Adhyaya 41
Naimiṣa-kṣetra-prādurbhāva and Jāpyeśvara-māhātmya — Nandī’s Birth, Japa, and Consecration
இந்த अध्यாயத்தில் உத்தரபாகத்தின் தீர்த்தோபதேசம் தொடர, நைமிஷக்ஷேத்திரம் மகாதேவருக்கு மிகப் பிரியமான, பரம பாவன தீர்த்தமாக உயர்த்தப்படுகிறது. பிரம்மாவுடன் தங்கள் ஆதிப் பிணைப்பை நினைத்து முனிவர்கள் ஈசான தரிசன வழியை கேட்க, பிரம்மா குற்றமற்ற ஆயிரம் மாத சத்திரத்தை விதித்து, மனோமயச் சக்கரத்தின் தேய்ந்த நெமியால் அந்த நிலம் ‘நைமிஷ’ எனப் பெயர்பெறுகிறது. இது சித்தர், சாரணர், யக்ஷர், கந்தர்வர் கூடும் உலகச் சபை; இங்கு தவமும் யாகமும் வரங்களை அளிக்கும், ஒரே புண்ணியச் செயல் ஏழு பிறவிப் பாவங்களை நீக்கும், வாயு இங்கே பிரம்மாண்ட புராணத்தை உபதேசித்தார் எனவும் கூறப்படுகிறது. பின்னர் ஜாப்யேஸ்வர மஹாத்ம்யத்தில் ஶிலாதரின் தவத்தால் கர்ப்பப் பிறவியற்ற மகன் நந்தி கிடைக்கிறார்; நந்தி ருத்ரமந்திர ஜபத்தை கோடி கோடியாக வளர்த்துச் செய்து, மீண்டும் மீண்டும் சிவதரிசனமும் வரங்களும் பெறுகிறார். சிவன் மேலும் ஜபம் வேண்டாம் எனத் தடுத்து, அபிஷேகத்தால் நந்தீஸ்வரனை நிறுவி, ஞானமும் பிரளயம் வரை அண்மையும் அளித்து, திருமணத்தையும் ஏற்பாடு செய்கிறார். இறுதியில் ஜாப்யேஸ்வரத்தில் மரணம் ருத்ரலோக உயர்வைத் தரும் எனச் சொல்லி அடுத்த தீர்த்தபோதனைகளுக்குத் தளம் அமைக்கிறது।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे चत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच इदं त्रैलोक्यविख्यातं तीर्थं नैमिशमुत्तमम् / महादेवप्रियकरं महापातकनाशनम्
இவ்வாறு ஸ்ரீகூர்மபுராணத்தின் ஷட்ஸாஹஸ்த்ரீ ஸம்ஹிதையின் உத்தரவிபாகத்தில் நாற்பத்தொன்றாம் அதிகாரம். சூதர் கூறினார்—மூவுலகிலும் புகழ்பெற்ற இந்த உத்தம நைமிஷ தீர்த்தம் மகாதேவருக்கு பிரியமானது; மகாபாதகங்களையும் அழிப்பது.
Verse 2
महादेवं दिदृक्षूणामृषीणणां परमेष्ठिनाम् / ब्रहामणा निर्मितं स्थानं तपस्तप्तुं द्विजोत्तमाः
மகாதேவரை தரிசிக்க விரும்பிய பரமேஷ்டி-நிகரான ரிஷிகளுக்காக, சிறந்த த்விஜ பிராமணர்கள் தவம் செய்ய ஒரு புனித இடத்தை அமைத்தனர்.
Verse 3
मरीचयो ऽत्रयो विप्रा वसिष्ठाः क्रतवस्तथा / भृगवो ऽङ्गिरसः पूर्वा ब्रह्माणं कमलोद्भवम्
மரீசி, அத்ரி, வசிஷ்ட, க்ரது ஆகிய விப்ரர்கள்; மேலும் பழம்பெரும் ப்ருகு, அங்கிரஸர்—இவர்கள் அனைவரும் தாமரையில் பிறந்த பிரம்மாவுடன் ஆதியில் தோன்றினர்.
