Adhyaya 30
The Disappearance of the Yadu Dynasty and Lord Kṛṣṇa’s Departure
உத்தவர் புறப்பட்ட பின் பரீக்ஷித் கேட்கிறார்: ஒப்பற்ற அழகும் முக்தி தரும் தரிசனமும் உடைய ஸ்ரீகிருஷ்ணர் தம் வெளிப்பட்ட லீலையை எவ்வாறு நிறைவு செய்தார்? சுகதேவர் த்வாரகையில் தீய முன்னறிகுறிகளைச் சொல்கிறார். பகவான் சுதர்மா சபையில் யாதவர்களை அழைத்து, பிராயச்சித்தம், தேவர்‑பிராமணர்‑கோபூஜை, சுத்திகரணத்திற்காக உடனே பிரபாசத்திற்குச் செல்ல ஆணையிடுகிறார். ஆனால் தெய்வமும் யோகமாயையும் காரணமாக யாதவர்கள் மதமயக்கத்தில் சண்டையிட்டு ஒருவரையொருவர் அழிக்கிறார்கள்—பிராமண சாபம் மூங்கில் காட்டுத் தீ போல தானே தன்னைச் சுட்டெரிக்கிறது. பலராமர் தியானத்தில் லயித்து மறைகிறார். கிருஷ்ணர் பிப்பல மரத்தடியில் நான்கு கரங்களுடன் ஒளிமய ரூபத்தை வெளிப்படுத்தி அமர்கிறார். ஜரா வேடன், பகவானின் பாதத்தை மான் என எண்ணி, சாம்பனின் முசலத்தில் மீந்த இரும்புத் துண்டால் செய்யப்பட்ட அம்பால் காயப்படுத்துகிறான்; பின் வருந்திய அவனை பகவான் மன்னித்து உயர்த்துகிறார். தாருகன் வந்து தெய்வ ரதமும் ஆயுதங்களும் மேலே ஏறுவதைக் கண்டு, குடும்பத்தாருக்கு அறிவிக்கவும், கடல் மூழ்கடிக்கும் முன் த்வாரகையை விட்டு, அர்ஜுனன் தலைமையில் அனைவரையும் இந்திரபிரஸ்தத்துக்கு அழைத்துச் செல்லவும் உத்தரவு பெறுகிறான்—அடுத்த கதைக்கான முன்னுரை।
Shlokas
Verse 1
श्रीराजोवाच ततो महाभागवत उद्धवे निर्गते वनम् । द्वारवत्यां किमकरोद् भगवान् भूतभावन: ॥ १ ॥
அரசன் பரீக்ஷித் கூறினார்—மகாபாகவதன் உத்தவர் வனத்திற்குச் சென்ற பின், த்வாரகையில் எல்லா உயிர்களையும் காக்கும் பகவான் என்ன செய்தார்?
Verse 2
ब्रह्मशापोपसंसृष्टे स्वकुले यादवर्षभ: । प्रेयसीं सर्वनेत्राणां तनुं स कथमत्यजत् ॥ २ ॥
பிராமண சாபத்தால் தம் குலம் அழிந்த பின், யாதவர்களில் சிறந்தவர், எல்லா கண்களுக்கும் இனிய தம் திருமேனியை எவ்வாறு துறந்தார்?
Verse 3
प्रत्याक्रष्टुं नयनमबला यत्र लग्नं न शेकु: कर्णाविष्टं न सरति ततो यत् सतामात्मलग्नम् । यच्छ्रीर्वाचां जनयति रतिं किं नु मानं कवीनां दृष्ट्वा जिष्णोर्युधि रथगतं यच्च तत्साम्यमीयु: ॥ ३ ॥
அந்த தெய்வீக ரூபத்தில் பெண்களின் பார்வை பதிந்தவுடன் அதை அவர்கள் மீட்டெடுக்க இயலவில்லை; அந்த ரூபம் சாந்தர்களின் காதுகளில் புகுந்து இதயத்தில் நிலைத்தால் அது இனி விலகாது. அந்த அழகு கவிஞர்களின் சொற்களிலும் இனிய ஈர்ப்பை எழுப்புகிறது—அவர்களின் புகழை என்ன சொல்ல! மேலும் குருக்ஷேத்திரத்தில் அர்ஜுனனின் ரதத்தில் இருந்த அந்த ரூபத்தைப் பார்த்த பல வீரர்கள் ஆண்டவரைப் போன்ற தெய்வீக உடலை அடைந்தனர்.
Verse 4
श्री ऋषिरुवाच दिवि भुव्यन्तरिक्षे च महोत्पातान् समुत्थितान् । दृष्ट्वासीनान् सुधर्मायां कृष्ण: प्राह यदूनिदम् ॥ ४ ॥
ஸ்ரீசுகதேவ முனிவர் கூறினார்—வானிலும், பூமியிலும், ஆகாயவெளியிலும் பல கலக்கமூட்டும் அபசகுனங்களைப் பார்த்து, சுதர்மா சபையில் அமர்ந்திருந்த யாதவர்களை நோக்கி பகவான் ஸ்ரீகிருஷ்ணன் இவ்வாறு கூறினார்.
Verse 5
श्रीभगवानुवाच एते घोरा महोत्पाता द्वार्वत्यां यमकेतव: । मुहूर्तमपि न स्थेयमत्र नो यदुपुङ्गवा: ॥ ५ ॥
ஸ்ரீபகவான் கூறினார்—யது குலத் தலைவர்களே, த்வாரகையில் யமனின் கொடிகளைப் போல இக் கொடிய அபசகுனங்கள் தோன்றியுள்ளன. இங்கே ஒரு நொடியும் தங்கக் கூடாது.
