
Īśvara-gītā: Vibhūtis of the Supreme Lord and the Paśu–Paśupati Doctrine of Bondage and Release
உத்தரப் பகுதியில் தொடரும் ஈஸ்வரகீதையில், பரமேஷ்டியின் அறிவே மறுபிறவியை முடிக்கிறது என்று ஆண்டவர் முனிவர்களுக்கு போதிக்கிறார். பிரம்மம் அதீதம், பகுதியற்றது, அசையாதது, ஆனந்தஸ்வரூபம் என வரையறுத்து, அந்த பரமதாமம் தன்னுடையதே என அறிவிக்கிறார். பின்னர் விரிந்த விபூதி-வரிசையில்—தேவர்களில் சிவன், விஷ்ணு, அக்னி, இந்திரன்; முனிவர்களில் வசிஷ்டன், வ்யாசன், கபிலன்; கால அளவுகளில் கல்பம், யுகம்; புனித நிலங்களில் பிரஹ்மாவர்த்தம், அவிமுக்தகம்; மேலும் காயத்ரி, பிரணவம், புருஷஸூக்தம் போன்ற வெளிப்பாட்டு ரூபங்களில் தாமே உச்சம் எனக் கூறுகிறார். அதன் பின் பசு–பசுபதி தத்துவம்: ஜீவர்கள் மாயையால் கட்டப்பட்டவர்கள்; பரமாத்மாவைத் தவிர விடுவிப்பவர் இல்லை. சாங்க்ய முறையில் தத்துவங்கள், குணங்கள், இந்திரியங்கள், தன்மாத்திரைகள், பிரதானம்/அவ்யக்தம், ஐந்து க்லேசங்கள், தர்ம–அதர்மம் எனும் இரு பாசங்கள் விளக்கப்படுகின்றன. இறுதியில் அத்வைத-ஈஸ்வர வாதம்—அவரே பிரக்ருதி, புருஷன்; பந்தமும் பந்தகனும்; பாசமும் பந்தப்பட்டவனும்; பொருளாக அறிய இயலாதவர், ஆனால் எல்லா அறிவின் ஆதாரம். அடுத்த பகுதிகளில் மோக்ஷம், யோக ஒழுக்கம், பிரபுவின் பரமத்துவம் மேலும் தெளிவாகிறது.
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) षष्ठो ऽध्यायः ईश्वर उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे प्रभावं परमेष्ठिनः / यं ज्ञात्वा पुरुषो मुक्तो न संसारे पतेत् पुनः
இவ்வாறு ஸ்ரீகூர்மபுராணத்தின் ஷட்ஸாஹஸ்த்ரீ ஸம்ஹிதையின் உத்தரப் பிரிவில், ஈஸ்வரகீதைகளில் ஆறாம் அத்தியாயம் (தொடங்குகிறது). ஈஸ்வரன் உரைத்தான்—ஓ முனிவர்களே, பரமேஷ்டியின் மகிமையை கேளுங்கள்; அவரை அறிந்தவன் முக்தியடைந்து மீண்டும் சம்சாரத்தில் வீழ்வதில்லை।
Verse 2
परात् परतरं ब्रह्म शाश्वतं निष्कलं ध्रुवम् / नित्यानन्दं निर्विकल्पं तद्धाम परमं मम
அப்பாற்பட்டதற்கும் அப்பாற்பட்டது பிரம்மம்; அது நித்தியம், பகுதியற்றது, அசையாதது; எந்நாளும் ஆனந்தம், விகல்பமற்றது. அதுவே என் பரம தாமம்.
Verse 3
अहं ब्रह्मविदां ब्रह्मा स्वयंभूर्विश्वतोमुखः / मायाविनामहं देवः पुराणो हरिरव्ययः
பிரம்மத்தை அறிந்தோர்க்கு நான் பிரம்மா; சுயம்பூ, எங்கும் முகமுடையவன். மாயையை ஆளும் தேவன் நானே; பழமையான ஹரி, அழிவற்றவன்.
Verse 4
योगिनामस्म्यहं शंभुः स्त्रीणां देवी गिरीन्द्रजा / आदित्यानामहं विष्णुर्वसूनामस्मि पावकः
யோகிகளுள் நான் சம்பு; பெண்களுள் கிரீந்திரஜா தேவியே. ஆதித்யர்களுள் நான் விஷ்ணு; வசுக்களுள் நான் பாவகன் (அக்னி).
Verse 5
रुद्राणां शङ्करश्चाहं गरुडः पततामहम् / ऐरावतो गजेन्द्राणां रामः शस्त्रभृतामहम्
ருத்ரர்களுள் நான் சங்கரன்; பறப்போருள் நான் கருடன். யானை அரசர்களுள் நான் ஐராவதன்; ஆயுதம் தாங்குவோருள் நான் ராமன்.