Verse 4
समेत्य सर्ववरदं चतुर्मूर्ति चतुर्मुखम् / पृच्छन्ति प्रणिपत्यैनं विश्वकर्माणमच्युतम्
அவர்கள் அனைவரும் ஒன்றுகூடி, எல்லா வரங்களையும் அளிப்பவர், நான்கு வடிவமும் நான்கு முகமும் உடைய விஸ்வகர்மாவை அணுகினர். அந்த அச்யுதனை வணங்கி, பக்தியுடன் கேள்வி கேட்டனர்.
Verse 5
षट्कुलीया ऊचुः भगवन् देवमीशानं भर्गमेकं कपर्दिनम् / केनोपायेन पश्यामो ब्रूहि देवनमस्कृतम्
ஷட்குலீய ரிஷிகள் கூறினர்—பகவனே! தேவர்களால் வணங்கப்படும், ஒரே ஒளிமயமான பರ್ಗன், ஜடாதாரியான ஈசான தேவனை எவ்வழியால் நாம் தரிசிக்கலாம்? அருளி கூறுவீராக.
Verse 6
ब्रह्मोवाच सत्रं सहस्रमासध्वं वाङ्मनोदोषवर्जिताः / देशं च वः प्रवक्ष्यामि यस्मिन् देशे चरिष्यथ
பிரம்மா கூறினார்—வாக்கும் மனமும் குற்றமின்றி, நீங்கள் ஆயிரம் மாதங்கள் சத்ர யாகத்தைச் செய்யுங்கள். மேலும் நீங்கள் தங்கி விரத-தபம் ஆற்ற வேண்டிய அந்த நாட்டையும் நான் கூறுவேன்।
Verse 7
उक्त्वा मनोमयं चक्रं स सृष्ट्वा तानुवाच ह / क्षिप्तमेतन्मया चक्रमनुव्रजत मा चिरम् / यत्रास्य नेमिः शीर्येत स देशः पुरुषर्षभाः
இவ்வாறு கூறி அவர் மனோமயச் சக்கரத்தை உருவாக்கி அவர்களிடம் சொன்னார்—“இந்தச் சக்கரத்தை நான் எறிந்தேன்; தாமதமின்றி இதைப் பின்தொடருங்கள். இதன் நெமி எங்கு சிதைந்து தேய்ந்து முறியுமோ, அதுவே நாடு, ஓ மனிதருள் சிறந்தவர்களே!”
Verse 8
ततो मुमोच तच्चक्रं ते च तत्समनुव्रजन् / तस्य वै व्रजतः क्षिप्रं यत्र नेमिरशीर्यत / नैमिसं तत्स्मृतं नाम्ना पुण्यं सर्वत्र पूजितम्
பின்பு அவர் அந்தச் சக்கரத்தை விடுத்தார்; அவர்களும் அதனைப் பின்தொடர்ந்தனர். அது விரைவாகச் சென்றபோது எங்கு அதன் நெமி தேய்ந்ததோ, அந்த இடம் ‘நைமிஷம்’ எனப் பெயர்பெற்று நினைவுகூரப்பட்டது—எங்கும் போற்றப்படும் புண்ணியத் தலம்।
Verse 9
सिद्धचारणसंकीर्णं यक्षगन्धर्वसेवितम् / स्थानं भगवतः शंभोरेतन्नैमिशमुत्तमम्
சித்தர்-சாரணர் கூட்டம் நிறைந்ததும், யக்ஷர்-கந்தர்வர் சேவிக்கும் தலமும் ஆகிய இந்த உத்தம நைமிஷம், பகவான் ஷம்பு (சிவன்) அவர்களின் புனித வாசஸ்தலம் ஆகும்।
Verse 10
अत्र देवाः सगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः / तपस्तप्त्वा पुरा देवा लेभिरे प्रवरान् वरान्