Verse 6
स्त्रियो बालाश्च वृद्धाश्च शङ्खोद्धारं व्रजन्त्वित: । वयं प्रभासं यास्यामो यत्र प्रत्यक् सरस्वती ॥ ६ ॥
பெண்கள், குழந்தைகள், முதியவர்கள் இங்கிருந்து சங்கோதாரத்திற்குச் செல்லட்டும். நாம் பிரபாச க்ஷேத்திரத்திற்குச் செல்வோம்; அங்கு சரஸ்வதி நதி மேற்கு நோக்கி ஓடுகிறது.
Verse 7
तत्राभिषिच्य शुचय उपोष्य सुसमाहिता: । देवता: पूजयिष्याम: स्नपनालेपनार्हणै: ॥ ७ ॥
அங்கே நாம் தூய்மைக்காக நீராடி, உபவாசம் இருந்து, மனத்தை தியானத்தில் உறுதியாக நிலைநிறுத்துவோம். பின்னர் தேவதைகளின் விக்ரகங்களை நீராட்டி, சந்தனக் களிம்பு பூசி, பல்வேறு அர்ப்பணங்களால் வழிபடுவோம்.
Verse 8
ब्राह्मणांस्तु महाभागान् कृतस्वस्त्ययना वयम् । गोभूहिरण्यवासोभिर्गजाश्वरथवेश्मभि: ॥ ८ ॥
மிகப் பாக்கியமுள்ள பிராமணர்களின் உதவியால் பிராயச்சித்தமும் ஸ்வஸ்த்யயனமும் செய்து, அந்தப் பிராமணர்களை மாடுகள், நிலம், தங்கம், ஆடைகள், யானைகள், குதிரைகள், ரதங்கள், வீடுகள் ஆகியவற்றால் போற்றி வழிபடுவோம்.
Verse 9
विधिरेष ह्यरिष्टघ्नो मङ्गलायनमुत्तमम् । देवद्विजगवां पूजा भूतेषु परमो भव: ॥ ९ ॥
இந்த முறையே வரவிருக்கும் அபாயத்தை நீக்கும்; மிக உயர்ந்த மங்களத்தை அளிக்கும். தேவதைகள், பிராமணர்கள், பசுக்கள் ஆகியோருக்குச் செய்யும் இந்தப் பூஜை எல்லா உயிர்களுக்கும் உத்தமமான பிறவியை அருளும் பரம நன்மை ஆகும்.
Verse 10
इति सर्वे समाकर्ण्य यदुवृद्धा मधुद्विष: । तथेति नौभिरुत्तीर्य प्रभासं प्रययू रथै: ॥ १० ॥
மதுத்விஷன் ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் சொற்களை கேட்ட யது குல மூப்போர் “அப்படியே” என்று ஒப்புக் கொண்டனர். பின்னர் படகுகளில் கடலைக் கடந்து, தேர்களில் பிரபாசத் தீர்த்தத்திற்குச் சென்றனர்.
Verse 11
तस्मिन् भगवतादिष्टं यदुदेवेन यादवा: । चक्रु: परमया भक्त्या सर्वश्रेयोपबृंहितम् ॥ ११ ॥
அங்கே தம் ஆண்டவனான யதுதேவன்—பகவானின் ஆணைப்படி—யாதவர்கள் பரம பக்தியுடன் எல்லா நன்மையையும் வளர்க்கும் தர்மச் சடங்குகளைச் செய்தனர்.
Verse 12
ततस्तस्मिन् महापानं पपुर्मैरेयकं मधु । दिष्टविभ्रंशितधियो यद्द्रवैर्भ्रश्यते मति: ॥ १२ ॥
பின்னர் விதியின் ஆட்கொள்ளுதலால் மங்கிய அறிவுடைய யாதவர்கள் அங்கே இனிய மைரேய மதுவை அளவின்றிப் பருகினர்; அது மனத்தின் மதி முழுதும் மயங்கச் செய்கிறது.
Verse 13
महापानाभिमत्तानां वीराणां दृप्तचेतसाम् । कृष्णमायाविमूढानां सङ्घर्ष: सुमहानभूत् ॥ १३ ॥
அளவின்றிப் பருகி மயங்கி அகந்தையுற்ற யது வீரர்கள், ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் மாயையால் மயங்கித் தம்முள் கொடிய சண்டையில் ஈடுபட்டனர்.
Verse 14
युयुधु: क्रोधसंरब्धा वेलायामाततायिन: । धनुर्भिरसिभिर्भल्लैर्गदाभिस्तोमरर्ष्टिभि: ॥ १४ ॥
கோபத்தில் கொந்தளித்து அவர்கள் கடற்கரையில் ஒருவர்மேல் ஒருவர் பாய்ந்தனர்; வில்-அம்பு, வாள், பல்லம், கதா, தோமரம், ஈட்டி ஆகியவற்றை எடுத்துப் பரஸ்பரம் போரிட்டனர்.
