The Narration of the Trayodaśī Vow Observed Throughout the Twelve Months
சனாதனர் நாரதருக்கு திரயோதசி விரதக் கல்பத்தை மாதம்-பருவ ஒழுங்குடன் உபதேசிக்கிறார். சைத்ர/மது சுக்ல திரயோதசியில் மதனன்/அனங்கன் (காமதேவன்) வழிபாடு—சந்தனத்தால் உருவாக்கம், மலர்த் தனு-அம்பு ஓவியம், மதியப் பூஜை, வசந்தம் மற்றும் சிவ நாமங்களுடன் மந்திர நமஸ்காரம், பிராமண தம்பதியருக்கு மரியாதை—என்று தொடங்குகிறது. பின்னர் ஆண்டு முழுவதும் காமதேவனின் பெயர்கள், நைவேத்யம்-உபஹாரங்கள், தான விதிகள் (குறிப்பாக ஆடு தானம்) மற்றும் நதிநீராடல் புண்ணியப் பலன் கூறப்படுகிறது. மகா வாருணீ (வாருணீயில் சனி யோகம்) மற்றும் மகாமஹா (சதபிஷக் நட்சத்திரம்+சனிக்கிழமை+பால்குன சுக்லபக்ஷம்) போன்ற சுபகால வலிமைகள் சொல்லப்படுகின்றன. ராதா மாதத்தில் காமதேவ விரதம், ஜ்யேஷ்ட சுக்ல திரயோதசியில் தௌர்பாக்ய-சமனம் (சூரிய தொடர்பான மலர்கள், பிரார்த்தனைகள்), உமா–மஹேஸ்வர பிரதிஷ்டை பலநாள் விரதம் மற்றும் ஐந்தாண்டுச் சுழற்சி, ஸ்ராவணத்தில் ரதி–காம விரதம் (14 ஆண்டுப் பூர்த்தி, பிரதிமை மற்றும் கோதானம்), பாத்ரபதத்தில் கோத்திரிராத்திர லக்ஷ்மீ–நாராயண விரதம் (பஞ்சாமிர்தம், கோதான மந்திரங்கள்), ஈஷ/ஆஸ்வினத்தில் அசோக விரதம் (பெண்களுக்கு விதவைத்தனத்திலிருந்து பாதுகாப்பு) ஆகியவை விவரிக்கப்படுகின்றன. கார்த்திக திரயோதசி பிரதோஷத்தில் தீபதானம் முதன்மை; இறுதியில் சிவ சதநாம ஸ்துதி வருகிறது. முடிவில் மார்கசீர்ஷத்தில் அனங்க வழிபாடு, பௌஷத்தில் ஹரிக்கு நெய்ப்பாத்திர தானம், மாகத்தில் மூன்று நாள் நீராடல் விரதம், பால்குனத்தில் குபேர வழிபாடு மற்றும் பொன் பிரதிமை தானம்—இவை செல்வம், பாதுகாப்பு, இறுதியில் சிவலோகப் பிராப்தி தரும் என கூறப்படுகிறது.
Shlokas
Verse 1
सनातन उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि त्रयोदश्या व्रतानि ते । यानि कृत्वा नरो भक्त्या सुभगो जायते भुवि ॥ १ ॥
சனாதனன் கூறினான்—இப்போது நான் உனக்கு திரயோதசி விரதங்களை முழுமையாக விளக்குகிறேன். அவற்றை பக்தியுடன் செய்தால் மனிதன் இவ்வுலகில் சௌபாக்கியமும் செழிப்பும் பெறுவான்.
Verse 2
मधौ शुक्लत्रयोदश्यां मदनं चन्दनात्मकम् । कृत्वा संपूज्य यत्नेन वीजेयव्द्यजनेन च ॥ २ ॥
மதுமாதத்தின் சுக்ல திரயோதசியில் சந்தன வடிவில் மதனனை உருவாக்கி, முயற்சியுடன் முறையாக வழிபட்டு, பின்னர் விஜய-வ்யஜனம் (புனித விசிறி) கொண்டு விசிற வேண்டும்.
Verse 3
ततः संक्षुधितः कामः पुत्रपौत्रविवर्द्धनः । अनंगपूजाप्यत्रोक्ता तां निबोध मुनीश्वर ॥ ३ ॥
பின்னர் தீவிரமாக எழும் காமம்—மகன், பேரன் வளர்ச்சியைக் கொடுப்பதாகச் சொல்லப்படுவது—பற்றிக் கூறப்படுகிறது; இங்கேயே அனங்கன் (காமன்) வழிபாடும் போதிக்கப்படுகிறது. முனிவரே, அதை அறிந்துகொள்.
Verse 4
सिन्दूररजनीरागैः फलकेऽनंगमालिखेत् । रतिप्रीतियुतं श्लक्ष्णं पुष्पचापेषुधारिणम् ॥ ४ ॥
சிந்தூரம், மஞ்சள் நிறங்களால் பலகையில் அனங்கனை வரைய வேண்டும்—மென்மையும் அழகும் உடையவன், ரதி-ப்ரீதியுடன் கூடியவன், மலர்வில் மற்றும் மலரம்புகளைத் தாங்கியவன்.
Verse 5
कामदेवं वसन्तं च वाजिवक्त्रं वृषध्वजम् । मध्याह्ने पूजयेद्भक्त्या गंधस्रग्भूषणांशुकैः ॥ ५ ॥
நண்பகலில் பக்தியுடன் காமதேவன், வசந்தன், வாஜிவக்த்ரன் மற்றும் வृषத்வஜன் (சிவன்) ஆகியோரைக் வழிபட்டு, நறுமணம், மாலைகள், ஆபரணங்கள், சிறந்த ஆடைகள் அர்ப்பணிக்க வேண்டும்.
