29
शुकः सर्वगतिर्भूत्वा सर्वात्मा सर्वतोमुखः । प्रत्यभाषत धर्मात्मा भोः शब्देनानुनादयन् ॥ २९ ॥
சுகன் அனைத்திடத்தும் செல்லும் கதியாய், அனைவரின் ஆத்மாவாய், எல்லாத் திசைகளிலும் முகமாயிருந்து பதிலளித்தான்; அந்த தர்மாத்மா ‘போः’ என்ற ஒலியால் முழங்கினான்।
Verse 30
तत एकाक्षरं नादं भोरित्येवमुदीरयन् । प्रत्याहरज्जगत्सर्वमुञ्चैः स्थावरजंगमम् ॥ ३० ॥
அப்போது ‘போ’ என்ற ஒரெழுத்து நாதத்தை உச்சரித்து, அவர் உரத்த குரலில் அசையும்-அசையாத அனைத்தையும் கொண்ட உலகமெங்கும் மீள அழைத்தார் போல இருந்தது।
Verse 31
ततः प्रभृति वाऽद्यापि शब्दानुञ्चारितान्पृथक् । गिरिगह्वरपृष्टेषु व्याजहार शुकं प्रति ॥ ३१ ॥
அந்நாள்முதல் இன்றுவரை, தெளிவாகத் தனித்தனியாக உச்சரிக்கப்பட்ட அந்தச் சொற்கள் மலைக் குகைகளும் பள்ளத்தாக்குகளும் உள்ள பாறைமுகங்களில் பிரதித்வனித்து, சுகனை நோக்கி உரைப்பதுபோல் ஒலிக்கின்றன।
Verse 32
अंतर्हितप्रभावं तं दर्शयित्वा शुकस्तदा । गुणान्संत्यज्य सत्त्वादीन्पदमध्यगमत्परम् ॥ ३२ ॥
அப்போது சுகர் அந்த மறைந்திருந்த தெய்வீகப் பிரபாவத்தை வெளிப்படுத்தி, சத்த்வம் முதலிய குணங்களைத் துறந்து, பரமப் பதத்தை அடைந்தார்।
Verse 33
महिमानं तु तं दृष्ट्वा पुत्रस्यामिततेजसः । सोऽनुनीतो भगवता व्यासो रुद्रेण नारद ॥ ३३ ॥
நாரதா, அளவற்ற ஒளியுடைய தம் புதல்வனின் மகிமையைப் பார்த்து, வியாசர் பகவான் ருத்ரரால் சமாதானப்படுத்தப்பட்டு ஆறுதல் பெற்றார்।
Verse 34
किमु त्वं ताम्यसि मुने पुत्रं प्रति समाकुलः । पश्यसि विप्र नायांतं ब्रह्यभूतं निजांतिरे ॥ ३४ ॥
முனிவரே, மகனை நினைத்து கலங்கித் துயருறுவது ஏன்? பிராமணரே, அவன் பிரம்மமாகி உன் அருகிலேயே இருப்பதை நீ காணவில்லையா?
