Shloka 1
Adhyaya 47 — Brahma’s Awakening and the Ninefold Scheme of Creation
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे ब्रह्मायु-प्रमाणो नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः ।
सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः ।
क्रौष्टुकिरुवाच—
यथा ससर्ज वै ब्रह्मा भगवानादिकृत् प्रजाः ।
प्रजापतिः पतिर्देवस् तन्मे विस्तरतो वद ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe brahmāyupramāṇo nāma ṣaṭṭatvāriṃśo 'dhyāyaḥ / saptacatvāriśo 'dhyāyaḥ / krauṣṭukir uvāca yathā sasarja vai brahmā bhagavān ādikṛt prajāḥ / prajāpatiḥ patir devas tan me vistarato vada
இவ்வாறு ஸ்ரீ மார்கண்டேய புராணத்தில் ‘பிரம்மாவின் ஆயுளின் அளவு’ எனப்படும் நாற்பத்தாறு ஆம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது. இப்போது நாற்பத்தேழாம் அதிகாரம் தொடங்குகிறது. க்ரௌஷ்டுகி கூறினார்—ஆதிகர்த்தாவான பகவான் பிரம்மா உயிரினங்களை எவ்வாறு படைத்தார்? ஓ பிரஜாபதியே, உயிர்களின் தேவனே, எனக்கு விரிவாக உரையுங்கள்।
{ "primaryRasa": "jijnasa", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Inquiry (jijñāsā) is presented as the gateway to right understanding: the student asks for ‘vistarataḥ’—not a slogan, but a coherent account of origins.
This initiates ‘Sarga’ (primary creation) exposition—one of the core Purāṇic characteristics—following the preceding time-reckoning that situates creation within a Kalpa.
The shift from measuring Brahmā’s time to asking about creation mirrors an inner movement: from contemplating impermanence to seeking the source-principle behind manifestation.