Verse 15
पतत्पताकै रथकुञ्जरादिभि: खरोष्ट्रगोभिर्महिषैर्नरैरपि । मिथ: समेत्याश्वतरै: सुदुर्मदा न्यहन्शरैर्दद्भिरिव द्विपा वने ॥ १५ ॥
கொடிகளுடன் கூடிய தேர்கள், யானைகள், கழுதைகள், ஒட்டகங்கள், காளைகள், எருமைகள், கோவேறு கழுதைகள் மற்றும் மனிதர்கள் மீதும் ஏறிக்கொண்டு, மிகுந்த சினத்துடன் அந்த வீரர்கள் ஒருவரையொருவர் எதிர்த்தனர். காட்டில் யானைகள் தங்கள் தந்தங்களால் தாக்குவது போல, அவர்கள் அம்புகளால் ஒருவரையொருவர் தாக்கினர்.
Verse 16
प्रद्युम्नसाम्बौ युधि रूढमत्सराव्- अक्रूरभोजावनिरुद्धसात्यकी । सुभद्रसङ्ग्रामजितौ सुदारुणौ गदौ सुमित्रासुरथौ समीयतु: ॥ १६ ॥
தங்கள் பரஸ்பர பகைமை தூண்டப்பட்டதால், பிரத்யும்னன் சாம்பனுடனும், அக்ரூரன் குந்திபோஜனுடனும், அனிருத்தன் சாத்யகியுடனும், சுபத்ரன் சங்க்ராமஜித்துடனும், சுமித்ரன் சுரதனுடனும், இரண்டு கதர்களும் ஒருவருக்கொருவர் கடுமையாகப் போரிட்டனர்.
Verse 17
अन्ये च ये वै निशठोल्मुकादय: सहस्रजिच्छतजिद्भानुमुख्या: । अन्योन्यमासाद्य मदान्धकारिता जघ्नुर्मुकुन्देन विमोहिता भृशम् ॥ १७ ॥
நிஷதன், உல்முகன், சஹஸ்ரஜித், சதஜித் மற்றும் பானு போன்ற மற்றவர்களும், போதையில் கண்கள் மறைக்கப்பட்டு, முகுந்தனால் (கிருஷ்ணரால்) முற்றிலும் மயக்கப்பட்டு, ஒருவரையொருவர் எதிர்த்துப் போரிட்டு அழித்தனர்.
Verse 18
दाशार्हवृष्ण्यन्धकभोजसात्वता मध्वर्बुदा माथुरशूरसेना: । विसर्जना: कुकुरा: कुन्तयश्च मिथस्तु जघ्नु: सुविसृज्य सौहृदम् ॥ १८ ॥
தங்கள் இயல்பான நட்பை முற்றிலுமாக கைவிட்டு, பல்வேறு யது குலங்களைச் சேர்ந்தவர்கள் - தாஷார்ஹர்கள், விருஷ்ணிகள், அந்தகர்கள், போஜர்கள், சாத்வதர்கள், மதுக்கள், அர்புதர்கள், மாதுரர்கள், சூரசேனர்கள், விசர்ஜனர்கள், குக்குரர்கள் மற்றும் குந்திகள் - அனைவரும் ஒருவரையொருவர் கொன்று குவித்தனர்.
Verse 19
पुत्रा अयुध्यन् पितृभिर्भ्रातृभिश्च स्वस्रीयदौहित्रपितृव्यमातुलै: । मित्राणि मित्रै: सुहृद: सुहृद्भि- र्ज्ञातींस्त्वहन् ज्ञातय एव मूढा: ॥ १९ ॥
இவ்வாறு மயக்கமடைந்து, மகன்கள் தந்தையருடனும், சகோதரர்கள் சகோதரர்களுடனும், மருமகன்கள் தாய்மாமன் மற்றும் தந்தைவழி உறவினர்களுடனும், பேரன்கள் தாத்தாக்களுடனும் போரிட்டனர். நண்பர்கள் நண்பர்களுடனும், நலம் விரும்பிகள் நலம் விரும்பிகளுடனும் போரிட்டனர். இவ்வாறாக நெருங்கிய உறவினர்கள் அனைவரும் ஒருவரையொருவர் கொன்றனர்.