Verse 35
इत्येवमनुनीतोऽसौ व्यासः पुनरुप्राव्रजत् । श्वाश्रमं स शुको ब्रह्मभूतो लोकांश्चचार ह ॥ ३५ ॥
இவ்வாறு ஆறுதல் பெற்று சமாதானமான வியாசர் மீண்டும் தம் ஆசிரமத்திற்குச் சென்றார்; சுகர் பிரம்மநிலையடைந்து உலகங்களெங்கும் சுதந்திரமாகச் சுற்றினார்।
Verse 36
तत कालांतरे ब्रह्मन्व्यासः सत्यवतीसुतः । नरनारायणौ द्रष्टुं ययौ बदरिकाश्रमम् ॥ ३६ ॥
பின்னர் சில காலத்திற்குப் பின், ஓ பிராமணரே, சத்தியவதியின் புதல்வன் வியாசர் நர-நாராயணரைத் தரிசிக்க பதரிகாச்ரமத்திற்குச் சென்றார்।
Verse 37
तत्र दृष्ट्वा तु तौ देवौ तप्यमानो महत्तपः । स्वयं च तत्र तपसि स्थितः शुकमनुस्मरन् ॥ ३७ ॥
அங்கே அந்த இரு தெய்வங்களையும் தரிசித்து, அவர் மகத்தான தவத்தில் ஈடுபட்டார்; தாமும் அந்தத் தவத்தில் நிலைத்து, சுகரை மீண்டும் மீண்டும் நினைத்தார்।
Verse 38
यावत्तत्र स्थितो व्यासः शुकः परमयोगवित् । श्वेतद्वीपं गतस्तात यत्र त्वमगमः पुरा ॥ ३८ ॥
வியாசர் அங்கே இருந்த காலமெல்லாம், பரம யோகஞானியான சுகர், அன்புள்ளவனே, நீ முன்பு சென்ற ஸ்வேதத்வீபத்திற்குச் சென்றார்।
Verse 39
तत्र दृष्टप्रभावस्तु श्रीमान्नारायणः प्रभुः । दृष्टः श्रुतिविमृग्यो हि देवदेवो जनार्दनः ॥ ३९ ॥
அங்கே நேரில் உணரத்தக்க மகிமையுடைய திருமான் நாராயணப் பெருமான் தரிசனமளித்தார்; ஏனெனில் தேவர்களின் தேவனான ஜனார்தனனை வேதங்கள் தேடினாலும், அவர் பக்தருக்கு வெளிப்படுகிறார்।
Verse 40
स्तुतश्च शुकदेवेन प्रसन्नः प्राह नारद । श्रीभगवानुवाच । त्वया दृष्टोऽस्मि योगीन्द्र सर्वदेवरहःस्थितः ॥ ४० ॥
சுகதேவரால் ஸ்துதிக்கப்பட்டு அவர் மகிழ்ந்து கூறினார், ஓ நாரதா. ஸ்ரீபகவான் உரைத்தார்: ஓ யோகீந்திரா, நீ என்னைத் தரிசித்தாய்; நான் எல்லாத் தேவர்களின் மறைமையான சன்னிதியில் நிலைத்திருக்கிறேன்।
Verse 41
सनत्कुमारादिष्टेन सिद्धो योगेन वाडव । त्वं सदागतिमार्गस्थो लोकान्पश्य यथेच्छया ॥ ४१ ॥
ஓ வாடவா! சனத்குமாரர் உபதேசித்த யோகத்தால் सिद्धனாய், நீ எப்போதும் நல்வழியில் நிலைத்துள்ளாய்; ஆகவே உன் விருப்பம்போல் உலகங்களை நோக்குவாயாக.
Verse 42
इत्युक्तो वासुदेवेन तं नत्वारणिसंभवः । वैकुंठं प्रययौ विप्र सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ४२ ॥
வாசுதேவர் இவ்வாறு உரைத்ததும், அரணி-சம்பவன் அவரை வணங்கி, ஓ பிராமணரே, எல்லா உலகங்களாலும் வணங்கப்படும் வைகுண்டத்திற்குப் புறப்பட்டான்.
Verse 43
वैमानिकैः सुरैर्जुष्टं विरजापरिचेष्टितम् । यं भांतमनुभांत्येते लोकाः सर्वेऽपि नारद ॥ ४३ ॥
ஓ நாரதா! அந்த பரமதத்துவம் விமானங்களில் இயலும் தேவர்களால் சேவிக்கப்படுகிறது; ரஜோகுணச் செயற்பாடுகள் அதனைத் தொடாது. அது ஒளிரும்போது இவ்வுலகங்கள் அனைத்தும் அதன் பின்பே ஒளிர்கின்றன.
Verse 44
यत्र विदुमसोपानाः स्वर्णरत्नविचित्रिताः । वाप्य उत्पलंसंछन्नाः सुरस्त्रीक्रीडनाकुलाः ॥ ४४ ॥
அங்கே விதும மணியால் ஆன படிக்கட்டுகள் பொன்னும் ரத்தினங்களும் கொண்டு அழகுற அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளன; குளங்கள் உற்பலத் தாமரைகளால் மூடப்பட்டு, தேவஸ்திரீகள் விளையாட்டில் நிறைந்துள்ளன.