Verse 6
क्षभ्यैर्नानाविधैस्चापि मन्त्रेणानेन नारद । नमो माराय कामाय कामदेवस्य मूर्त्तये ॥ ६ ॥
ஓ நாரதா, பலவகை அர்ப்பணங்களுடன் இந்த மந்திரத்தால் ஜபிக்க வேண்டும்— “மாரனுக்கு நமஸ்காரம், காமனுக்கு நமஸ்காரம்; காமதேவனின் மூர்த்திக்கு நமஸ்காரம்।”
Verse 7
ब्रह्मविष्णुशिवेंद्राणां मनःभोभकराय वै । तत्तस्याग्रतो भक्त्या पूजयेदंगनापतिम् ॥ ७ ॥
அவர் பிரம்மா, விஷ்ணு, சிவன், இந்திரன் ஆகியோரின் மனோபவப் புதல்வன்; ஆகவே அவன் முன்னிலையில் பக்தியுடன் அங்கனாபதியை வழிபட வேண்டும்।
Verse 8
वस्त्रमाल्याविभूषाद्यैः कामोऽयमिति चिंतयेत् । संपूज्य द्विजदांपत्यं गंधवस्त्रविभूषणैः ॥ ८ ॥
ஆடை, மாலை, ஆபரணம் முதலியவற்றால் ‘இவரே காமதேவன்’ என்று தியானிக்க வேண்டும்; பின்னர் நறுமணம், ஆடை, அணிகலன்களால் பிராமண தம்பதியரை முறையாகப் பூஜிக்க வேண்டும்।
Verse 9
एवं यः कुरुते विप्र वर्षे वर्षे महोत्सवम् । वसंतसमये प्राप्ते हृष्टः पुष्टः सदैव सः ॥ ९ ॥
ஓ விப்ரரே, இவ்வாறு ஆண்டுதோறும் மகோৎসவம் செய்பவன், வசந்தம் வந்தபோது எப்போதும் மகிழ்ச்சியுடனும் புஷ்டியுடனும் (செழிப்புடனும்) இருப்பான்।
Verse 10
प्रतिमासं पूजयेद्वा यावद्वर्षं समाप्यते । मदनं हृद्भवं कामं मन्मथं च रतिप्रियम् ॥ १० ॥
அல்லது ஆண்டு நிறைவடையும் வரை மாதந்தோறும் வழிபட வேண்டும்— மதனன், ஹ்ருத்பவன், காமன், மன்மதன், ரதி-பிரியன் ஆகிய தேவனை।
Verse 11
अनंगं चैव कंदर्पं पूजयेन्मकरध्वजम् । कुसुमायुधसंज्ञं च ततः पश्चान्मनोभवम् ॥ ११ ॥
காமதேவனை அனங்கன், கந்தர்ப்பன் எனவும், பின்னர் மகரத்வஜன், குசுமாயுதன் எனப் புகழ்பெற்றவனாகவும், அதன் பின் மனோபவன் எனவும் வழிபட வேண்டும்।
Verse 12
विषमेषु तथा विप्र मालतीगप्रियमित्यपि । अजाया दानमप्युक्तं स्नात्वा नद्या विधानतः ॥ १२ ॥
ஓ பிராமணரே, விஷம (அசுப) நாட்களிலும் மலதி (மல்லிகை) போன்ற பிரியமானவற்றை அர்ப்பணிக்க வேண்டும் என்று கூறப்பட்டுள்ளது; விதிப்படி நதியில் நீராடி அஜா (பெண் ஆடு) தானமும் சொல்லப்பட்டுள்ளது।
Verse 13
अजाः पयस्विनीर्दद्याद्दरिद्राय कुटुंबिने । भूयस्त्वनेन दानेन स लोके नैव जायते ॥ १३ ॥
பால் தரும் ஆடுகளை ஏழை இல்லறத்தார்க்கு தானமாக அளிக்க வேண்டும்; இத்தானத்தின் புண்ணியத்தால் தானம் செய்தவன் இவ்வுலகில் மீண்டும் பிறப்பதில்லை।
Verse 14
यदीयं शनिना युक्ता सा महावारुणी स्मृता । गंगायां यदि लभ्येत कोटिसूर्यग्रहाधिका ॥ १४ ॥
இந்த வாருணீ காலம் சனியுடன் இணைந்தால் அது ‘மகாவாருணீ’ என நினைக்கப்படுகிறது; அது கங்கையில் கிடைத்தால், அதன் புண்ணியம் கோடி சூரிய கிரகணங்களையும் மிஞ்சும்।
Verse 15
शुभयोगः शतर्क्षं च शनौ कामे मधौ सिते । महामहेति विख्याता कुलकोटिविमुक्तिदा ॥ १५ ॥
சுப யோகம் சதபிஷக் (சதார்க்ஷ) நட்சத்திரத்துடன் இணைந்து—சனிக்கிழமை, காம (பால்குண) அல்லது மது (சைத்ர) மாதத்தில், சுக்லபக்ஷத்தில்—நிகழ்ந்தால் அது ‘மகாமகா’ எனப் புகழப்படுகிறது; அது குலத்தின் கோடிகளுக்குப் விடுதலை தரும் எனச் சொல்லப்படுகிறது।
Verse 16
राधशुक्लत्रयोदश्यां कामदेवव्रतं स्मृतम् । तत्र गंधादिभिः कामं पूजयेदुपवासवान् ॥ १६ ॥
ராத மாதத்தின் சுக்ல த்ரயோதசியில் ‘காமதேவ விரதம்’ விதிக்கப்பட்டுள்ளது. அன்றே உபவாசமிருந்து நறுமணம் முதலிய உபசாரங்களால் காமதேவனைப் பூஜிக்க வேண்டும்॥१६॥
Verse 17
प्रतिमासं ततः पश्चात्त्रयोदश्यां सिते दले । एवमेव व्रतं कार्यं वर्षांते गामलंकृताम् ॥ १७ ॥
அதன்பின் ஒவ்வொரு மாதமும் சுக்ல பக்ஷ த்ரயோதசியில் இதே முறையில் விரதத்தைச் செய்ய வேண்டும்; ஆண்டின் முடிவில் அலங்கரிக்கப்பட்ட பசுவை தானமாக அளிக்க வேண்டும்॥१७॥
Verse 18