இங்கே முற்காலத்தில் தேவர்கள்—கந்தர்வர், யக்ஷர், நாகர், ராக்ஷசர் உடனாக—தபம் செய்தனர்; அந்தத் தபத்தின் பயனால் தேவர்கள் சிறந்த வரங்களைப் பெற்றனர்।
Verse 11
इमं देशं समाश्रित्य षट्कुलीयाः समाहिताः / सत्रेणाराध्य देवेशं दृष्टवन्तो महेश्वरम्
இந்தத் தலத்தைச் சார்ந்து, ஆறு குல முனிவர்கள் ஒருமனத்துடன் கூடி சத்திர யாகத்தால் தேவேசனை ஆராதித்து மகேஸ்வர மகாதேவனைத் தரிசித்தனர்।
Verse 12
अत्र दानं तपस्तप्तं स्नानं जप्यादिकं च यत् / एकैकं पावयेत् पापं सप्तजन्मकृतं द्विजाः
ஓ இருபிறப்பினரே! இங்கு தானம், முறையாகச் செய்த தவம், ஸ்நானம், ஜபம் முதலியவற்றில் ஒவ்வொன்றும் தனித்தனியே ஏழு பிறவிகளில் செய்த பாவத்தைப் புனிதப்படுத்தும்।
Verse 13
अत्र पूर्वं स भगवानृषीणां सत्रमासताम् / प्रोवाच वायुर्ब्रह्माण्डं पुराणं ब्रह्मभाषितम्
இங்கு முன்னொரு காலத்தில், முனிவர்கள் சத்திரத்தில் அமர்ந்திருந்தபோது, பகவான் வாயு, பிரம்மனால் உரைக்கப்பட்ட பிரம்மாண்ட புராணத்தை அவர்களுக்கு விளக்கினார்।
Verse 14
अत्र देवो महादेवो रुद्राण्या किल विश्वकृत् / रमते ऽध्यापि भगवान् प्रमथैः परिवारितः
இங்கே உலகை உருவாக்கிய தேவன் மகாதேவன் ருத்ராணியுடன் நிச்சயமாக இன்புறுகின்றான்; பகவான் இன்றும் பிரமத கணங்களால் சூழப்பட்டு விளங்குகின்றான்।
Verse 15
अत्र प्राणान् परित्यज्य नियमेन द्विजातयः / ब्रह्मलोकं गमिष्यन्ति यत्र गत्वा न जायते
இங்கே இருபிறப்பினர் நியமப்படி உயிரை விட்டுத் துறந்து பிரம்மலோகத்தை அடைவார்கள்; அங்கு சென்றால் மீண்டும் பிறப்பு இல்லை।
Verse 16
अन्यच्च तीर्थप्रवरं जाप्येश्वरमितिश्रुतम् / जजाप रुद्रमनिशं यत्र नन्दी महागणः
மேலும் ஒரு சிறந்த தீர்த்தம் உண்டு; மரபில் அது ‘ஜாப்யேஸ்வர’ம் எனப் புகழ்பெற்றது. அங்கே மகாகணன் நந்தி இடையறாது ருத்ரனை ஜபித்தான்.
Verse 17
प्रीतस्तस्य महादेवो देव्या सह पिनाकधृक् / ददावात्मसमानत्वं मृत्युवञ्चनमेव च
அவன்மேல் மகிழ்ந்த பினாகதாரி மகாதேவன், தேவியுடன் சேர்ந்து, தன் தெய்வீக இயல்புக்கு இணையான நிலையும், மரணத்தை வஞ்சிக்கும் வல்லமையும் அளித்தான்.
Verse 18
अभूदृषिः स धर्मात्मा शिलादो नाम धर्मवित् / आराधयन्महादेवं पुत्रार्थं वृषभध्वजम्
தர்மாத்மா எனும் ஒரு ரிஷி இருந்தார்—தர்மத்தை அறிந்த ‘சிலாத’ என்ற பெயருடையவர்—மகனை வேண்டி, வृषபத்வஜ மகாதேவனை ஆராதித்தார்.