Verse 45
दिव्यैर्हंसकुलैर्घुष्टाः स्वच्छांबुनिभृताः सदा । तत्र द्वाःस्थैश्चतुर्हस्तेनार्नाभरणभूषितैः ॥ ४५ ॥
அவை தெய்வீக அன்னக் கூட்டங்களின் குரலால் முழங்கிக் கொண்டே இருந்து, எப்போதும் தெளிந்த நீரால் நிரம்பியுள்ளன. அங்கே வாயிலில் நான்கு கரங்களுடைய காவலர்கள் பலவகை நகைகளால் அலங்கரித்து நிற்கின்றனர்.
Verse 46
विष्वक्सेनानुगैः सिद्धैः कुमुदाद्यैरवा रितः । प्रविश्याभ्यांतरं तत्र देवदेवं चतुर्भुजम् ॥ ४६ ॥
விஷ்வக்சேனனின் அனுசரித்த சித்தர்கள்—குமுத முதலியோர்—தடையின்றி; அவர் உள்ளே நுழைந்து அங்கே தேவர்களின் தேவனான நான்கு கரங்களுடைய பகவானை தரிசித்தார்।
Verse 47
शांतं प्रसन्नवदनं पीतकौशेयवाससम् । शंखचक्रगदापद्मैर्मूर्तिमद्भिरुपासितम् ॥ ४७ ॥
அவர் அமைதியும் பிரசன்னமும் நிறைந்த முகத்துடன், மஞ்சள் பட்டாடை அணிந்து; சங்கம்-சக்கரம்-கதை-தாமரை ஏந்தி, சாகார மூர்த்தியாக வழிபடப்படும் இறைவனை அவர் கண்டார்।
Verse 48
वक्षस्थलस्थया लक्ष्म्या कौस्तुभेन विराजितम् । कटीसूत्रब्रह्मसूत्रकटकांगदभूषितम् ॥ ४८ ॥
அவரது மார்பில் உறையும் லக்ஷ்மியும் கௌஸ்துப மணியும் அவரை ஒளிரச் செய்தன; இடைக்கயிறு, யஜ்ஞோபவீதம், வளையல்கள், தோளணிகள் ஆகிய ஆபரணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டார்।
Verse 49
भ्राजत्किरीटवलयं मणिनूपुरशोभितम् । ददर्श सिद्धनि करैः सेव्यमानमहर्निशम् ॥ ४९ ॥
ஒளிரும் கிரீடமும் காதணிகளும் அணிந்து, மணிநூபுரங்களால் அழகுபெற்ற அந்த இறைவனை அவர் கண்டார்; சித்தர்களின் கூட்டம் பகல்-இரவு இடையறாது சேவை செய்தது।
Verse 50
तं दृष्ट्वा भक्तिभावेन तुष्टाव मधुसूदनम् । शुक उवाच । नमस्ते वासुदेवाय सर्वलोकैकसाक्षिणे ॥ ५० ॥
அவரைக் கண்டு பக்தி நிறைந்த உள்ளத்துடன் மதுசூதனனைப் புகழ்ந்தார். சுகர் கூறினார்—வாசுதேவா, எல்லா உலகங்களுக்கும் ஒரே சாட்சியே, உமக்கு நமஸ்காரம்।
Verse 51
जगद्बीजस्वरूपाय पूर्णाय निभृतात्मने । हरये वासुकिस्थाय श्वेतद्वीपनिवासिने ॥ ५१ ॥