दद्याद्विप्राय सत्कृत्य व्रतसांगत्वसिद्धये । ज्येष्ठशुक्लत्रयोदश्यां दौर्भाग्यशमनं व्रतम् ॥ १८ ॥
விரதத்தின் அனைத்து அங்கங்களும் நிறைவேறுவதற்காக, பிராமணருக்கு மரியாதையுடன் தானம் அளிக்க வேண்டும். ஜ்யேஷ்ட சுக்ல த்ரயோதசியில் செய்யும் இந்த ‘தௌர்பாக்ய-சமன’ விரதம் துரதிர்ஷ்டத்தைத் தணிக்கும்॥१८॥
Verse 19
तत्र स्नात्वा नदीतोये पूजयेच्छुचिदेशजम् । श्वेतमंदारमर्कं वा करवीरं च रक्तकम् ॥ १९ ॥
அங்கே நதிநீரில் நீராடி, தூய இடத்தில் கிடைத்த தூய பொருட்களால் பூஜிக்க வேண்டும்—வெள்ளை மந்தார மலர்கள், அர்க்க மலர்கள், அல்லது கரவீரம் மற்றும் சிவப்பு மலர்கள்॥१९॥
Verse 20
निरीक्ष्य गगने सूर्यं प्रार्थयेन्मंत्रतस्तदा । मंदारकरवीरार्का भवंतो भास्करांशजाः ॥ २० ॥
பின்னர் வானில் உள்ள சூரியனை நோக்கி மந்திரத்துடன் வேண்ட வேண்டும்—“மந்தாரா, கரவீரா, அர்க்கா! நீங்கள் பாஸ்கரனின் கதிர்களால் பிறந்தவர்கள்; அருள்புரியுங்கள்.”॥२०॥
Verse 21
पूजिता मम दौर्भाग्यं नाशयंतु नमोऽस्तु वः । इत्थं योऽर्चयते भक्त्या वर्षे वर्षे द्रुमत्रयम् ॥ २१ ॥
ஓ புனித மரமூன்றே! பூஜிக்கப்பட்டால் என் துர்பாக்கியத்தை அழியச் செய்யுங்கள்—உங்களுக்கு நமஸ்காரம். யார் பக்தியுடன் ஆண்டுதோறும் இந்த மரமூன்றையும் அர்ச்சிக்கிறாரோ…
Verse 22
नश्यते तस्य दौर्भाग्यं नात्र कार्या विचारणा । शुचिशुक्लत्रयोदश्यामेकभक्तं समाचरेत् ॥ २२ ॥
அவனுடைய துர்பாக்கியம் அழிகிறது—இதில் ஐயம் வேண்டாம். தூய சுக்லபட்சத் திரயோதசியில் ‘ஏகபக்த’ (ஒருமுறை உணவு) முறையை கடைப்பிடிக்க வேண்டும்.
Verse 23
पूजयित्वा जगन्नाथावुमामाहेश्वरी तनूः । हैम्यौ रौप्यौ च मृन्मप्यौ यथाशक्त्या विधाय च ॥ २३ ॥
ஜகந்நாதனைப் பூஜித்து, உமா மற்றும் மகேஸ்வரரின் வடிவங்களையும் பூஜிக்க வேண்டும்; மேலும் தன் திறன் படி அவற்றை பொன்னில், வெள்ளியில் அல்லது மண்ணிலும் உருவாக்க வேண்டும்.
Verse 24
सिंहोक्षस्थे देवगृहे गोष्ठे ब्राह्मणवेश्मनि । स्थापयित्वा प्रतिष्ठाप्य दैवमंत्रेण नारद ॥ २४ ॥
ஓ நாரதா! சிங்காசனத்திலோ வृषாசனத்திலோ, கோவிலிலோ, கோசாலையிலோ அல்லது பிராமணன் இல்லத்திலோ—எங்கே வைத்தாலும்—தெய்வ மந்திரத்தால் நிறுவி பிரதிஷ்டை செய்ய வேண்டும்.
Verse 25
ततः पंचदिनं पूजा चैकभक्तं व्रतं तथा । तृतीयदिवसे प्रातः स्नात्वा संपूज्य तौ पुनः ॥ २५ ॥
பின்னர் ஐந்து நாட்கள் பூஜை செய்ய வேண்டும்; அதுபோல ‘ஏகபக்த’ விரதத்தையும் கடைப்பிடிக்க வேண்டும். மூன்றாம் நாள் காலை நீராடி, அந்த இருவரையும் மீண்டும் முறையாக முழுமையாகப் பூஜிக்க வேண்டும்.
Verse 26
समर्पणीयौ विप्राय वेदवेदांगशालिने । वर्षे वर्षे ततः पश्चाद्विधेयं वर्षपंचकम् ॥ २६ ॥
வேதமும் வேதாங்கங்களும் அறிந்த பிராமணருக்கே அவை அர்ப்பணிக்கத் தக்கவை. அதன் பின் ஆண்டுதோறும் ஐந்து ஆண்டுகள் தொடரும் விதிப்பூர்வ அனுஷ்டானம் செய்ய வேண்டும்.
Verse 27
तदंते धेनुयुग्मेन सहितौ तौ प्रदापयेत् । इत्थं नरो वा नारी वा कृत्वा व्रतमिदं शुभम् ॥ २७ ॥
அதன் முடிவில் அவை இரண்டையும் ஒரு ஜோடி பசுக்களுடன் சேர்த்து தானமாக அளிக்க வேண்டும். இவ்வாறு ஆணோ பெண்ணோ இந்தச் சுபவிரதத்தைச் செய்தால் (புண்ணியம் பெறுவர்).
Verse 28
नैव दांपत्यविच्छेदं लभते सप्तजन्मसु । नभः शुक्लत्रयोदश्यां रतिकामव्रतं शुभम् ॥ २८ ॥
நபஸ் (ஸ்ராவண) மாதத்தின் சுக்ல த்ரயோதசியில் இந்தச் சுப ரதி-காம விரதத்தை அனுஷ்டிப்பவர், ஏழு பிறவிகளிலும் தாம்பத்தியப் பிரிவு அடையார்.
Verse 29
वैधव्यवारणं स्त्रीणां तथा संतानवर्धनम् । कृतोपवासा कन्यैव नारी वा द्विजसत्तम ॥ २९ ॥
இது பெண்களுக்கு விதவைத்தன்மையைத் தடுக்கும்; மேலும் சந்தான வளர்ச்சியையும் அளிக்கும். ஓ த்விஜச்ரேஷ்டா! கன்னியோ மணமான பெண்ணோ—உபவாசம் இருந்து இப்பலனை அடைவாள்.