Verse 19
तस्य वर्षसहस्रान्ते तप्यमानस्य विश्वकृत् / शर्वः सोमो गणवृतो वरदो ऽस्मीत्यभाषत
அவனுடைய தவம் ஆயிரம் ஆண்டுகள் நிறைவுற்றபோது, உலகை ஆக்கும் சர்வன்—சோமன், கணங்களால் சூழப்பட்டவனாய்—“நான் வரதன்” என்று உரைத்தான்.
Verse 20
स वव्रे वरमीशानं वरेण्यं गिरिजापतिम् / अयोनिजं मृत्युहीनं देहि पुत्रं त्वया समम्
அவன் வரமாக ஈசானனை—மிக வணங்கத்தக்க கிரிஜாபதியை—வேண்டினான்: “கருவிலாப் பிறப்புடைய, மரணமற்ற, உமக்கு இணையான மகனை எனக்கு அருள்வாயாக.”
Verse 21
तथास्त्वित्याह भगवान् देव्या सह महेश्वरः / पश्यतस्तस्य विप्रर्षेरन्तर्धानं गतो हरः
தேவியுடன் கூடிய பகவான் மகேஸ்வரர் “ததாஸ்து” என்றார். அந்த பிராமணரிஷி பார்த்துக் கொண்டிருக்கையில் ஹரன் (சிவன்) மறைந்து போனான்.
Verse 22
ततो यियक्षुः स्वां भूमिं शिलादो धर्मवित्तमः / चकर्ष लाङ्गलेनोर्वों भित्त्वादृश्यत शोभनः
அப்போது தர்மத்தை நன்கு அறிந்த சிறந்த ஶிலாதன், தன் நிலத்தை யாகத்திற்காகப் புனிதப்படுத்த விரும்பி, கலப்பையால் பூமியை உழுதான். நிலம் பிளந்தவுடன் ஒரு மிகச் சிறந்த தெய்வீக உருவம் வெளிப்பட்டது.
Verse 23
संवर्तकानलप्रख्यः कुमारः प्रहसन्निव / रूपलावण्यसंपन्नस्तेजसा भासयन् दिशः
அந்த தெய்வீக இளைஞன் பிரளயத் தீயைப் போல ஒளிர்ந்தான்; ஆனால் மென்மையாகச் சிரிப்பதுபோல் தோன்றினான். ரூப-லாவண்யம் நிறைந்து, தன் தேஜஸால் திசைகளையெல்லாம் பிரகாசப்படுத்தினான்.
Verse 24
कुमारतुल्यो ऽप्रतिमो मेघगम्भीरया गिरा / शिलादं तात तातेति प्राह नन्दी पुनः पुनः
இளங்குமாரனைப் போன்ற ஒப்பற்ற நந்தி, மேகமுழக்கம்போல் ஆழ்ந்த குரலில் ஶிலாதனை மீண்டும் மீண்டும் அழைத்தான்—“தாதா! தாதா!”
Verse 25
तं दृष्ट्वा नन्दनं जातं शिलादः परिषस्वजे / मुनिभ्यो दर्शयामास ये तदाश्रमवासिनः
தன் அன்புப் புதல்வன் நந்தனன் பிறந்ததைப் பார்த்த ஶிலாதன் அவனை அணைத்துக் கொண்டான். பின்னர் அந்த ஆசிரமத்தில் வாழ்ந்த முனிவர்களுக்கு அந்தக் குழந்தையைத் தரிசிக்கச் செய்தான்.
Verse 26
जातकर्मादिकाः सर्वाः क्रियास्तस्य चकार ह / उपनीय यथाशास्त्रं वेदमध्यापयत् सुतम्
அவனுக்காக ஜாதகர்மம் முதலிய எல்லாச் சாஸ்திரச் சடங்குகளையும் செய்தான். பின்னர் சாஸ்திரப்படி உபநயனம் செய்து மகனை வேதம் கற்பித்தான்.