உலகின் விதை-சொரூபனாய், பரிபூரணனாய், உள்ளமைதி நிறைந்தவனாய்; வாசுகியின் மேல் துயில்பவனாய், ஸ்வேதத்வீப வாசியான ஸ்ரீஹரிக்கு வணக்கம்।
Verse 52
हंसाय मत्स्यरूपाय वाराहतनुधारिणे । नृसिंहाय ध्रुवेज्याय सांख्ययोगेश्वराय च ॥ ५२ ॥
ஹம்ஸாவதாரனுக்கும், மத்ஸ்யரூபனுக்கும், வராஹத் தனு தாங்கியவனுக்கும்; நரசிம்ஹனுக்கும், துருவன் வழிபட்ட இறைவனுக்கும்; சாங்க்ய-யோக ஈஸ்வரனுக்கும் வணக்கம்।
Verse 53
चतुःसनाय कूर्माय पृथवे स्वसुरवात्मने । नाभेयाय जगद्धात्रे विधात्रेंऽतकारय च ॥ ५३ ॥
சதுஃஸனர்கள் (நான்கு குமாரர்கள்), கூர்மாவதாரம், ப்ருது; தேவர்களின் சாரமான ஆத்மா; நாபேய; உலகைத் தாங்கும் தாதா, விதாதா, முடிவைச் செய்பவனுக்கும் வணக்கம்।
Verse 54
भार्गवेंद्राय रामाय राघवाय पराय च । कृष्णाय वेदकर्त्रे च बुद्धकल्किस्वरूपिणे ॥ ५४ ॥
பார்கவகுலச் சிறந்த பரசுராமன், ராமன், ராகவன், பரம்பொருள் ஆகியோருக்கு வணக்கம். வேதகர்த்தா ஸ்ரீகிருஷ்ணனுக்கும், புத்த-கல்கி சொரூபனுக்கும் வணக்கம்।
Verse 55
चतुर्व्युहाय वेद्याय ध्येयाय परमात्मने । नरनारायणाख्याय शिषिविष्टाय विष्णवे ॥ ५५ ॥
சதுர்வ்யூஹ தத்துவத்தால் அறியத்தக்க, வேத்யமும் தியானத்திற்குரிய பரமாத்மா; நர-நாராயணன் எனப் புகழ்பெற்று, சீடருள் உள்ளிருந்து வழிநடத்தும் விஷ்ணுவுக்கு வணக்கம்।
Verse 56
ऋतधाम्ने विधाम्ने च सुपर्णाय स्वरोचिषे । ऋभवे सुव्रताख्याय सुधाम्ने चाजिताय च ॥ ५६ ॥
தம் எனும் சத்தியத்தின் தாமமாயும் விதாதாவாயும் இருப்பவனுக்கு; சுபர்ணன் போல் புனிதச் சிறகுகளுடன் தன் ஒளியால் திகழும் ஆண்டவனுக்கு; நல்விரதங்களால் புகழ்பெற்ற உயர்ந்தவனுக்கு; சுதாதாமம் எனும் அமுதானந்த வடிவனுக்கு; அஜேயனான அஜிதனுக்கு வணக்கம்।
Verse 57
विश्वरूपाय विश्वाय सृष्टिस्थित्यंतकारिणे । यज्ञाय यज्ञभोक्ते च स्थविष्ठायाणवेऽर्थिने ॥ ५७ ॥
அனைத்துலக வடிவனாய், தானே உலகமாய், படைப்பு-காப்பு-அழிவு செய்பவனுக்கு வணக்கம்; யாகமே அவனும் யாகத்தின் போக்தாவும் அவனே; மிகப் பெரிதாயினும் மிக நுண்மையாய், எல்லாப் பொருள்களின் ஆதாரமும் பொருளார்த்தமும் அவனே.