Verse 20
शरेषु हीयमानेषु भज्यमानेसु धन्वसु । शस्त्रेषु क्षीयमानेषु मुष्टिभिर्जह्रुरेरका: ॥ २० ॥
அவர்களின் அம்புகள் தீர்ந்து, வில்லுகள் முறிந்து, பிற ஆயுதங்கள் சிதைந்தபோது, அவர்கள் வெறும் கைகளால் உயர்ந்த எரகா (கம்பு) தண்டுகளைப் பிடித்தனர்।
Verse 21
ता वज्रकल्पा ह्यभवन् परिघा मुष्टिना भृता: । जघ्नुर्द्विषस्तै: कृष्णेन वार्यमाणास्तु तं च ते ॥ २१ ॥
முத்தியில் பிடித்தவுடன் அந்த எரகா தண்டுகள் வஜ்ரம் போல் கடினமான இரும்புக் கோல்களாக மாறின. அவற்றால் அவர்கள் மீண்டும் மீண்டும் ஒருவரையொருவர் தாக்கினர்; பகவான் கிருஷ்ணர் தடுத்தபோது அவர்மீதும் தாக்கினர்।
Verse 22
प्रत्यनीकं मन्यमाना बलभद्रं च मोहिता: । हन्तुं कृतधियो राजन्नापन्ना आततायिन: ॥ २२ ॥
அரசே, மயக்கத்தில் அவர்கள் பலபத்ரரையும் பகைவன் என எண்ணினர். ஆயுதங்களை ஏந்தி, அவரைக் கொல்லத் தீர்மானித்து, கொலைவெறியர்களைப் போல அவரை நோக்கி ஓடினர்।
Verse 23
अथ तावपि सङ्क्रुद्धावुद्यम्य कुरुनन्दन । एरकामुष्टिपरिघौ चरन्तौ जघ्नतुर्युधि ॥ २३ ॥
குருநந்தனே, அப்போது கிருஷ்ணரும் பலராமரும் மிகக் கோபமுற்றனர். எரகா தண்டுகளை கோல்களாக எடுத்துக் கொண்டு, போர்க்களத்தில் நடமாடி அவற்றால் கொல்லத் தொடங்கினர்।
Verse 24
ब्रह्मशापोपसृष्टानां कृष्णमायावृतात्मनाम् । स्पर्धाक्रोध: क्षयं निन्ये वैणवोऽग्निर्यथा वनम् ॥ २४ ॥
பிராமணர்களின் சாபத்தால் ஆட்கொள்ளப்பட்டும், ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் மாயையால் மூடப்பட்டும் இருந்த அந்த வீரர்களின் போட்டி-கோபம் அவர்களை அழிவிற்கு இட்டுச் சென்றது—மூங்கில் காடில் எழும் தீ முழு வனத்தையும் எரிப்பதுபோல்।
Verse 25
एवं नष्टेषु सर्वेषु कुलेषु स्वेषु केशव: । अवतारितो भुवो भार इति मेनेऽवशेषित: ॥ २५ ॥
தன் குலத்தார் அனைவரும் அழிந்தபோது கேசவன் மனத்தில்—இப்போது பூமியின் பாரம் இறக்கப்பட்டது; எதுவும் மீதமில்லை என்று எண்ணினான்।
Verse 26
राम: समुद्रवेलायां योगमास्थाय पौरुषम् । तत्याज लोकं मानुष्यं संयोज्यात्मानमात्मनि ॥ २६ ॥
அப்போது ராமன் கடற்கரையில் யோகத்தில் அமர்ந்து பரமபுருஷனில் மனத்தை நிலைநிறுத்தி, ஆத்மாவை ஆத்மாவிலே ஒன்றாக்கி இந்த மானுட உலகைத் துறந்தான்।
Verse 27
रामनिर्याणमालोक्य भगवान् देवकीसुत: । निषसाद धरोपस्थे तुष्णीमासाद्य पिप्पलम् ॥ २७ ॥
ராமன் புறப்பட்டதைப் பார்த்த தேவகீசுதனாகிய பகவான் கிருஷ்ணன் அருகிலிருந்த அரசமரத்தின் கீழ் தரையில் மௌனமாக அமர்ந்தான்।
Verse 28
बिभ्रच्चतुर्भुजं रूपं भ्राजिष्णु प्रभया स्वया । दिशो वितिमिरा: कुर्वन् विधूम इव पावक: ॥ २८ ॥ श्रीवत्साङ्कं घनश्यामं तप्तहाटकवर्चसम् । कौशेयाम्बरयुग्मेन परिवीतं सुमङ्गलम् ॥ २९ ॥ सुन्दरस्मितवक्त्राब्जं नीलकुन्तलमण्डितम् । पुण्डरीकाभिरामाक्षं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ ३० ॥ कटिसूत्रब्रह्मसूत्रकिरीटकटकाङ्गदै: । हारनूपुरमुद्राभि: कौस्तुभेन विराजितम् ॥ ३१ ॥ वनमालापरीताङ्गं मूर्तिमद्भिर्निजायुधै: । कृत्वोरौ दक्षिणे पादमासीनं पङ्कजारुणम् ॥ ३२ ॥