Verse 30
ताम्रे वा मृन्मये वापि सौवर्णे राजते तथा । रतिकामौ प्रविन्यस्य गंधाद्यैः सम्यगर्चयेत् ॥ ३० ॥
செம்பு, மண், பொன் அல்லது வெள்ளியில் ரதி-காமர் இருவரையும் நிறுவி, நறுமணம் முதலான உபசாரங்களால் முறையாக அர்ச்சிக்க வேண்டும்.
Verse 31
ततस्तु द्विजदांपत्यं चतुर्दश्यां निमंत्र्य च । सतकृत्य भोज्य प्रतिमे दद्यात्ताभ्यां सदक्षिणे ॥ ३१ ॥
பின்னர் சதுர்தசி நாளில் ஒரு பிராமண தம்பதியரை அழைத்து, முறையாக மரியாதை செய்து உணவளித்து, அவர்களுக்கு இரண்டு பிரதிமைகளையும் தக்க தக்ஷிணையையும் அளிக்க வேண்டும்।
Verse 32
एवं चतुर्दशाब्दं च कृत्वा व्रतमनुत्तमम् । धेनुयुग्मान्विते देये व्रतसंपूर्तिहेतवे ॥ ३२ ॥
இவ்வாறு பதினான்கு ஆண்டுகள் இந்த உத்தம விரதத்தை அனுஷ்டித்து, விரதம் நிறைவேறுவதற்காக ஒரு ஜோடி பசுக்களுடன் தானம் செய்ய வேண்டும்।
Verse 33
भाद्रशुक्लत्रयोदश्यां गोत्रिरात्रव्रतं स्मृतम् । लक्ष्मीनारायणं कृत्वा सौवर्णं वापि राजतम् ॥ ३३ ॥
பாத்ரபத மாத சுக்லப் பக்ஷத் திரயோதசி நாளில் ‘கோ-திரிராத்ர விரதம்’ என்று கூறப்படுகிறது. அந்நாளில் லக்ஷ்மீ–நாராயணன் பிரதிமையை பொன்னாலோ வெள்ளியாலோ செய்ய வேண்டும்।
Verse 34
पंचामृतेन संस्नाप्य मण्डलेऽष्टदले शुभे । पीठे विन्यस्य वस्त्राढ्यं गंधाद्यैः परिपूजयेत् ॥ ३४ ॥
பஞ்சாமிருதத்தால் அபிஷேகம் செய்து, சுபமான அஷ்டதள மண்டலத்தில் பீடத்தின் மீது நிறுவி, ஆடைகளால் அலங்கரித்து, சந்தனம் முதலிய உபசாரங்களால் முழுமையாகப் பூஜிக்க வேண்டும்।
Verse 35
आरार्तिकं ततः कृत्वा दद्यात्सान्नोदकं घटम् । एवं दिनत्रयं कृत्वा व्रतांते मासमर्च्य च ॥ ३५ ॥
பின்னர் ஆரத்தி செய்து, சமைத்த அன்னத்துடன் நீர் நிரம்பிய கலசத்தை அர்ப்பணிக்க வேண்டும். இவ்வாறு மூன்று நாட்கள் செய்து, விரத முடிவில் ஒரு மாதமும் (தெய்வத்தை) அர்ச்சிக்க வேண்டும்।
Verse 36
सम्यगर्थं च संपाद्य दद्यान्मंत्रेण नारद । पंचगावः समुत्पन्ना मथ्यमाने महोदधौ ॥ ३६ ॥
ஓ நாரதா! வேண்டிய காணிக்கையை முறையாகச் சேர்த்து, விதிப்படி மந்திரத்துடன் அர்ப்பணிக்க வேண்டும். மகாசமுத்திரம் கடையப்பட்டபோது பஞ்சகव्यம் தோன்றியது.
Verse 37
तासां मध्ये तु या नंदा तस्यै धेन्वै नमो नमः । प्रदक्षिणीकृत्य ततो दद्याद्विप्राय मंत्रतः ॥ ३७ ॥
அவற்றில் ‘நந்தா’ எனப்படும் அந்தத் தேனுவிற்கு மீண்டும் மீண்டும் நமஸ்காரம் செய்ய வேண்டும். பின்னர் பக்தியுடன் பிரதட்சிணம் செய்து, மந்திரத்துடன் பண்டித பிராமணருக்கு தானமாக அளிக்க வேண்டும்.
Verse 38
गावो ममाग्रतः सन्तु गावो मे संतु पृष्ठतः । गावो मे पार्श्वतः संतु गवां मध्ये वसाम्यहम् ॥ ३८ ॥
மாடுகள் என்முன் இருக்கட்டும்; மாடுகள் என்பின் இருக்கட்டும். மாடுகள் என்இருபுறமும் இருக்கட்டும்; நான் மாடுகளின் நடுவில் வாசம் செய்வேனாக.
Verse 39
ततश्च द्विजदांपत्यं सम्यगभ्यर्च्य भोजयेत् । लक्ष्मीनारायणं तस्मै सत्कृत्य प्रतिपादयेत् ॥ ३९ ॥
பின்பு பிராமண தம்பதியரை முறையாகப் பூஜித்து உணவு அளிக்க வேண்டும். அதன் பின் மரியாதையுடன் அவர்களுக்கு லக்ஷ்மீ-நாராயணன் திருவுருவை (அல்லது பிரதிமையை) அளிக்க வேண்டும்.
Verse 40
अश्वमेधसहस्राणि राजसूयशतानि च । कृत्वा यत्फलमाप्नोति गोत्रिरात्रव्रताच्च तत् ॥ ४० ॥
ஆயிரம் அஷ்வமேத யாகங்களும் நூறு ராஜசூய யாகங்களும் செய்தால் கிடைக்கும் பலன் எதுவோ, அதே பலன் கோத்திரிராத்திர விரதத்தாலும் பெறப்படுகிறது.
Verse 41
इषे शुक्लत्रयोदश्यां त्रिरात्रशोककव्रतम् । हैमं ह्यशोकं निर्माय पूजयित्वा विधानतः ॥ ४१ ॥
ஈஷ மாதம் சுக்ல திரயோதசியில் மூன்று இரவுகளான ‘அசோக விரதம்’ மேற்கொள்ள வேண்டும். பொன்னால் அசோக உருவை செய்து விதிப்படி வழிபட வேண்டும்.