Verse 58
आदित्यसोमनेत्राय सहओजोबलाय च । ईज्याय साक्षिणेऽजायबहुशीर्षांघ्रिबाहवे ॥ ५८ ॥
சூரியனும் சந்திரனும் கண்களாக உடையவனுக்கு, வீரமும் ஒளியும் வலிமையும் நிறைந்தவனுக்கு வணக்கம்; வழிபடத்தக்க சாட்சியானவனுக்கு வணக்கம்; பிறவியற்ற, பல தலைகள், கால்கள், கரங்கள் உடைய ஆண்டவனுக்கு வணக்கம்।
Verse 59
श्रीशाय श्रीनिवासाय भक्तवश्याय शार्ङ्गिणे । अष्टप्रकृत्यधीशाय ब्रह्मणेऽनंतसक्तये ॥ ५९ ॥
ஸ்ரீயின் ஆண்டவனாகிய ஸ்ரீசனுக்கும், ஸ்ரீயின் வாசஸ்தலமான ஸ்ரீநிவாசனுக்கும், பக்தரால் வெல்லப்படுபவனுக்கும், சார்ங்க வில்லைக் கொண்டவனுக்கும் வணக்கம்; எட்டுவகைப் பிரகிருதியின் அதிபதிக்கும் வணக்கம்; எல்லையற்ற சக்தியுடைய பிரம்மஸ்வரூபனுக்கும் வணக்கம்।
Verse 60
बृहदारण्यवेद्याय हृषीकेशाय वेधसे । पुंडरीकनिभाक्षाय क्षेत्रज्ञाय विभासिने ॥ ६० ॥
பிருஹதாரண்யக உபநிஷத்தால் அறியப்படுபவனுக்கும், ஹ்ருஷீகேசன் எனும் இந்திரியங்களின் ஆண்டவனுக்கும், வேதஸ் எனும் படைப்பாளிக்கும் வணக்கம்; தாமரை போன்ற கண்களுடையவனுக்கும் வணக்கம்; க்ஷேத்ரஜ்ஞன் எனும் உள்ளுறை ஆத்மாவுக்கும் வணக்கம்; அனைத்தையும் ஒளிரச் செய்யும் பிரகாசமானவனுக்கும் வணக்கம்।
Verse 61
गोविंदाय जगत्कर्त्रे जगन्नाथाय योगिने । सत्याय सत्यसंधाय वैकुंठायाच्युताय च ॥ ६१ ॥
உலகை படைத்த கோவிந்தனுக்கு, உலகநாதனாகிய பரம யோகிக்கு, சத்தியரூபனுக்கும் என்றும் சத்திய சங்கல்பனுக்கும், வைகுண்டனுக்கும் அச்யுதனுக்கும் வணக்கம்।
Verse 62
अधोक्षजाय धर्माय वामनाय त्रिधातवे । घृतार्चिषे विष्णवे तेऽनंताय कपिलायय च ॥ ६२ ॥
அதோக்ஷஜனே, தர்மமே ஆனவனே, வாமனனே, மும்மூலத் தத்துவங்களின் ஆண்டவனே; நெய் போன்ற ஒளியுடைய விஷ்ணுவே; அனந்தனே, கபிலனே—உமக்கு வணக்கம்।
Verse 63
विरिंचये त्रिककुदे ऋग्यजुःसामरूपिणे । एकश्रृंगाय च शुचिश्रवसे शास्त्रयोनये ॥ ६३ ॥
விரிஞ்ச (பிரம்மா) ரூபனே, மும்முனை உடையவனே, ரிக்-யஜுஸ்-சாம வேத ரூபனே; ஒருகொம்பனே, தூய புகழுடையவனே, சாஸ்திரங்களின் ஆதியோனியே—உமக்கு வணக்கம்।
Verse 64
वृषाकपय ऋद्धाय प्रभवे विश्वकर्मणे । भूर्भुवुःस्वःस्वरूपाय दैत्यघ्ने निर्गुणाय च ॥ ६४ ॥
வ்ருஷாகபி எனப் புகழ்பெற்றவனே, நிறைவும் செழிப்பும் ஆனவனே; பரம பிரபுவே, விஸ்வகர்மாவே; பூர்-புவ: -ஸ்வ: எனும் மூவுலக ரூபனே; தைத்யநாசகனே, நிர்குணனே—உமக்கு வணக்கம்।
Verse 65
निरंजनाय नित्याय ह्यव्ययायाक्षराय च । नमस्ते पाहि मामीश शरणागतवत्सल ॥ ६५ ॥
மாசற்றவனே, நித்தியனே, அழியாதவனே, அக்ஷரனே—உமக்கு வணக்கம்। ஓ ஈசா, என்னை காத்தருளும்; சரணாகதவத்ஸலனே, நான் உமது சரணடைந்தேன்।
Verse 66
इति स्तुतः स भगवाञ्च्छंखचक्रगदाधरः । आरणेयमुवाचेदं भृशं प्रणतवत्सलः ॥ ६६ ॥
இவ்வாறு ஸ்துதிக்கப்பட்ட சங்கச் சக்கரக் கதாதாரியான பகவான், சரணாகதர்கள்மேல் மிகுந்த வாத்ஸல்யம் கொண்டவராய், ஆரணேயரிடம் இவ்வார்த்தைகளை உரைத்தார்।
Verse 67
श्रीभगवानुवाच । व्यासपुत्र महाभाग प्रीतोऽस्मि तव सुव्रत । विद्यामाप्नुहि भक्तिं च ज्ञानी त्वं मम रूपधृक् ॥ ६७ ॥
ஸ்ரீபகவான் கூறினார்—வ்யாசபுத்திர மகாபாகா, சுவிரதா! நான் உன்னால் மகிழ்ந்தேன். நீ ஞானத்தையும் பக்தியையும் அடை; நீ ஞானி, என் ரூபத்தைத் தாங்குபவன்.