புகையற்ற அக்கினிபோல் தம் சொந்த ஒளியால் பிரகாசிக்கும் நான்கு கரங்களுடைய ரூபத்தை ஆண்டவன் வெளிப்படுத்தினார்; அந்த ஒளி எல்லாத் திசைகளிலும் இருளை அகற்றியது। அவர் மேகம்போல் கருநீல நிறத்தவர்; உருகிய பொன்னென ஒளிரும் தேஜஸுடன், மார்பில் ஸ்ரீவத்ஸச் சின்னம் திகழ, மிக மங்களகரமானவர். பட்டாடை இரட்டையை அணிந்து, தாமரைமுகத்தில் இனிய புன்னகை, நீலக் கூந்தல் அலங்காரம், அழகிய தாமரைநேத்திரம், மின்னும் மகரக் குண்டலங்கள் கொண்டவர். இடைக்கட்டு, யஜ்ஞோபவீதம், கிரீடம், வளையல்கள், தோளணிகள், மாலைகள், கால் வளையல்கள் மற்றும் அரசச் சின்னங்கள், மேலும் கௌஸ்துப மணியால் அவர் விளங்கினார். வனமாலையால் சூழப்பட்ட அவரது உடலைச் சுற்றி அவரது தனிப்பட்ட ஆயுதங்கள் உருவமெடுத்து நின்றன; அவர் வலது தொடையில் இடது பாதத்தை—தாமரைச் சிவந்த உள்ளங்காலுடன்—வைத்து அமர்ந்திருந்தார்।
Verse 29
बिभ्रच्चतुर्भुजं रूपं भ्राजिष्णु प्रभया स्वया । दिशो वितिमिरा: कुर्वन् विधूम इव पावक: ॥ २८ ॥ श्रीवत्साङ्कं घनश्यामं तप्तहाटकवर्चसम् । कौशेयाम्बरयुग्मेन परिवीतं सुमङ्गलम् ॥ २९ ॥ सुन्दरस्मितवक्त्राब्जं नीलकुन्तलमण्डितम् । पुण्डरीकाभिरामाक्षं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ ३० ॥ कटिसूत्रब्रह्मसूत्रकिरीटकटकाङ्गदै: । हारनूपुरमुद्राभि: कौस्तुभेन विराजितम् ॥ ३१ ॥ वनमालापरीताङ्गं मूर्तिमद्भिर्निजायुधै: । कृत्वोरौ दक्षिणे पादमासीनं पङ्कजारुणम् ॥ ३२ ॥
புகையற்ற அக்கினிபோல் தம் சொந்த ஒளியால் பிரகாசிக்கும் நான்கு கரங்களுடைய ரூபத்தை ஆண்டவன் வெளிப்படுத்தினார்; அந்த ஒளி எல்லாத் திசைகளிலும் இருளை அகற்றியது। அவர் மேகம்போல் கருநீல நிறத்தவர்; உருகிய பொன்னென ஒளிரும் தேஜஸுடன், மார்பில் ஸ்ரீவத்ஸச் சின்னம் திகழ, மிக மங்களகரமானவர். பட்டாடை இரட்டையை அணிந்து, தாமரைமுகத்தில் இனிய புன்னகை, நீலக் கூந்தல் அலங்காரம், அழகிய தாமரைநேத்திரம், மின்னும் மகரக் குண்டலங்கள் கொண்டவர். இடைக்கட்டு, யஜ்ஞோபவீதம், கிரீடம், வளையல்கள், தோளணிகள், மாலைகள், கால் வளையல்கள் மற்றும் அரசச் சின்னங்கள், மேலும் கௌஸ்துப மணியால் அவர் விளங்கினார். வனமாலையால் சூழப்பட்ட அவரது உடலைச் சுற்றி அவரது தனிப்பட்ட ஆயுதங்கள் உருவமெடுத்து நின்றன; அவர் வலது தொடையில் இடது பாதத்தை—தாமரைச் சிவந்த உள்ளங்காலுடன்—வைத்து அமர்ந்திருந்தார்।
Verse 30
बिभ्रच्चतुर्भुजं रूपं भ्राजिष्णु प्रभया स्वया । दिशो वितिमिरा: कुर्वन् विधूम इव पावक: ॥ २८ ॥ श्रीवत्साङ्कं घनश्यामं तप्तहाटकवर्चसम् । कौशेयाम्बरयुग्मेन परिवीतं सुमङ्गलम् ॥ २९ ॥ सुन्दरस्मितवक्त्राब्जं नीलकुन्तलमण्डितम् । पुण्डरीकाभिरामाक्षं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ ३० ॥ कटिसूत्रब्रह्मसूत्रकिरीटकटकाङ्गदै: । हारनूपुरमुद्राभि: कौस्तुभेन विराजितम् ॥ ३१ ॥ वनमालापरीताङ्गं मूर्तिमद्भिर्निजायुधै: । कृत्वोरौ दक्षिणे पादमासीनं पङ्कजारुणम् ॥ ३२ ॥
பகவான் தம் சொந்த ஒளியால் பிரகாசிக்கும் நான்கு கரங்களுடைய ரூபத்தைத் தாங்கி, புகையற்ற அக்கினிபோல் எல்லாத் திசைகளின் இருளையும் அகற்றினார். மார்பில் ஸ்ரீவத்ஸச் சின்னம்; மேகநீலமான (கனஷ்யாம) நிறம்; உருகிய பொன்னென ஒளி; பட்டாடை இரட்டையால் மங்களமாக அலங்கரிக்கப்பட்டார். தாமரைமுகத்தில் இனிய புன்னகை, நீலக் கூந்தல் அலங்காரம், தாமரைபோல் கவரும் கண்கள், மகரவடிவக் குண்டலங்கள் மின்னின. இடைக்கட்டு, யஜ்ஞோபவீதம், கிரீடம், வளையல்கள், அங்கதங்கள், கௌஸ்துப மணியுடன் மாலைகள், நுப்புரங்கள் மற்றும் அரசச் சின்னங்கள் அனைத்தாலும் அவர் விளங்கினார். வனமாலையால் சூழப்பட்ட உடலுடன், உருவமடைந்த தம் ஆயுதங்களால் சுற்றப்பட்டு, வலது தொடையில் தாமரைச் சிவந்த தளமுடைய இடது பாதத்தை வைத்து அவர் அமர்ந்திருந்தார்.