Verse 42
उपवासपरा नारी नित्यं कुर्यात्प्रदक्षिणाः । अष्टोत्तरशतं विप्र मंत्रेणानेन सादरम् ॥ ४२ ॥
ஓ விப்ரரே! நோன்பில் நிலைத்த பெண் தினமும் பிரதட்சிணை செய்ய வேண்டும்—இந்த மந்திரத்தை பக்தியுடன் ஜபித்தபடி நூற்று எட்டு முறை.
Verse 43
हरेण निर्मितः पूर्वं त्वमशोक कृपालुना । लोकोपकारकरणस्तत्प्रसीद शिवप्रिय ॥ ४३ ॥
ஓ அசோகா! கருணைமிகு ஹரி முன்பு உன்னை உலக நலனுக்காக உருவாக்கினார்; ஆகவே அருள்புரி—ஓ சிவபிரியனே!
Verse 44
ततस्तृतीये दिवसे वृक्षे तस्मिन्वृषध्वजम् । समभ्यर्च्य विधानेन द्विजं संभोज्य दापयेत् ॥ ४४ ॥
பின்னர் மூன்றாம் நாளில் அதே மரத்தில் வृषத்வஜன் (சிவன்) அவரை விதிப்படி வழிபட வேண்டும்; பிராமணருக்கு உணவளித்து உரிய தக்ஷிணை வழங்க வேண்டும்.
Verse 45
एवं कृतव्रता नारी वैधव्यं नाप्नुयात्क्वचित् । पुत्रपौत्रादि सहिता भर्तुश्च स्यात्सुवल्लभा ॥ ४५ ॥
இவ்வாறு விரதம் அனுஷ்டிப்பவள் எந்நேரமும் கைம்மை அடையாள்; மகன், பேரன் முதலியோருடன் செழித்து கணவருக்கு மிகப் பிரியமானவளாக இருப்பாள்.
Verse 46
ऊर्ज्जकृष्णत्रयोदश्यामेकभक्तः समाहितः । प्रदोषे तैलदीपं तु प्रज्वाल्याभ्यर्च्य यत्नतः ॥ ४६ ॥
ஊர்ஜ (கார்த்திக) மாதக் கிருஷ்ணபட்சத் திரயோதசியில் ஒருவேளை மட்டும் உண்டு மனத்தை ஒருமுகப்படுத்தி; பிரதோஷத்தில் எண்ணெய் விளக்கை ஏற்றி முயற்சியுடன் வழிபட வேண்டும்।
Verse 47
गृहद्वारे बहिर्दद्याद्यमो मे प्रीयतामिति । एवं कृते तु विप्रेंद्र यमपीडा न जायते ॥ ४७ ॥
வீட்டுத் துவாரத்தின் வெளியே ‘யமன் என்மேல் பிரசன்னனாகட்டும்’ என்று கூறி அర్పணம் வைக்க வேண்டும்; இவ்வாறு செய்தால், ஓ பிராமணச் சிறந்தவரே, யம வேதனை உண்டாகாது।
Verse 48
ऊर्ज्शुक्लत्रयोदश्यामेकभोजी द्विजोत्तम । पुनः स्नात्वा प्रदोषे तु वाग्यतः सुसमाहितः ॥ ४८ ॥
ஓ த்விஜோத்தமா, ஊர்ஜ மாத சுக்லபட்சத் திரயோதசியில் ஒருமுறை மட்டும் உணவு கொள்ள வேண்டும்; பின்னர் பிரதோஷத்தில் மீண்டும் நீராடி, வாக்கை அடக்கி மனத்தை உறுதியாக ஒருமுகப்படுத்த வேண்டும்।
Verse 49
प्रदीपानां सहस्रेण शतेनाप्यथवा द्विज । प्रदीपयेच्छिवं वापि द्वात्रिंशद्दीपमालया ॥ ४९ ॥
ஓ த்விஜா, ஆயிரம் விளக்குகளாலோ அல்லது நூறு விளக்குகளாலோ சிவனை ஒளிரச் செய்ய வேண்டும்; அல்லது முப்பத்திரண்டு விளக்குகளின் மாலையாலும் அவரை ஒளியூட்டலாம்।
Verse 50
घृतेन दीपयेद्द्वीपान्गंधाद्यैः पूजयेच्छिवम् । फलैर्नानाविधैश्चैव नैवेद्यैरपि नारद ॥ ५० ॥
ஓ நாரதா, நெய்யால் விளக்குத் தாங்கிகளில் விளக்குகளை ஏற்ற வேண்டும்; சந்தனம் முதலிய நறுமணப் பொருள்களால் சிவனைப் பூஜித்து, பலவகை பழங்களும் நைவேத்தியங்களும் அர்ப்பணிக்க வேண்டும்।
Verse 51
ततः स्तुवीत देवेशं शिवं नाम्नां शतेन च । तानि नामानि कीर्त्यंते सर्वाभीष्टप्रदानि वै ॥ ५१ ॥
அதன்பின் தேவேசனாகிய சிவனை நூறு நாமங்களால் ஸ்துதிக்க வேண்டும்; அந்த நாமங்கள் கீர்த்திக்கத் தக்கவை, ஏனெனில் அவை நிச்சயமாக எல்லா விரும்பிய வரங்களையும் அளிக்கின்றன।
Verse 52
नमो रुद्राय भीमाय नीलकंठाय वेधसे । कपर्द्दिने सुरेशाय व्योमकेशाय वै नमः ॥ ५२ ॥
ருத்ரன், பீமன், நீலகண்டன், வேதஸ் (விதாதா-நியந்தா) அவருக்கு நமஸ்காரம்; ஜடாதரன், தேவர்களின் அதிபதி, வ்யோமகேசன்—ஆகாயமே கேசமென உடையவருக்கு—நமः।
Verse 53
वृषध्वजाय सोमाय सोमनाथाय वै नमः । दिगंबराय भृंगाय उमाकांताय वर्द्धिने ॥ ५३ ॥
வೃಷத்வஜன், சோமன், சோமநாதன் அவர்களுக்கு நமः; திகம்பரன், ப்ருங்கன், மேலும் உமாகாந்தன்—வளர்ச்சியும் மங்களமும் அளிப்பவன்—அவருக்கு வணக்கம்।
Verse 54
तपोमयाय व्याप्ताय शिपिविष्याय वै नमः । व्यालप्रियाय व्यालाय व्यालानां पतये नमः ॥ ५४ ॥