Verse 68
यद्रूपं मम दृष्टं प्राक् श्वेतद्वीपे त्वया द्विज । सोऽहमेवावतारार्थं स्थितो विश्वंभरात्मकः ॥ ६८ ॥
ஓ த்விஜா! முன்பு ஸ்வேதத்வீபத்தில் நீ கண்ட என் ரூபமே நானே; அவதாரக் காரியத்திற்காக இங்கே விஸ்வம்பர ஸ்வரூபமாக நான் நிலைத்திருக்கிறேன்.
Verse 69
सिद्धोऽसि त्वं महाभाग मोक्षधर्मानुनुचिंतया । वरलोकान्यथा वायुर्यथा रवं सविता तथा ॥ ६९ ॥
ஓ மகாபாகா! மோக்ஷதர்மத்தை இடையறாது சிந்தித்ததால் நீ சித்தியை அடைந்தாய். காற்று உயர்ந்த லோகங்களை அடைவதுபோலும், சூரியன் தன் கதிர்களைப் பரப்புவதுபோலும், நீயும் அந்த உத்தம லோகங்களை அடைகிறாய்.
Verse 70
नित्यमुक्तस्वरूपस्त्वं पूज्यमानः सुरैर्नरैः । भक्तिर्हि दुर्लभा लोके मयि सर्वपरायणे ॥ ७० ॥
நீ நித்யமுக்த ஸ்வரூபன்; தேவர்களாலும் மனிதர்களாலும் பூஜிக்கப்படுபவன். எல்லாருக்கும் பரம சரணமான என்னிடத்தில் பக்தி இந்த உலகில் உண்மையிலேயே அரிது.
Verse 71
तां लब्ध्वा नापरं किंचिल्लब्धव्यमवशिष्यते । आकल्पांतः तपः संस्थौ नरनारायणावृषी ॥ ७१ ॥
அந்த பரமத் தத்துவத்தை அடைந்தபின், வேறு எதையும் அடைய வேண்டியது எதுவும் மீதமில்லை. தவத்தில் நிலைத்த நர-நாராயண முனிவர்கள் கல்பாந்தம் வரை அந்த நிலையிலேயே தங்குகின்றனர்।
Verse 72
तयोर्निदेशतो व्यासो जनक स्तव सुव्रतः । कर्ता भागवतं शास्त्रं तदधीष्व भुवं व्रज ॥ ७२ ॥
அவர்களின் ஆணையினால், நல்ல விரதம் கொண்ட ஜனகா, உன் புகழ் ஸ்தோத்திரத்தை இயற்றிய வியாசர் பகவத சாஸ்திரத்தின் கர்த்தாவானார். அதை நீ கற்று, பின்னர் பூமியில் புறப்படு।
Verse 73
स तप्यति तपस्त्वद्य पर्वते गंधमादने । त्वद्वियोगेन खिन्नात्मा तं प्रसादय मत्प्रियम् ॥ ७३ ॥
அவன் இன்றும் கந்தமாதன மலைமேல் தவம் செய்கிறான். உன் பிரிவால் அவன் உள்ளம் துயருற்றுள்ளது; ஆகவே எனக்கு அன்பான அவனுக்கு அருள் புரி।
Verse 74
एवमुक्तः शुको विप्र नमस्कृत्य चतुर्भुजम् । यथागतं निवृत्तोऽसौ पितुरंतिकमागमत् ॥ ७४ ॥
இவ்வாறு கூறப்பட்டபோது, ஓ பிராமணரே, சுகர் நான்கு கரங்களுடைய பகவானை வணங்கி; வந்த வழியே திரும்பிச் சென்று தந்தையின் அருகில் சென்றடைந்தார்।
Verse 75
अथ तं स्वंतिके दृष्ट्वा पाराशर्य्यः प्रतापवान् । पुत्रं प्राप्य प्रहृष्टात्मा तपसो निववर्त ह ॥ ७५ ॥
அப்போது வீரமிக்க பாராசர்யர் அவனை அருகில் கண்டார்; மகனைப் பெற்ற மகிழ்ச்சியால் உள்ளம் களிகூர்ந்து தவத்தை நிறுத்தினார்।
Verse 76
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । आरणेयसमायुक्तः स्वाश्रमं समुपागमत् ॥ ७६ ॥
நாராயணனையும், மனிதர்களில் உத்தமனான நரனையும் வணங்கி, ஆரணேயருடன் சேர்ந்து அவர் தம் ஆசிரமத்திற்குத் திரும்பினார்.