Verse 31
बिभ्रच्चतुर्भुजं रूपं भ्राजिष्णु प्रभया स्वया । दिशो वितिमिरा: कुर्वन् विधूम इव पावक: ॥ २८ ॥ श्रीवत्साङ्कं घनश्यामं तप्तहाटकवर्चसम् । कौशेयाम्बरयुग्मेन परिवीतं सुमङ्गलम् ॥ २९ ॥ सुन्दरस्मितवक्त्राब्जं नीलकुन्तलमण्डितम् । पुण्डरीकाभिरामाक्षं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ ३० ॥ कटिसूत्रब्रह्मसूत्रकिरीटकटकाङ्गदै: । हारनूपुरमुद्राभि: कौस्तुभेन विराजितम् ॥ ३१ ॥ वनमालापरीताङ्गं मूर्तिमद्भिर्निजायुधै: । कृत्वोरौ दक्षिणे पादमासीनं पङ्कजारुणम् ॥ ३२ ॥
பகவான் தம் சொந்த ஒளியால் பிரகாசிக்கும் நான்கு கரங்களுடைய ரூபத்தைத் தாங்கி, புகையற்ற அக்கினிபோல் எல்லாத் திசைகளின் இருளையும் அகற்றினார். மார்பில் ஸ்ரீவத்ஸச் சின்னம்; மேகநீல நிறம்; உருகிய பொன்னென ஒளி; பட்டாடை இரட்டையால் மங்களமாக அலங்கரிக்கப்பட்டார். தாமரைமுகத்தில் இனிய புன்னகை, நீலக் கூந்தல் அலங்காரம், தாமரைபோல் கவரும் கண்கள், மகரவடிவக் குண்டலங்கள் மின்னின. இடைக்கட்டு, யஜ்ஞோபவீதம், கிரீடம், வளையல்-அங்கதங்கள், கௌஸ்துப மணியுடன் மாலைகள், நுப்புரங்கள் மற்றும் அரசச் சின்னங்கள் அனைத்தாலும் அவர் விளங்கினார். வனமாலையாலும் உருவமடைந்த தம் ஆயுதங்களாலும் சூழப்பட்டு, வலது தொடையில் தாமரைச் சிவந்த தளமுடைய இடது பாதத்தை வைத்து அவர் அமர்ந்திருந்தார்.
Verse 32
बिभ्रच्चतुर्भुजं रूपं भ्राजिष्णु प्रभया स्वया । दिशो वितिमिरा: कुर्वन् विधूम इव पावक: ॥ २८ ॥ श्रीवत्साङ्कं घनश्यामं तप्तहाटकवर्चसम् । कौशेयाम्बरयुग्मेन परिवीतं सुमङ्गलम् ॥ २९ ॥ सुन्दरस्मितवक्त्राब्जं नीलकुन्तलमण्डितम् । पुण्डरीकाभिरामाक्षं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ ३० ॥ कटिसूत्रब्रह्मसूत्रकिरीटकटकाङ्गदै: । हारनूपुरमुद्राभि: कौस्तुभेन विराजितम् ॥ ३१ ॥ वनमालापरीताङ्गं मूर्तिमद्भिर्निजायुधै: । कृत्वोरौ दक्षिणे पादमासीनं पङ्कजारुणम् ॥ ३२ ॥
பகவான் தம் சொந்த ஒளியால் பிரகாசிக்கும் நான்கு கரங்களுடைய ரூபத்தைத் தாங்கி, புகையற்ற அக்கினிபோல் எல்லாத் திசைகளின் இருளையும் அகற்றினார். மார்பில் ஸ்ரீவத்ஸச் சின்னம்; மேகநீல நிறம்; உருகிய பொன்னென ஒளி; பட்டாடை இரட்டையால் மங்களமாக அலங்கரிக்கப்பட்டார். தாமரைமுகத்தில் இனிய புன்னகை, நீலக் கூந்தல் அலங்காரம், தாமரைபோல் கவரும் கண்கள், மகரவடிவக் குண்டலங்கள் மின்னின. இடைக்கட்டு, யஜ்ஞோபவீதம், கிரீடம், வளையல்-அங்கதங்கள், கௌஸ்துப மணியுடன் மாலைகள், நுப்புரங்கள் மற்றும் அரசச் சின்னங்கள் அனைத்தாலும் அவர் விளங்கினார். வனமாலையாலும் உருவமடைந்த தம் ஆயுதங்களாலும் சூழப்பட்டு, வலது தொடையில் தாமரைச் சிவந்த தளமுடைய இடது பாதத்தை வைத்து அவர் அமர்ந்திருந்தார்.
Verse 33
मुषलावशेषाय:खण्डकृतेषुर्लुब्धको जरा । मृगास्याकारं तच्चरणं विव्याध मृगशङ्कया ॥ ३३ ॥
அந்த வேளையில் ஜரா என்னும் வேடன் அங்கு வந்து, மான்-மயக்கத்தால் பகவானின் பாதத்தை மானின் முகமென எண்ணினான். வேட்டை கிடைத்ததென கருதி, சாம்பனின் முஷலத்தின் மீதமிருந்த இரும்புத் துண்டால் செய்த அம்பால் அந்தப் பாதத்தைத் துளைத்தான்.
Verse 34
चतुर्भुजं तं पुरुषं दृष्ट्वा स कृतकिल्बिष: । भीत: पपात शिरसा पादयोरसुरद्विष: ॥ ३४ ॥
அந்த நான்கு கரங்களுடைய பரமபுருஷனை கண்டதும், தன் செய்த குற்றத்தால் அஞ்சிய வேடன், அசுரநாசகனான பகவானின் திருவடிகளில் தலை வைத்து விழுந்தான்.
Verse 35
अजानता कृतमिदं पापेन मधुसूदन । क्षन्तुमर्हसि पापस्य उत्तम:श्लोक मेऽनघ ॥ ३५ ॥
ஜரா கூறினான்: ஓ மதுசூதனா, அறியாமையால் நான் இச்செயலைச் செய்துவிட்டேன். ஓ உத்தமஸ்லோகா, பாவமற்றவரே, இந்தப் பாவியை மன்னித்தருளுங்கள்.
