Markandeya Purana — Adhyaya 51, Shloka 91
Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
मुषलो लूखले यत्र पादुके वासने स्त्रियः ।
शूर्पदात्रादिकं यत्र पदाकृष्य तथासनम् ॥
muṣalo lūkhale yatra pāduke vāsane striyaḥ / śūrpa-dātrādikaṃ yatra padākṛṣya tathāsanam
உலூகல-முசலம், பாதணிகள், பெண்களின் ஆடைகள் ஆகியவை மிதிக்கப்படவோ அவமதிக்கப்படவோ செய்யப்படும் இடத்திலும்; சூர்ப்பம், தாத்ரம்/அரிவாள் போன்றவை மற்றும் ஆசனங்களும் காலால் இழுக்கப்படும் இடத்திலும்—அங்கே அந்த மறைக்கும் சக்தி வாய்ப்பைப் பெறுகிறது।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Everyday disrespect—especially using the foot to drag or transgress over objects—signals negligence and cultivates tamasic habits; dharma is maintained through carefulness in small acts.
Ācāra (codes of conduct) and gṛhastha-niyama, not pancalakṣaṇa.
The ‘foot’ represents the lowest/most worldly instrument; using it to handle tools, garments, and seats symbolizes inversion of order—an inner state where lower impulses govern.