தபோமயன், அனைத்திலும் வியாபித்தவன், ஷிபிவிஷ்டன் அவருக்கு நமः; பாம்புகளுக்கு பிரியமானவன், தானே வ்யாலரூபன், எல்லா வ்யாலங்களின் அதிபதிக்கு வணக்கம்।
Verse 55
महीधराय व्योमाय पशूनां पतये नमः । त्रिपुरघ्नाय सिंहाय शार्दूलायार्षभाय च ॥ ५५ ॥
மஹீதரன், வ்யோமஸ்வரூபன், எல்லா பசுக்களும் உயிர்களும் உடைய அதிபதிக்கு நமः; திரிபுரக்னன், சிங்கம், சார்தூலம், மேலும் ரிஷபரூபனுக்கும் வணக்கம்।
Verse 56
मिताय मितनाथाय सिद्धाय परमेष्ठिने । वेदगीताय गुप्ताय वेदगुह्याय वै नमः ॥ ५६ ॥
அளவுடையவனாய் இருந்தும் அளவிலாதவனாகிய, எல்லா அளவுகளின் நாதனாகிய, சித்தனும் பரமேஷ்டியும் ஆனவர்க்கு வணக்கம். வேதங்கள் பாடும், மறைந்திருக்கும், வேதங்களின் பரம ரகசியமாகிய இறைவனுக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 57
दीर्घाय दीर्घरूपाय दीर्घार्थाय महीयसे । नमो जगत्प्रतिष्ठाय व्योमरूपाय वै नमः ॥ ५७ ॥
அனந்தனாகிய, நீண்ட வடிவமும் நீண்ட நோக்கமும் உடைய, மகத்தான இறைவனுக்கு வணக்கம். உலகின் ஆதாரமாகிய, வியோமம் (ஆகாயம்) வடிவனாகிய பரமேஸ்வரனுக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 58
कल्याणाय विशिष्याय शिष्टाय परमात्मने । गजकृत्ति धरायाथ अंधकासुरभेदिने ॥ ५८ ॥
மங்களமயமான, மிகச் சிறந்த, சிஷ்டர்கள் போற்றும் பரமாத்மாவுக்கு வணக்கம்; யானைத்தோலை அணிந்து, அந்தகாசுரனைப் பிளந்து அழித்தவர்க்கு நமஸ்காரம்.
Verse 59
नीललोहितशुक्लाय चडमुंडप्रियाय च । भक्तिप्रियाय देवाय यज्ञांतायाव्ययाय च ॥ ५९ ॥
நீலம், செம்மை, வெண்மை நிறங்களாக விளங்கும்; சண்ட-முண்டர்க்கு பிரியமான; பக்தியை விரும்பும் தேவன்; யாகத்தின் நிறைவு-சொரூபன்; அழிவிலாத இறைவனுக்கு வணக்கம்.
Verse 60
महेशाय नमस्तुभ्यं महादेवहराय च । त्रिनेत्राय त्रिवेदाय वेदांगाय नमो नमः ॥ ६० ॥
மகேசனுக்கு வணக்கம்; மகாதேவன் ஹரனுக்கும் நமஸ்காரம். மூன்று கண்களுடைய, மூன்று வேதங்களின் வடிவான, வேதாங்கங்களாக விளங்கும் இறைவனுக்கு மீண்டும் மீண்டும் நமோ நமः.
Verse 61
अर्थायार्थस्वरूपाय परमार्थाय वै नमः । विश्वरूपाय विश्वाय विश्वनाथाय वै नमः ॥ ६१ ॥
அர்த்தமாய், அர்த்தஸ்வரூபமாய், பரமார்த்தமாய் விளங்கும் பரமேஸ்வரனுக்கு நமஸ்காரம். விஸ்வரூபனுக்கு, தானே விஸ்வமாய் இருப்பவனுக்கு, விஸ்வநாதனுக்கு மீண்டும் மீண்டும் நமஸ்காரம்.
Verse 62
शंकराय च कालाय कालावयवरूपिणे । अरूपाय विरूपाय सूक्ष्मसूक्ष्माय वै नमः ॥ ६२ ॥
சங்கரனுக்கு நமஸ்காரம்—அவரே காலம்; காலத்தின் அங்கங்களே அவரது ஸ்வரூபம். அவர் அரூபன்; ஆயினும் எல்லா ரூபங்களுக்கும் அப்பாற்பட்டவன்; சூக்ஷ்மதமத்திற்கும் மிகச் சூக்ஷ்மன்—அவருக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 63
श्मशानवासिने तुभ्यं नमस्ते कृत्तिवाससे । शशांकशेखरायाथ रुद्रभूमिश्रिताय च ॥ ६३ ॥
ச்மசானத்தில் வாசிப்பவனே, உமக்கு நமஸ்காரம்; க்ருத்திவாசனே (தோல் ஆடை தரிப்பவனே), உமக்கு நமஸ்காரம். சந்திரசேகரனுக்கு நமஸ்காரம்; ருத்ரபூமியில் தங்கியிருப்பவனுக்கும் நமஸ்காரம்.
Verse 64
दुर्गाय दुर्गपाराय दुर्गावयवसाक्षिणे । लिंगरूपाय लिंगाय लिंगानपतये नमः ॥ ६४ ॥
துர்கா-ஸ்வரூபமான காவல் சக்தியினுக்கு நமஸ்காரம்; எல்லா துன்பங்களையும் கடத்துபவனுக்கு, உடல்-இந்திரியங்களின் ஒவ்வொரு அங்கத்திற்கும் சாட்சி ஆனவனுக்கு நமஸ்காரம். லிங்கரூபனுக்கு நமஸ்காரம்; தானே லிங்கமாய் இருப்பவனுக்கு நமஸ்காரம்; எல்லா லிங்கங்களின் அதிபதிக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 65
नमः प्रभावरूपाय प्रभावार्थाय वै नमः ॥ ६५ ॥
தெய்வீகப் பிரபாவமே ஸ்வரூபமாயுள்ளவனுக்கு நமஸ்காரம்; அந்தப் பிரபாவத்தை வெளிப்படுத்தி அருள்வதே நோக்கமாயுள்ளவனுக்கும் நமஸ்காரம்.