Verse 36
यस्यानुस्मरणं नृणामज्ञानध्वान्तनाशनम् । वदन्ति तस्य ते विष्णो मयासाधु कृतं प्रभो ॥ ३६ ॥
ஓ விஷ்ணு பகவானே, உம்மை இடைவிடாது நினைப்பது அறியாமை இருளை அழிக்கும் என்று பெரியோர்கள் கூறுகிறார்கள். ஓ இறைவா, நான் உமக்குத் தீங்கு இழைத்துவிட்டேன்!
Verse 37
तन्माशु जहि वैकुण्ठ पाप्मानं मृगलुब्धकम् । यथा पुनरहं त्वेवं न कुर्यां सदतिक्रमम् ॥ ३७ ॥
ஆகையால், வைகுண்ட நாதனே, இந்தப் பாவியான வேடனை இப்போதே கொன்றுவிடுங்கள், அப்போதுதான் நான் மீண்டும் சாதுக்களுக்கு எதிராக இத்தகைய குற்றத்தைச் செய்யமாட்டேன்.
Verse 38
यस्यात्मयोगरचितं न विदुर्विरिञ्चो रुद्रादयोऽस्य तनया: पतयो गिरां ये । त्वन्मायया पिहितदृष्टय एतदञ्ज: किं तस्य ते वयमसद्गतयो गृणीम: ॥ ३८ ॥
பிரம்மா, ருத்ரன் போன்ற தேவர்களாலேயே உமது மாயையைப் புரிந்துகொள்ள முடியாதபோது, தாழ்ந்த நிலையில் உள்ள எங்களைப் போன்றவர்கள் உங்களைப் பற்றி என்ன சொல்ல முடியும்?
Verse 39
श्रीभगवानुवाच मा भैर्जरे त्वमुत्तिष्ठ काम एष कृतो हि मे । याहि त्वं मदनुज्ञात: स्वर्गं सुकृतिनां पदम् ॥ ३९ ॥
பகவான் கூறினார்: ஜரா, பயப்படாதே. எழுந்திரு. இது என் விருப்பப்படியே நடந்தது. என் அனுமதியுடன், நீ இப்போது புண்ணிய உலகிற்குச் செல்வாயாக.
Verse 40
इत्यादिष्टो भगवता कृष्णेनेच्छाशरीरिणा । त्रि: परिक्रम्य तं नत्वा विमानेन दिवं ययौ ॥ ४० ॥
தன் இச்சையால் திவ்ய உடலை ஏற்ற பரம்பொருள் ஸ்ரீகிருஷ்ணன் அருளிய ஆணைப்படி, அந்த வேடன் ஆண்டவரை மூன்று முறை பிரதட்சிணம் செய்து வணங்கி, பின்னர் அவனை எடுத்துச் செல்லத் தோன்றிய திவ்ய விமானத்தில் ஏறி வைகுண்டத்திற்கு சென்றான்।
Verse 41
दारुक: कृष्णपदवीमन्विच्छन्नधिगम्य ताम् । वायुं तुलसिकामोदमाघ्रायाभिमुखं ययौ ॥ ४१ ॥
அப்போது தாருகன் தன் ஸ்வாமி ஸ்ரீகிருஷ்ணனின் தடத்தைத் தேடி வந்தான். அருகில் வந்தவுடன் காற்றில் துளசியின் மணத்தை உணர்ந்து, அந்தத் திசை நோக்கி சென்றான்।
Verse 42
तं तत्र तिग्मद्युभिरायुधैर्वृतं ह्यश्वत्थमूले कृतकेतनं पतिम् । स्नेहप्लुतात्मा निपपात पादयो रथादवप्लुत्य सबाष्पलोचन: ॥ ४२ ॥
அங்கே அரசமரத்தின் அடியில் தங்கியிருந்த, ஒளிவீசும் ஆயுதங்களால் சூழப்பட்ட தம் ஆண்டவர் ஸ்ரீகிருஷ்ணனைப் பார்த்ததும் தாருகன் அன்பால் உருகினான். ரதத்திலிருந்து தாவி இறங்கி, கண்ணீர் மல்கிய கண்களுடன் ஆண்டவரின் திருவடிகளில் விழுந்தான்।
Verse 43
अपश्यतस्त्वच्चरणाम्बुजं प्रभो दृष्टि: प्रणष्टा तमसि प्रविष्टा । दिशो न जाने न लभे च शान्तिं यथा निशायामुडुपे प्रणष्टे ॥ ४३ ॥
தாருகன் கூறினான்: ஆண்டவனே! உமது திருவடித் தாமரையை காணாததால் என் பார்வை அழிந்தது; நான் இருளில் மூழ்கினேன். நிலா இல்லா இரவில் வழி தெரியாததுபோல், எனக்கு திசை தெரியவில்லை; அமைதியும் கிடைக்கவில்லை।
Verse 44
इति ब्रुवति सूते वै रथो गरुडलाञ्छन: । खमुत्पपात राजेन्द्र साश्वध्वज उदीक्षत: ॥ ४४ ॥
சுகதேவ கோஸ்வாமி தொடர்ந்தார்: அரசர்களில் சிறந்தவனே! சாரதி பேசிக்கொண்டிருக்கும்போதே, அவன் கண்முன்னே கருடச் சின்னம் கொண்ட கொடியுடன், குதிரைகளும் கொடியும் உடன் ஆண்டவரின் ரதம் ஆகாயத்தில் எழுந்து சென்றது।
Verse 45
तमन्वगच्छन् दिव्यानि विष्णुप्रहरणानि च । तेनातिविस्मितात्मानं सूतमाह जनार्दन: ॥ ४५ ॥
அப்போது விஷ்ணுவின் தெய்வீக ஆயுதங்கள் எழுந்து ரதத்தைத் தொடர்ந்து வந்தன. இதைக் கண்டு மிகுந்த வியப்புற்ற சாரதியிடம் ஜனார்தனன் உரைத்தான்.