Verse 6
ऋषीणां च वसिष्ठो ऽहं देवानां च शतक्रतुः / शिल्पिनां विश्वकर्माहं प्रह्लादो ऽस्म्यमरद्विषाम्
ரிஷிகளில் நான் வசிஷ்டர்; தேவர்களில் நான் சதக்ரது (இந்திரன்). சிற்பிகளில் நான் விஸ்வகர்மா; அமரர்களுக்கு விரோதமானவர்களில் நான் பிரஹ்லாதன்.
Verse 7
मुनीनामप्यहं व्यासो गणानां च विनायकः / वीराणां वीरभद्रो ऽहं सिद्धानां कपिलो मुनिः
முனிகளில் நான் வியாசர்; கணங்களில் நான் விநாயகர். வீரர்களில் நான் வீரபத்ரன்; சித்தர்களில் நான் முனி கபிலர்.
Verse 8
पर्वतानामहं मेरुर्नक्षत्राणां च चन्द्रमाः / वज्रं प्रहरणानां च व्रतानां सत्यमस्म्यहम्
மலைகளில் நான் மேரு; நட்சத்திரங்களில் நான் சந்திரன். ஆயுதங்களில் நான் வஜ்ரம்; விரதங்களில் நான் சத்தியம்—அதுவே நான்.
Verse 9
अनन्तो भोगिनां देवः सेनानीनां च पावकिः / आश्रमाणां च गार्हस्थमीश्वराणां महेश्वरः
போகிகளில் (நாகர்களில்) நான் தேவன் அனந்தன்; சேனாதிபதிகளில் நான் பாவகி (அக்னி). ஆசிரமங்களில் நான் கிருஹஸ்தம்; ஈசவர்களில் நான் மகேஸ்வரன்.
Verse 10
महाकल्पश्च कल्पानां युगानां कृतमस्म्यहम् / कुबेरः सर्वयक्षाणां गणेशानां च वीरकः
கல்பங்களில் நான் மகாகல்பம்; யுகங்களில் நான் க்ருத (சத்ய) யுகம். யக்ஷர்களில் நான் குபேரன்; கணேசர்களின் கணங்களில் நான் வீரகன்.
Verse 11
प्रजापतीनां दक्षो ऽहं निरृतिः सर्वरक्षसाम् / वायुर्बलवतामस्मि द्वीपानां पुष्करो ऽस्म्यहम्
பிரஜாபதிகளில் நான் தக்ஷன்; எல்லா ராக்ஷஸர்களிலும் நான் நிருதி. வலிமைமிக்கவர்களில் நான் வாயு; தீவுகளில் நான் புஷ்கரம்.
Verse 12
मृगेन्द्राणां च सिंहो ऽहं यन्त्राणां धनुरेव च / वेदानां सामवेदो ऽहं यजुषां शतरुद्रियम्
விலங்குகளின் அரசர்களில் நான் சிங்கம்; கருவி-உபகரணங்களில் நான் வில். வேதங்களில் நான் சாமவேதம்; யஜுஸ் மந்திரங்களில் நான் சதருத்ரீயம்.
Verse 13
सावित्री सर्वजप्यानां गुह्यानां प्रणवो ऽस्म्यहम् / सूक्तानां पौरुषं सूक्तं ज्येष्ठसाम च सामसु
எல்லா ஜபத்திற்குரிய மந்திரங்களில் நான் சாவித்ரீ (காயத்ரீ); இரகசிய மந்திரங்களில் நான் பிரணவம் (ஓம்). ஸூக்தங்களில் நான் பௌருஷ ஸூக்தம்; சாமகானங்களில் நான் ஜ்யேஷ்ட-சாமம்.
Verse 14
सर्ववेदार्थविदुषां मनुः स्वायंभुवो ऽस्म्यहम् / ब्रह्मावर्तस्तु देशानां क्षेत्राणामविमुक्तकम्
எல்லா வேதார்த்தத்தையும் உண்மையாக அறிந்தோரில் நான் ஸ்வாயம்புவ மனு. நாடுகளில் நான் பிரஹ்மாவர்த்தம்; புண்ணியத் தீர்த்தக்ஷேத்திரங்களில் நான் அவிமுக்தகம்.
Verse 15
विद्यानामात्मविद्याहं ज्ञानानामैश्वरं परम् / भूतानामस्म्यहं व्योम सत्त्वानां मृत्युरेव च
வித்தைகளில் நான் ஆத்மவித்தை; ஞானங்களில் நான் பரம ஐஸ்வர ஞானம் (ஈஸ்வரத் தத்துவ ஞானம்). பூதங்களில் நான் வ்யோமம் (ஆகாயம்); உயிரினங்களில் நான் மரணமே.