Verse 66
नमो नमः कारणकारणाय ते मृत्युंजयायात्मभवस्वरूपिणे । त्रियंबकाय शितिकंठभार्गिणे गौरीयुजे मंगलहेतवे नमः ॥ ६६ ॥
உமக்கு மீண்டும் மீண்டும் வணக்கம்—நீ காரணங்களுக்குக் காரணம், ம்ருத்யுஞ்ஜயன், ஆத்மஸ்வரூபன், படைப்பின் மூலமே. திர்யம்பகன், நீலகண்டன், பரசுதாரி, கௌரீபதி, மங்களத்தின் காரணமே—உமக்கு வணக்கம்।
Verse 67
नाम्नां शतमिदं विप्र पिनाकिगुणकीर्तनम् । पठित्वा दक्षिणीकृत्य प्रायान्निजनिकेतनम् ॥ ६७ ॥
ஓ விப்ரரே! பினாகி (சிவன்) குணங்களைப் புகழும் இந்த நூறு நாமங்களைப் பாராயணம் செய்து, விதிப்படி தக்ஷிணை அளித்து, அவர் தம் இல்லத்திற்குப் புறப்பட்டார்।
Verse 68
एवं कृत्वा व्रतं विप्र महादेवप्रसादतः । भुक्त्वेह भोगानखिलानंते शिवपदं लभेत् ॥ ६८ ॥
ஓ விப்ரரே! இவ்வாறு விரதம் செய்தால் மகாதேவனின் அருளால் இவ்வுலகில் எல்லாப் போகங்களையும் அனுபவித்து, இறுதியில் சிவபதத்தை அடைவான்।
Verse 69
मार्गशुक्लत्रयोदश्यां योऽनंगं विधिना यजेत् । त्रिकालमेककालं वा शिवसंगमसंभवम् ॥ ६९ ॥
மார்கசீர்ஷ சுக்லப் பக்ஷத்தின் திரயோதசியில் யார் விதிப்படி அனங்கன் (காமதேவன்) வழிபாடு செய்கிறாரோ—மூன்று காலமோ ஒரே காலமோ—சிவ-சக்தி சங்கமத்தில் தோன்றியவரை வழிபடுகிறார்।
Verse 70
गन्धाद्यैरुपचारैस्तु पूजयित्वा विधानतः । घटे मंगलपट्टे वा भोजयेद्द्विजदंपती ॥ ७० ॥
நறுமணம் முதலான உபசாரங்களால் விதிப்படி வழிபட்டு, கலசத்தின் அருகிலோ மங்களப் பட்டத்தின் முன்னிலையிலோ, பிராமண தம்பதியருக்கு அன்னம் அளிக்க வேண்டும்।
Verse 71
ततश्च दक्षिणां दत्वा स्वयमेकाशनं चरेत् । एवं कृते तु विधिवद्व्रती सौभाग्यभाजनः ॥ ७१ ॥
அதன்பின் விதிப்படி தக்ஷிணை அளித்து, தானே ஏகாசன விரதத்தை அனுஷ்டிக்க வேண்டும். இவ்வாறு முறையாகச் செய்தால் விரதியார் சௌபாக்கியத்தின் பாத்திரமாகிறார்.
Verse 72
जायते भुवि विप्रेन्द्र महादेवप्रसादतः ॥ ७१ ॥
ஓ பிராமணசிரேஷ்டரே, இது பூமியில் மகாதேவன் (சிவன்) அருளால் உண்டாகிறது.
Verse 73
पौषशुक्लत्रयोदश्यां समभ्यर्च्याच्युतं हरिम् । घृतपात्रं द्विजेन्द्राय प्रदद्यात्सर्वसिद्धये ॥ ७२ ॥
பௌஷ சுக்லத் திரயோதசியில் அச்யுத ஹரியை முறையாக ஆராதித்து, எல்லாச் சித்திகளும் பெற உயர்ந்த பிராமணருக்கு நெய் பாத்திரம் தானம் செய்ய வேண்டும்.
Verse 74
माघशुक्लत्रयोदश्यां समारभ्य दिनत्रयम् । माघस्नानव्रतं विप्र नानाकामफलावहम् ॥ ७३ ॥
ஓ பிராமணரே, மாக சுக்லத் திரயோதசியிலிருந்து மூன்று நாட்கள் மாக-ஸ்நான விரதம் தொடங்கப்படுகிறது; இது பல விருப்பங்களின் பலனை அளிக்கிறது.
Verse 75
प्रयागे माघमासे तु त्र्यहं स्नातस्य यत्फलम् । नाश्वमेघसहस्रेण तत्फलं लभते भुवि ॥ ७४ ॥
மாக மாதத்தில் பிரயாகத்தில் மூன்று நாட்கள் நீராடுவதால் கிடைக்கும் பலன், பூமியில் ஆயிரம் அச்வமேத யாகங்களாலும் பெற முடியாது.
Verse 76
तत्र स्नानं जपो होमो दानं चानंत्यमश्नुते । फाल्गुने तु सिते पक्षे त्रयोदश्यामुपोषितः ॥ ७५ ॥
அங்கே ஸ்நானம், ஜபம், ஹோமம், தானம் செய்தால் அழியாப் புண்ணியம் கிடைக்கும். பால்குண மாத சுக்லபக்ஷத் திரயோதசியில் உபவாசம் இருப்பவன் அந்த நிலையான பலனை அடைவான்.
Verse 77
नमस्कृत्य जगन्नाथं प्रारंभे धनदव्रतम् । महाराजं यक्षपतिं गंधाद्यैरुपचारकैः ॥ ७६ ॥
ஆரம்பத்தில் ஜகந்நாதருக்கு நமஸ்காரம் செய்து தனத-விரதத்தைத் தொடங்க வேண்டும். பின்னர் யக்ஷாதிபதி மகாராஜ குபேரனை நறுமண அநுலேபனம் முதலான உபசாரங்களால் பூஜிக்க வேண்டும்.