Verse 27
अधीतवेदो भगवान् नन्दी मतिमनुत्तमाम् / चक्रे महेश्वरं द्रष्टुं जेष्ये मृत्युमिति प्रभुम्
வேதம் கற்ற பாக்கியவான் நந்தி, ஒப்பற்ற உறுதியை எடுத்தான்—“மகேஸ்வரனை தரிசிப்பேன்; மரணத்தை வெல்வேன்” என்று பரமப் பிரபுவில் மனத்தை நிலைநிறுத்தினான்.
Verse 28
स गत्वा सरितं पुण्यामेकाग्रश्रद्धयान्वितः / जजाप रुद्रमनिशं महेशासक्तमानसः
அவன் ஒருமுக பக்தியுடன் புனித நதிக்குச் சென்று, மகேசனில் பற்றிய மனத்துடன் இடையறாது ருத்ர மந்திரத்தை ஜபித்தான்.
Verse 29
तस्य कोट्यां तु पूर्णायां शङ्करो भक्तवत्सलः / आगत्य साम्बः सगणो वरदो ऽस्मीत्युवाच ह
அவனுடைய கோடி (ஜபம்) நிறைவுற்றபோது, பக்தவத்சலன் சங்கரன் சாம்ப ரூபத்தில் கணங்களுடன் வந்து, “நான் வரம் அளிப்பவன்” என்று கூறினான்.
Verse 30
स वव्रे पुनरेवाहं जपेयं कोटिमीश्वरम् / तावदायुर्महादेव देहीति वरमीश्वर
அப்போது நான் மீண்டும் இதே வரத்தை வேண்டினேன்—“ஈஸ்வரனின் நாமத்தை ஒரு கோடி முறை ஜபிக்க வேண்டும்; ஓ மகாதேவா, அதற்குத் தேவையான அளவு ஆயுளை அருள்வாயாக”—என்று, ஓ ஈஸ்வரா, வரம் கேட்டேன்.
Verse 31
एवमस्त्विति संप्रोच्य देवो ऽप्यन्तरधीयत / जजाप कोटिं भगवान् भूयस्तद्गतमानसः
“ஏவமஸ்து” என்று கூறி தேவன் மறைந்தான். பின்னர் பகவான் மீண்டும் ஒரு கோடி ஜபம் செய்தார்; மனம் முழுதும் அந்தப் பரமனிலேயே லயித்தது.
Verse 32
द्वितीयायां च कोट्यां वै संपूर्णायां वृषध्वजः / आगत्य वरदो ऽस्मीति प्राह भूतगणैर्वृतः
இரண்டாம் கோடி நிறைவுற்றபோது, வृषத்வஜன் (சிவன்) பூதகணங்கள் சூழ வந்து—“நான் வரதன்; வரம் கேள்” என்றான்.
Verse 33
तृतीयां जप्तुमिच्छामि कोटिं भूयो ऽपि शङ्कर / तथास्त्वित्याह विश्वात्मा देवो ऽप्यन्तरधीयत
அவர் கூறினார்—“ஓ சங்கரா, மூன்றாம் கோடியையும் மீண்டும் ஜபிக்க விரும்புகிறேன்.” விஸ்வாத்மன் “ஏவமஸ்து” என்று சொல்லி மறைந்தான்.
Verse 34
कोटित्रये ऽथ संपूर्णे देवः प्रीतमना भृशम् / आगत्य वरदो ऽस्मीति प्राह भूतगणैर्वृतः
மூன்று கோடிகள் நிறைவுற்றபோது, தேவன் மிகுந்த மகிழ்ச்சியுடன் பூதகணங்கள் சூழ வந்து—“நான் வரதன்” என்றான்.