Verse 16
पाशानामस्म्यहं माया कालः कलयतामहम् / गतीनां मुक्तिरेवाहं परेषां परमेश्वरः
பந்தங்களில் நான் மாயை; கணித்து ஒழுங்குபடுத்துவோரில் நான் காலம். எல்லா கதிகளிலும் நான் ஒரே முக்தி; பரமத் தத்துவங்களில் நான் பரமேஸ்வரன்.
Verse 17
यच्चान्यदपि लोके ऽस्मिन् सत्त्वं तेजोबलाधिकम् / तत्सर्वं प्रतिजानीध्वं मम तेजोविजृम्भितम्
இந்த உலகில் உயர்ந்த சத்துவம், ஒளி, வலிமை உடைய எதுவாயினும்—அதெல்லாம் என் தெய்வீகத் தேஜஸின் விரிந்த வெளிப்பாடே என்று அறிக.
Verse 18
आत्मानः पशवः प्रोक्ताः सर्वे संसारवर्तिनः / तेषां पतिरहं देवः स्मृतः पशुपतिर्बुधैः
சம்சாரச் சுழலில் உலாவும் எல்லா ஆத்மாக்களும் ‘பசு’ எனக் கூறப்படுகின்றன. அவர்களின் அதிபதி நான் தேவன்; ஞானிகள் என்னை ‘பசுபதி’ என்று நினைவு கூறுவர்.
Verse 19
मायापाशेन बध्नामि पशूनेतान् स्वलीलया / मामेव मोचकं प्राहुः पशूनां वेदवादिनः
என் லீலையால் இப் பசுவெனும் உயிர்களை மாயையின் பாசத்தால் கட்டுகிறேன்; வேதவாதிகள், கட்டுண்ட பசுக்களின் விடுவிப்பவன் நான் ஒருவனே என்று கூறுவர்.
Verse 20
मायापाशेन बद्धानां मोचको ऽन्यो न विद्यते / मामृते परमात्मानं भूताधिपतिमव्ययम्
மாயையின் பாசத்தால் கட்டுண்டவர்களுக்கு என்னைத் தவிர வேறு விடுவிப்பவன் இல்லை—நான் பரமாத்மா, எல்லா உயிர்களின் அழிவிலா அதிபதி.
Verse 21
चतुर्विंशतितत्त्वानि माया कर्म गुणा इति / एते पाशाः पशुपतेः क्लेशाश्च पशुबन्धनाः
இருபத்துநான்கு தத்துவங்கள், மேலும் மாயை, கர்மம், குணங்கள்—இவையே பசுபதி ஈசுவரனுடனான உறவில் ஜீவன் (பசு) கட்டுப்படும் பாசங்கள்; இவையே கிளேசங்களாய் ஜீவபந்தத்திற்குக் காரணம்.
Verse 22
मनो बुद्धिरहङ्कारः खानिलाग्निजलानि भूः / एताः प्रकृतयस्त्वष्टौ विकाराश्च तथापरे
மனம், புத்தி, அகங்காரம்; மேலும் ஆகாயம், வாயு, அগ্নி, நீர், பூமி—இவை எட்டு பிரகிருதிகள் எனக் கூறப்படுகின்றன; பிற தத்துவங்கள் அவற்றின் விகாரங்கள் (பரிணாமங்கள்).
Verse 23
श्रोत्रं त्वक्चक्षुषी जिह्वा घ्राणं चैव तु पञ्चमम् / पायूपस्थं करौ पादौ वाक् चैव दशमी मता
காது, தோல், இரு கண்கள், நாக்கு, மூக்கு—இவை ஐந்து ஞானேந்திரியங்கள். குதம், உபஸ்தம், கைகள், கால்கள், வாக்கு—இவை சேர்ந்து பத்து இந்திரியங்கள் எனக் கூறப்படுகின்றன.
Verse 24
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धस्तथैव च / त्रयोविंशतिरेतानि तत्त्वानि प्राकृतानि तु
சப்தம், ஸ்பரிசம், ரூபம், ரசம், கந்தம்—இவையும் தத்துவங்களே. இவ்வாறு பிரகிருதியிலிருந்து தோன்றிய இருபத்துமூன்று தத்துவங்கள் கூறப்படுகின்றன.
Verse 25
चतुर्विंशकमव्यक्तं प्रधानं गुणलक्षणम् / अनादिमध्यनिधनं कारणं जगतः परम्
குணலட்சணமுடைய அவ்யக்தமான பிரதானமே இருபத்துநான்காவது தத்துவம். அதற்கு ஆதியும் இல்லை, நடுவும் இல்லை, முடிவும் இல்லை; அதுவே உலகின் பரம காரணம்.
