Adhyaya 10

Verse 1

श्रीशुक उवाच अत्र सर्गो विसर्गश्च स्थानं पोषणमूतय: । मन्वन्तरेशानुकथा निरोधो मुक्तिराश्रय: ॥ १ ॥

ஸ்ரீசுகதேவ கோஸ்வாமி கூறினார்—ஸ்ரீமத் பாகவதத்தில் பத்து இலக்கணங்கள் கூறப்படுகின்றன: ஸர்கம், விஸர்கம், ஸ்தானம், பகவானின் போஷணம், ஊதிகள் (செயற்ப்ரேரணை), மன்வந்தரங்கள், ஈசானுகதை, நிரோதம், முக்தி, ஆச்ரயம் (பரம தத்துவம்)।

Verse 2

दशमस्य विशुद्ध्यर्थं नवानामिह लक्षणम् । वर्णयन्ति महात्मान: श्रुतेनार्थेन चाञ्जसा ॥ २ ॥

பத்தாவது ஆச்ரயத் தத்துவத்தின் பரிசுத்தத்தைத் தெளிவுபடுத்த, மீதமுள்ள ஒன்பது இலக்கணங்களின் குறிகளை மகாத்மர்கள் சிலவேளை ஸ்ருதி ஆதாரமாகவும், சிலவேளை பொருள்-விளக்கமாகவும், சிலவேளை சுருக்கமாகவும் எளிமையாகவும் உரைக்கின்றனர்।

Verse 3

भूतमात्रेन्द्रियधियां जन्म सर्ग उदाहृत: । ब्रह्मणो गुणवैषम्याद्विसर्ग: पौरुष: स्मृत: ॥ ३ ॥

ஐந்து பூதங்கள், ஐந்து தன்மாத்திரைகள், ஐந்து ஞானேந்திரியங்கள் மற்றும் மனம்—இந்த பதினாறு கூறுகளின் ஆதிச் சிருஷ்டி ‘ஸர்கம்’; பிரம்மாவின் மூலம் குண வேறுபாட்டால் நிகழும் பின்சிருஷ்டி ‘விஸர்கம்’ (பௌருஷ சிருஷ்டி) எனப்படுகிறது।

Verse 4

स्थितिर्वैकुण्ठविजय: पोषणं तदनुग्रह: । मन्वन्तराणि सद्धर्म ऊतय: कर्मवासना: ॥ ४ ॥

ஜீவர்களின் சரியான நிலை ‘வைகுண்ட-விஜயம்’—பகவானின் விதிகளைப் பின்பற்றி மன அமைதி பெறுதல்; போஷணம் என்பது அவரது அருள். மன்வந்தரங்கள் சத்தர்மத்தின் ஒழுங்குகள்; ஊதிகள் என்பது கர்மவாசனை, பலன் ஆசையால் எழும் தூண்டுதல்।

Verse 5

अवतारानुचरितं हरेश्चास्यानुवर्तिनाम् । पुंसामीशकथा: प्रोक्ता नानाख्यानोपबृंहिता: ॥ ५ ॥

பகவான் ஹரியின் அவதார லீலைச் சரிதமும், அவரைத் தொடர்ந்து நடக்கும் மகாபக்தர்களின் செயல்களும்—இவையே ‘ஈசகதை’ எனப் போற்றப்படுகின்றன; பல்வேறு உபகதைகளால் அவை விரிவடைகின்றன।

Verse 6

निरोधोऽस्यानुशयनमात्मन: सह शक्तिभि: । मुक्तिर्हित्वान्यथारूपं स्वरूपेण व्यवस्थिति: ॥ ६ ॥

நிரோதம் என்பது ஜீவன் தன் பந்தப்பட்ட இயல்பும் சக்திகளும் உடன் மகாவிஷ்ணுவின் யோகநித்திரையில் லயமடைந்து உலகப் பிரபஞ்சம் சுருங்குதல். முக்தி என்பது நிலைமாறும் ஸ்தூல‑ஸூக்ஷ்ம தேகங்களைத் துறந்து ஜீவன் தன் ஸ்வரூபத்தில் நிரந்தரமாக நிலைபெறுதல்.