Verse 77
नारायणनियोगात्तु त्वन्मुखेन मुनीश्वर । चकार संहितां दिव्यां नानाख्यानसमन्विताम् ॥ ७७ ॥
முனீஸ்வரரே! நாராயணனின் ஆணையினால், உங்கள் வாய்மொழி வழியாக, பல கதைகளால் நிறைந்த ஒரு தெய்வீகச் சங்கிதையை அவர் இயற்றினார்.
Verse 78
वेदतुल्यां भागवतीं हरिभक्तिविवर्द्धिनीम् । निवृत्तिनिरतं पुत्रं शुकमध्यापयञ्च ताम् ॥ ७८ ॥
வேதத்துக்கு ஒப்பானதும், ஹரிபக்தியை வளர்ப்பதுமான அந்த பாகவதீ நூலை, துறவறத்தில் நிலைத்த தம் மகன் சுகருக்கும் அவர் கற்பித்தார்.
Verse 79
आत्मारामोऽपि भगवान्पाराशर्यात्मजः शुकः । अधीतवान्संहितां वै नित्यं विष्णुजनप्रियाम् ॥ ७९ ॥
ஆத்மராமனாக இருந்தாலும், பராசர்யரின் (வ்யாசரின்) புதல்வனான பகவான் சுகர், விஷ்ணு பக்தர்களுக்கு இனிய அந்தச் சங்கிதையை எப்போதும் பயின்றார்.
Verse 80
एवमेते समाख्याता मोक्षधर्मास्तवानध । पठतां श्रृण्वतां चापि हरिभक्तिविवर्द्धनाः ॥ ८० ॥
பாவமற்றவரே! இவ்வாறு மோட்ச தர்மங்கள் உமக்குச் சொல்லப்பட்டன; இவற்றை ஓதுவோருக்கும் கேட்போருக்கும் ஹரிபக்தி மேலும் பெருகும்.
Frequently Asked Questions
It dramatizes Śuka’s all-pervasive realization: he answers while ‘facing in every direction’ as the Self of all, and the continuing echo in caves functions as a narrative sign of siddhi and non-local identity—liberation expressed as cosmic resonance rather than bodily location.
By presenting liberation as guṇa-transcendence and all-pervading selfhood rather than a single terrestrial residence, while also affirming higher divine realms (Śvetadvīpa/Vaikuṇṭha) as revelatory ‘abodes’ where the Lord becomes visible to perfected devotion.
It anchors nirguṇa attainment within a bhakti-compatible vision: the transcendent is approached through a manifest form (conch, discus, mace, lotus), integrating saguṇa worship, avatāra remembrance, and the claim that the Vedas seek Him yet He becomes directly seen by the devotee.
It provides Purāṇic authorization: Nara-Nārāyaṇa instruct Vyāsa, and the Lord directs Śuka to study and return to console Vyāsa—linking mokṣa pedagogy to the formation and transmission of a major bhakti text.