Verse 26
सत्त्वं रजस्तमश्चेति गुणत्रयमुदाहृतम् / साम्यावस्थितिमेतेषामव्यक्तं प्रकृतिं विदुः
சத்துவம், ரஜஸ், தமஸ்—இவையே மூன்று குணங்கள் என உரைக்கப்படுகின்றன. இவை சமநிலையில் நிலைத்தால் அந்த நிலை ‘அவ்யக்தம்’; ஞானிகள் அதையே ஆதிப் பிரகிருதி என அறிவர்.
Verse 27
सत्त्वं ज्ञानं तमो ऽज्ञानं रजो मिश्रमुदाहृतम् / गुणानां बुद्धिवैषम्याद् वैषम्यं कवयो विदुः
சத்துவம் ஞானமாகவும், தமஸ் அஞ்ஞானமாகவும், ரஜஸ் கலந்த நிலையெனவும் கூறப்படுகிறது. குணங்களின் சமமற்ற மேலாதிக்கத்தால் மனநிலைகளின் வேறுபாடு உண்டாகும் என ஞானிகள் அறிவர்.
Verse 28
धर्माधर्माविति प्रोक्तौ पाशौ द्वौ बन्धसंज्ञितौ / मय्यर्पितानि कर्माणि निबन्धाय विमुक्तये
தர்மம், அதர்மம்—இவை இரு பாசங்கள்; பந்தங்கள் எனப் பெயர்பெற்றவை. என்னிடத்தில் அர்ப்பணிக்கப்பட்ட செயல்கள் ஒருவருக்கு பந்தத்தின் காரணமாகவும், மற்றொருவருக்கு விடுதலையின் வழியாகவும் அமையும்.
Verse 29
अविद्यामस्मितां रागं द्वेषं चाभिनिवेशकम् / क्लेशाख्यानचलान् प्राहुः पाशानात्मनिबन्धनान्
அவித்யை, அஸ்மிதை (அஹங்காரம்), ராகம், த்வேஷம், அபிநிவேசம் (உயிர் பற்றுதல்)—இவையே ஐந்து ‘க்லேசங்கள்’ என போதிக்கப்படுகின்றன; இவை அசையா பாசங்கள், ஆத்மாவை கட்டுகின்றன.
Verse 30
एतेषामेव पाशानां माया कारणमुच्यते / मूलप्रकृतिरव्यक्ता सा शक्तिर्मयि तिष्ठति
இப் பாசங்களுக்குக் காரணம் ‘மாயை’ எனச் சொல்லப்படுகிறது. அந்த அவ்யக்த மூலப் பிரகிருதி என் சக்தியே; அது என்னுள் நிலைகொள்கிறது.
Verse 31
स एव मूलप्रकृतिः प्रधानं पुरुषो ऽपि च / विकारा महदादीनि देवदेवः सनातनः
அவரே மூலப் பிரகிருதி, அவரே பிரதானம், அவரே புருஷனும். மகத் முதலிய எல்லா விகாரங்களும் அவருடைய ரூபப் பரிணாமங்கள்; அவரே தேவர்களின் தேவன், சனாதன ஈசன்.
Verse 32
स एव बन्धः स च बन्धकर्ता स एव पाशः पशवः स एव / स वेद सर्वं न च तस्य वेत्ता तमाहुरग्र्यं पुरुषं पुराणम्
அவரே பந்தம்; அவரே பந்தத்தை ஏற்படுத்துபவரும். அவரே பாசம்; அவரே பசு (பந்தப்பட்ட ஜீவன்) கூட. அவர் அனைத்தையும் அறிவார்; ஆனால் அவரை அறிபவர் யாருமில்லை; ஆகவே ஞானிகள் அவரை முதன்மை, ஆதிப் புருஷன் என்கிறார்கள்.
Brahman is described as ‘beyond the beyond,’ eternal, partless, unshakable, and ever-blissful—free from conceptual distinctions—yet simultaneously identified as the Lord’s own supreme abode, expressing a Vedāntic absolute framed within personal theism.
The jīvas are ‘bound beings’ (paśu) fettered by māyā, karma, guṇas, tattvas, and kleśas; the Lord is Paśupati, the sole liberator. The chapter further intensifies the non-dual theistic stance by declaring the Lord as Prakṛti and Puruṣa, and even as bondage and the bound, while remaining beyond objectification by any knower.
The enumeration functions as a diagnostic map of bondage (pāśa): mind–intellect–ego, the elements, sense faculties, tanmātras, guṇas, and pradhāna/avyakta are presented as the structural conditions through which māyā operates—yet all are subordinated to the Lord’s sovereignty as the ultimate cause and the only source of release.