Verse 7

आभासश्च निरोधश्च यतोऽस्त्यध्यवसीयते । स आश्रय: परं ब्रह्म परमात्मेति शब्द्यते ॥ ७ ॥

பிரபஞ்சத்தின் தோற்றம், அதன் ஆதாரம், அதன் நிரோதம்—இவை யாவும் யாரால் அறியப்படுகின்றனவோ, அவரே ‘ஆச்ரயம்’. அவரே பரப்ரஹ்மம், பரமாத்மா எனப் போற்றப்படுகிறார்; அவரே பரம சத்தியம், அனைத்திற்கும் மூல காரணம்.

Verse 8

योऽध्यात्मिकोऽयं पुरुष: सोऽसावेवाधिदैविक: । यस्तत्रोभयविच्छेद: पुरुषो ह्याधिभौतिक: ॥ ८ ॥

இந்திரிய கருவிகளுடன் கூடிய ஜீவன் ‘அத்தியாத்மிக புருஷன்’. இந்திரியங்களின் அதிஷ்டாதி தேவதை ‘அதிதைவிக’. இவ்விரண்டின் சேர்க்கை‑பிரிவு வழியாகத் தோன்றும் ஸ்தூல தேகத்துடன் காணப்படுவது ‘அதிபௌதிக புருஷன்’.

Verse 9

एकमेकतराभावे यदा नोपलभामहे । त्रितयं तत्र यो वेद स आत्मा स्वाश्रयाश्रय: ॥ ९ ॥

இந்த மூன்றில் ஒன்று இல்லையெனில் மற்றொன்று புரியாது; இம்மூன்றும் பரஸ்பர சார்புடையவை. ஆனால் இவற்றையெல்லாம் சாட்சியாகக் காணும், ‘ஆதாரத்தின் ஆதாரம்’ ஆன பரமாத்மா சுதந்திரன்; அவரே பரம ஆதாரம்.

Verse 10

पुरुषोऽण्डं विनिर्भिद्य यदासौ स विनिर्गत: । आत्मनोऽयनमन्विच्छन्नपोऽस्राक्षीच्छुचि: शुची: ॥ १० ॥

மகாவிஷ்ணு ரூபமான புருஷன் காரணக் கடலிலிருந்து வெளிப்பட்டு பிரபஞ்சங்களைப் பிரித்து, ஒவ்வொரு பிரபஞ்சத்திலும் சயன இடம் நாடி, தூய கர்போதக நீரைப் படைத்து அதில் பிரவேசித்தார்.

Verse 11

तास्ववात्सीत् स्वसृष्टासु सहस्रंपरिवत्सरान् । तेन नारायणो नाम यदाप: पुरुषोद्भवा: ॥ ११ ॥

பகவான் தாம் படைத்த நீரிலே ஆயிரம் ஆண்டுகள் தங்கினார். பரம புருஷனிடமிருந்து தோன்றிய நீர் ‘நார’ எனப்படும்; அந்த நீர்மேல் சயனிப்பதால் அவர் ‘நாராயணன்’ எனப் போற்றப்படுகிறார்.

Verse 12

द्रव्यं कर्म च कालश्च स्वभावो जीव एव च । यदनुग्रहत: सन्ति न सन्ति यदुपेक्षया ॥ १२ ॥

பொருள், செயல், காலம், இயல்பு (குணங்கள்) மற்றும் ஜீவர்கள்—இவை அனைத்தும் அவருடைய அருளாலேயே நிலைக்கின்றன; அவர் அலட்சியம் செய்தவுடன் அனைத்தும் கணத்தில் இல்லாமலாகின்றன.

Verse 13

एको नानात्वमन्विच्छन् योगतल्पात् समुत्थित: । वीर्यं हिरण्मयं देवो मायया व्यसृजत् त्रिधा ॥ १३ ॥

ஒரே பரமன் யோகநித்திரைச் சயனத்திலிருந்து எழுந்து, பல்வகை படைப்பை வெளிப்படுத்த விரும்பி, தன் மாயாசக்தியால் பொன்னிறமான பௌருஷ விதையை மூன்று வகையாக வெளிப்படுத்தினார்.