Verse 35
जपेयं कोटिमन्यां वै भूयो ऽपि तव तेजसा / इत्युक्ते भगवानाह न जप्तव्यं त्वया पुनः
அவர் கூறினார்—“உமது தெய்வத் தேஜஸால் நான் இன்னொரு கோடியும் ஜபிக்க முடியும்.” அதற்கு பகவான்—“நீ மீண்டும் ஜபிக்க வேண்டாம்” என்றார்.
Verse 36
अमरो जरया त्यक्तो मम पार्श्वगतः सदा / महागणपतिर्देव्याः पुत्रो भव महेश्वरः
முதுமையால் விலக்கப்பட்ட அந்த அமரன் எப்போதும் என் அருகில் நிற்கிறான். ஓ மகேஸ்வரா, அவன் தேவியின் புதல்வனாக மகாகணபதியாக ஆகுக।
Verse 37
योगीश्वरो योगनेता गणानामीश्वरेश्वरः / सर्वलोकाधिपः श्रीमान् सर्वज्ञो मद्बलान्वितः
அவன் யோகிகளின் ஈசன், யோகத்தின் வழிகாட்டி, கணங்களின் அதிபதி, ஆளுநர்களில் உச்ச ஈசன். எல்லா உலகங்களின் திருவுடைய ஆண்டவன்—சர்வஞ்ஞன், என் சக்தியால் நிறைந்தவன்।
Verse 38
ज्ञानं तन्मामकं दिव्यं हस्तामलकवत् तव / आभूतसंप्लवस्थायी ततो यास्यसि मत्पदम्
என் தெய்வீக ஞானம் உனக்கு கையில் வைத்த நெல்லிக்கனி போலத் தெளிவாகும். உயிர்களின் பிரளயம் வரை அது உன்னுடன் நிலைத்து, பின்னர் உன்னை என் பதம் (பரம தாமம்) அடையச் செய்யும்।
Verse 39
एतदुक्त्वा महादेवो गणानाहूय शङ्करः / अभिषेकेण युक्तेन नन्दीश्वरमयोजयत्
இவ்வாறு கூறி மகாதேவன் சங்கரன் கணங்களை அழைத்து, முறையான அபிஷேகச் சடங்குடன் நந்தீஸ்வரனை நிறுவினான்।
Verse 40
उद्वाहयामास च तं स्वयमेव पिनाकधृक् / मरुतां च शुभां कन्यां सुयशेति च विश्रुताम्
மேலும் பினாகத்ருக் (சிவன்) தானே அவனுக்கு மருதர்களின் மங்கலமான மகளை—‘சுயசா’ எனப் புகழ்பெற்றவளை—திருமணம் செய்து வைத்தான்।
Verse 41
एतज्जप्येश्वरं स्थानं देवदेवस्य शूलिनः / यत्र तत्र मृतो मर्त्यो रुद्रलोके महीयते
இது ஜப்யேஸ்வரரின் புனிதத் தலம்—தேவர்களின் தேவனான சூலதாரியின் ஆசனம். இங்கே எங்கு மனிதன் உயிர் நீத்தாலும், அவன் ருத்ரலோகத்தில் போற்றப்பட்டு உயர்வு பெறுவான்.
Frequently Asked Questions
Brahmā casts a mind-made cakra and instructs the sages to follow it; the place where its rim (nemi) breaks/wears away becomes the chosen land, remembered as Naimiṣa—linking sacred geography to a mythic etymology.
Brahmā prescribes a thousand-month sattra-sacrifice performed with faultless speech and mind; the narrative also emphasizes tapas, japa, and disciplined niyama as direct means to Śiva-darśana.
The chapter states that single acts—dāna (charity), tapas properly undertaken, bathing, and japa—purify sins accumulated across seven births, portraying the tīrtha as exceptionally potent.
Nandī performs sustained Rudra-mantra japa in successive koṭis with one-pointed faith; Śiva appears repeatedly as boon-giver, ultimately halting further japa and granting consecration, knowledge, and enduring proximity until dissolution.
The text concludes that any mortal who dies there is honored and exalted in Rudra’s world (Rudraloka), marking the site as a powerful locus of Shaiva soteriology.