Shloka 91
वासिष्ठकथनम् (आदित्य–सोमवंशवर्णनम् तथा रुद्रसहस्रनाम-प्रशंसा)
Devanagari script
मुनिरात्मा मुनिर् लोकः सभाग्यश् च सहस्रभुक् पक्षी च पक्षरूपश् च अतिदीप्तो निशाकरः
Transliteration
munirātmā munir lokaḥ sabhāgyaś ca sahasrabhuk pakṣī ca pakṣarūpaś ca atidīpto niśākaraḥ
Translation
அவர் முனிவடிவான ஆத்மா; உலகமெங்கும் பரவும் முனி. அவர் சௌபாக்கியம் அருள்வான்; ஆயிரம் அர்ப்பணங்களை அனுபவிப்பவன். அவர் பறவை; இறகுகளுடைய வடிவமுமாவான். அவர் மிகஒளிர்வான்; ‘நிசாகரன்’—இரவை உருவாக்கும் சந்திரவடிவன்.
Word by Word
muniḥsage/seer
muniḥ:
ātmāSelf/inner reality
ātmā:
muniḥ (again)the seer (as the indwelling knower)
muniḥ (again):
lokaḥworld(s)/cosmos
lokaḥ:
sa-bhāgyaḥendowed with good fortune/auspiciousness, giver of bhāgya
sa-bhāgyaḥ:
caand
ca:
sahasra-bhukeater/enjoyer of a thousand (offerings), one who receives innumerable oblations
sahasra-bhuk:
pakṣībird (symbol of free movement and transcendence)
pakṣī:
caand
ca:
pakṣa-rūpaḥhaving the form of wings/wing-formed, winged form
pakṣa-rūpaḥ:
caand
ca:
ati-dīptaḥexceedingly luminous, intensely radiant
ati-dīptaḥ:
niśā-karaḥmaker of night, the Moon (chandra), night-illuminer
niśā-karaḥ:
Speaker
Suta Goswami (narrating Shiva’s names to the sages of Naimisharanya)