Verse 14

अधिदैवमथाध्यात्ममधिभूतमिति प्रभु: । अथैकं पौरुषं वीर्यं त्रिधाभिद्यत तच्छृणु ॥ १४ ॥

பிரபுவின் ஒரே பௌருஷ சக்தி ‘அதிதைவம், அத்யாத்மம், அதிபூதம்’ என மூன்றாகப் பிரிகிறது; அது எவ்வாறு என்பதை என்னிடமிருந்து கேள்.

Verse 15

अन्त:शरीर आकाशात् पुरुषस्य विचेष्टत: । ओज: सहो बलं जज्ञे तत: प्राणो महानसु: ॥ १५ ॥

வெளிப்பட்ட மகாவிஷ்ணுவின் தெய்வீக உடலுக்குள் உள்ள ஆகாயத்திலிருந்து, அவருடைய இயக்கத்தால், உணர்ச்சி-ஆற்றல், மனவலிமை, உடல்வலிமை ஆகியவை தோன்றின; பின்னர் மாபெரும் பிராணன்—மொத்த உயிர்சக்தியின் மூலாதாரம்—உதித்தது.

Verse 16

अनुप्राणन्ति यं प्राणा: प्राणन्तं सर्वजन्तुषु । अपानन्तमपानन्ति नरदेवमिवानुगा: ॥ १६ ॥

அரசனைப் பின்பற்றும் சேவகர்கள் போல, மொத்தப் பிராணசக்தி இயக்கமடைந்தால் எல்லா ஜீவராசிகளும் இயக்கமடைகின்றன; அது நின்றால் அவர்களின் இந்திரியச் செயல்களும் அடங்குகின்றன।

Verse 17

प्राणेनाक्षिपता क्षुत् तृडन्तरा जायते विभो: । पिपासतो जक्षतश्च प्राङ्‍मुखं निरभिद्यत ॥ १७ ॥

விராட்-புருஷனின் பிராணத் தூண்டுதலால் பசி, தாகம் எழுந்தன; அவர் குடிக்கவும் உண்ணவும் விரும்பியபோது வாய் திறந்து வெளிப்பட்டது।

Verse 18

मुखतस्तालु निर्भिन्नं जिह्वा तत्रोपजायते । ततो नानारसो जज्ञे जिह्वया योऽधिगम्यते ॥ १८ ॥

வாயிலிருந்து தாளு (மேல்வாய்) வெளிப்பட்டு, அங்கே நாவும் தோன்றியது; பின்னர் நாவால் சுவைக்கப்படும் பலவகைச் சுவைகள் உருவாயின।

Verse 19

विवक्षोर्मुखतो भूम्नो वह्निर्वाग् व्याहृतं तयो: । जले चैतस्य सुचिरं निरोध: समजायत ॥ १९ ॥

பரம்பொருள் பேச விரும்பியபோது வாயிலிருந்து வாக்கு ஒலித்தது; அதே வாயிலிருந்து வாக்கின் அதிபதி தேவனான அக்னியும் தோன்றினான். ஆனால் அவர் நீரில் சயனித்திருந்தபோது இச்செயல்கள் நீண்ட காலம் நிறுத்தப்பட்டிருந்தன।

Verse 20

नासिके निरभिद्येतां दोधूयति नभस्वति । तत्र वायुर्गन्धवहो घ्राणो नसि जिघृक्षत: ॥ २० ॥

பின்னர் பரம புருஷன் மணங்களை நுகர விரும்பியபோது மூக்குத் துளைகள் மற்றும் சுவாசம் தோன்றின; மணவுணர்வு (஘்ராண இந்திரியம்) மற்றும் மணங்கள் உருவாயின; மணத்தை ஏந்தும் வாயுதேவனும் வெளிப்பட்டான்।

Verse 21

यदात्मनि निरालोकमात्मानं च दिद‍ृक्षत: । निर्भिन्ने ह्यक्षिणी तस्य ज्योतिश्चक्षुर्गुणग्रह: ॥ २१ ॥

எல்லாம் இருளில் இருந்தபோது, பகவான் தம்மையும் படைப்பையும் காண விரும்பினார். அப்போது கண்கள் வெளிப்பட்டன; சூரியன் ஒளித் தெய்வமாகவும், பார்வைச் சக்தியும் காணப்படும் பொருளும் வெளிப்பட்டன.