Verse 78
लिखितं वर्णकैः पट्टे पूजयेद्भक्तिभावतः । एवं शुक्लत्रयोदश्यां प्रतिमासं द्विजोत्तम ॥ ७७ ॥
வண்ணங்களால் துணிப் பலகையில் எழுதச் செய்து, அதை பக்தி உணர்வுடன் வழிபட வேண்டும். ஓ இருபிறப்போரில் சிறந்தவரே, இவ்வாறு ஒவ்வொரு மாதமும் சுக்லத் திரயோதசியில் பூஜை செய்ய வேண்டும்.
Verse 79
संपूजयेत्सोपवासश्चैकभुक्तो भवेन्नरः । ततो व्रतांते तु पुनः सौवर्णं धननायकम् ॥ ७८ ॥
உபவாசத்துடன் முழு மரியாதையோடு வழிபட்டு, ஒருவேளை மட்டும் உணவு கொள்ள வேண்டும். பின்னர் விரத முடிவில் செல்வநாயகன் குபேரனுக்கு பொன்னாலான பிரதிமையை மீண்டும் அர்ப்பணிக்க வேண்டும்.
Verse 80
विधाय निधिभिः सार्द्धं सौवर्णाभिर्द्विजोत्तम । उपचारैः षोडशभिः स्नानैः पंचामृतादिभिः ॥ ७९ ॥
ஓ இருபிறப்போரில் சிறந்தவரே, நிதிகளுடன் பொன்னார்ப்பணங்களை முறையாக அமைத்து, ஷோடச உபசாரங்களால் பூஜித்து, பஞ்சாமிருதம் முதலியவற்றால் ஸ்நானம் செய்து சமர்ச்சனை செய்ய வேண்டும்.
Verse 81
नैवेद्यैर्विविधैर्भक्त्या पूजयेत्तु समाहितः । ततो धेनुमलंकृत्य वस्त्रस्रग्गंधभूषणैः ॥ ८० ॥
ஒருமித்த மனத்துடன் பக்தியால் பலவகை நைவேத்யங்களை அர்ப்பணித்து தேவனைப் பூஜிக்க வேண்டும். பின்னர் பசுவை ஆடை, மாலை, நறுமணம், ஆபரணங்களால் அலங்கரித்து விதிப்படி செயலை மேற்கொள்ள வேண்டும்.
Verse 82
सवत्सां दापयेद्विप्र सम्यग्वेदविदे शुभाम् । संभोज्य विप्रान्मिष्टान्नैर्द्वादशाथ त्रयोदश ॥ ८१ ॥
ஓ பிராமணரே, கன்றுடன் கூடிய நல்வரமான பசுவை விதிப்படி வேதம் அறிந்த தகுதியான பிராமணருக்கு தானமாக அளிக்க வேண்டும். பின்னர் பிராமணர்களுக்கு இனிப்புணவால் விருந்து அளித்து பன்னிரண்டாம், பதிமூன்றாம் விதிகளை மேற்கொள்ள வேண்டும்.
Verse 83
गुरुं समर्च्य वस्त्राद्यैः प्रतिमां तां निवेदयेत् । द्विजेभ्यो दक्षणां शक्त्या दत्वा नत्वा विसृज्य च ॥ ८२ ॥
ஆடை முதலியவற்றால் குருவை முறையாகப் போற்றி, அந்த பிரதிமையை சமர்ப்பிக்க வேண்டும். பின்னர் இருபிறப்போருக்கு தன் ஆற்றலுக்கு ஏற்ற தட்சிணை அளித்து, வணங்கி, விதிப்படி நிறைவு செய்ய வேண்டும்.
Verse 84
स्वयं भुंजीत मतिमानिष्टैः सह समाहितः । एवं कृते व्रते विप्र निर्धनः प्राप्य वैभवम् ॥ ८३ ॥
அறிவுடையவன் மனம் ஒருமித்து தன் அன்பினருடன் தானே உணவு உண்ண வேண்டும். இவ்வாறு விரதம் நிறைவேற்றினால், ஓ பிராமணரே, ஏழையும் செல்வச் செழிப்பை அடைவான்.
Verse 85
मोदते भुवि विख्यातो राजराज इवापरः ॥ ८४ ॥
அவன் உலகில் புகழ்பெற்று, இன்னொரு அரசராஜன் போல பூமியில் மகிழ்ந்து வாழ்வான்.
Verse 86
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने द्वादशमासस्थितत्रयोदशीव्रतकथनं नाम द्वाविंशदधिकशततमोऽध्यायः ॥ १२२ ॥
இவ்வாறு ஸ்ரீ ப்ருஹந்நாரதீய புராணத்தின் பூர்வபாகத்தில் உள்ள ப்ருஹதுபாக்யானத்தில் ‘பன்னிரண்டு மாதங்களிலும் அனுஷ்டிக்கப்படும் த்ரயோதசீ விரதக் கதனம்’ எனும் நூற்று இருபத்திரண்டாம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது।
Frequently Asked Questions
Trayodaśī is presented as a repeatable calendrical hinge for vrata-kalpa, where timing (tithi plus weekday/nakṣatra/yoga) amplifies merit; the text links it to prosperity (Kubera, dāna), lineage outcomes (progeny), marital stability (Rati–Kāma), and Śaiva grace (pradoṣa lamp-worship culminating in Śiva’s abode).
It specifies iconographic construction (sandalwood Madana; painted Ananga with flower-bow and arrows), a focused mantra salutation to Māra/Kāma, seasonal embedding in Vasanta, and a structured extension across months via multiple epithets (Madana, Manmatha, Kandarpa, Makaradhvaja, Kusumāyudha, Manobhava).
Nearly every vow includes brahmin-couple honoring, feeding, and dakṣiṇā, along with major dānas (cow/calf, goats, ghee vessel, pratimā gifts), framing personal merit as inseparable from redistribution and ritual hospitality.
The Kārttika Trayodaśī portion emphasizes pradoṣa-time discipline (single meal, twilight bathing, restraint), large-scale dīpa-dāna (100–1000 lamps or 32-lamp garland), and a hundred-name praise that is said to grant desired boons and culminate in attaining Śiva’s state.