Verse 46
गच्छ द्वारवतीं सूत ज्ञातीनां निधनं मिथ: । सङ्कर्षणस्य निर्याणं बन्धुभ्यो ब्रूहि मद्दशाम् ॥ ४६ ॥
ஓ சாரதியே, துவாரகைக்குச் சென்று உறவினர்கள் ஒருவரையொருவர் அழித்த செய்தியை அறிவி. மேலும் சங்கர்ஷணரின் மறைவும் என் தற்போதைய நிலையையும் பந்துக்களிடம் கூறு.
Verse 47
द्वारकायां च न स्थेयं भवद्भिश्च स्वबन्धुभि: । मया त्यक्तां यदुपुरीं समुद्र: प्लावयिष्यति ॥ ४७ ॥
நீயும் உன் உறவினரும் துவாரகையில் தங்க வேண்டாம்; நான் கைவிட்ட பின் யதுபுரியை கடல் நிச்சயமாக மூழ்கடிக்கும்.
Verse 48
स्वं स्वं परिग्रहं सर्वे आदाय पितरौ च न: । अर्जुनेनाविता: सर्व इन्द्रप्रस्थं गमिष्यथ ॥ ४८ ॥
நீங்கள் அனைவரும் உங்கள் குடும்பங்களையும், எங்கள் பெற்றோர்களையும் எடுத்துக்கொண்டு, அர்ஜுனனின் பாதுகாப்பில் இந்திரப்ரஸ்தத்திற்குச் செல்லுங்கள்.
Verse 49
त्वं तु मद्धर्ममास्थाय ज्ञाननिष्ठ उपेक्षक: । मन्मायारचितामेतां विज्ञायोपशमं व्रज ॥ ४९ ॥
ஆனால் நீ, தாருகா, என் தர்மத்தைப் பற்றிக் கொண்டு என்னிடத்தில் பக்தியில் நிலைபெறு; ஞானத்தில் உறுதியாக இருந்து, உலகப் பொருள்களிலிருந்து பற்றற்றவனாக இரு. இவை என் மாயையின் விளையாட்டு என அறிந்து அமைதியடை.
Verse 50
इत्युक्तस्तं परिक्रम्य नमस्कृत्य पुन: पुन: । तत्पादौ शीर्ष्ण्युपाधाय दुर्मना: प्रययौ पुरीम् ॥ ५० ॥
இவ்வாறு ஆணையுற்ற தாருகன் ஆண்டவனைச் சுற்றி வலம் வந்து மீண்டும் மீண்டும் வணங்கினான். ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் தாமரைத் திருவடிகளைத் தன் தலைமேல் வைத்து, துயர்ந்த மனத்துடன் நகரத்திற்குச் சென்றான்.
Frequently Asked Questions
Kṛṣṇa frames the move as a response to death-like omens over Dvārakā and prescribes tīrtha-bathing, fasting, meditation, and worship of devas and brāhmaṇas as prāyaścitta. On the theological level, Prabhāsa becomes the stage where the brāhmaṇa-śāpa and the Lord’s yogamāyā converge to conclude the Yadu line and remove the earth’s burden—an instance of nirodha operating within history.
The chapter portrays a providential transformation: when weapons were exhausted, the warriors grabbed cane stalks that became thunderbolt-hard iron rods. This links back to the curse narrative associated with Sāmba’s iron fragment, indicating that the dynasty’s end unfolds through a divinely sanctioned chain of causes—human intoxication and hostility serving as instruments of daiva and yogamāyā.
No in the Bhagavata’s theological framing. Jarā’s arrow strikes the Lord’s foot, but Kṛṣṇa is described as assuming and withdrawing His transcendental body by His own will. The incident functions as a līlā-device completing the curse’s residual iron-fragment thread, while the Lord’s absolution and Jarā’s ascent emphasize Kṛṣṇa’s sovereignty and compassion rather than mortality.
Kṛṣṇa states the act occurred by His own desire and removes Jarā’s fear. The episode teaches that the Lord’s līlā can transform even an apparent offense into purification when accompanied by repentance and surrender. It also safeguards the doctrine that Bhagavān is not subject to karma; instead, His will (icchā) governs the conclusion of His manifest pastimes.
Balarāma’s meditative withdrawal signals the deliberate, orderly closure of the divine mission. It underscores nirodha as conscious retraction rather than defeat and prepares the narrative for Kṛṣṇa’s solitary seated posture, His revealed four-armed form, and the final instructions to Dāruka—ensuring the transition of devotees and the relocation of the Lord’s family under Arjuna.
Kṛṣṇa predicts that once He abandons Dvārakā it will be inundated by the ocean, and He directs the survivors—along with His parents—to relocate under Arjuna’s protection. This instruction links the chapter to the broader Mahābhārata-era polity, ensures poṣaṇa (protection) for devotees, and sets the next narrative step: reporting the catastrophe and managing the aftermath of the Lord’s disappearance.