Verse 22

बोध्यमानस्य ऋषिभिरात्मनस्तज्जिघृक्षत: । कर्णौ च निरभिद्येतां दिश: श्रोत्रं गुणग्रह: ॥ २२ ॥

மகாரிஷிகள் ஆத்மத் தத்துவத்தை அறிய விரும்பியபோது, பகவானில் கேட்கும் விருப்பம் எழுந்தது. அப்போது காதுகள் வெளிப்பட்டன; திசைகள் அதிஷ்டாத்ரி, கேள்விச் சக்தி மற்றும் கேட்கப்படும் பொருளும் வெளிப்பட்டன.

Verse 23

वस्तुनो मृदुकाठिन्यलघुगुर्वोष्णशीतताम् । जिघृक्षतस्त्वङ् निर्भिन्ना तस्यां रोममहीरुहा: । तत्र चान्तर्बहिर्वातस्त्वचा लब्धगुणो वृत: ॥ २३ ॥

பொருளின் மென்மை-கடினம், இலகு-கனம், வெப்பு-குளிர் போன்ற பண்புகளை உணர விருப்பம் எழுந்தபோது, ஸ்பரிசத்தின் ஆதாரமான தோல் வெளிப்பட்டது; தோல் துளைகள், உடல் முடிகள் மற்றும் அவற்றின் அதிஷ்டாத்ரிகள் (மரத் தெய்வங்கள்) தோன்றின. தோலின் உள்ளும் புறமும் காற்றின் உறைவு இருந்து, ஸ்பரிசப் பண்பு தெளிவடைந்தது.

Verse 24

हस्तौ रुरुहतुस्तस्य नानाकर्मचिकीर्षया । तयोस्तु बलवानिन्द्र आदानमुभयाश्रयम् ॥ २४ ॥

பின்னர் பரமபுருஷன் பலவகைச் செயல்களைச் செய்ய விரும்பியபோது, அவருடைய இரு கைகளும் வெளிப்பட்டன. அதனுடன் கைகளின் வலிமை, ஸ்வர்கத்தின் தேவன் இந்திரன், மேலும் இரண்டின்மீதும் சார்ந்த செயல்களும் (எடுத்தல் முதலியவை) வெளிப்பட்டன.

Verse 25

गतिं जिगीषत: पादौ रुरुहातेऽभिकामिकाम् । पद्‍भ्यां यज्ञ: स्वयं हव्यं कर्मभि: क्रियते नृभि: ॥ २५ ॥

பின்னர் இயக்கத்தை ஆள விரும்பியதால் அவருடைய பாதங்கள் வெளிப்பட்டன; பாதங்களிலிருந்து விஷ்ணு எனும் அதிஷ்டாத்ரி தெய்வம் தோன்றியது. அவருடைய நேரடி மேற்பார்வையால் மனிதர்கள் தத்தம் கர்மங்களால் யாகத்தில் ஹவியை அர்ப்பணிக்கத் துடிப்புடன் ஈடுபடுகின்றனர்.

Verse 26

निरभिद्यत शिश्नो वै प्रजानन्दामृतार्थिन: । उपस्थ आसीत् कामानां प्रियं तदुभयाश्रयम् ॥ २६ ॥

அப்போது காம இன்பம், சந்ததி உற்பத்தி, தெய்வ அமிர்த ருசிக்காக பகவான் உபஸ்தம்/சிச்னத்தை வெளிப்படுத்தினார்; காமப் பொருளும் பிரஜாபதி அதிதேவதையும் அதின் ஆதாரத்தில் உள்ளன।

Verse 27

उत्सिसृक्षोर्धातुमलं निरभिद्यत वै गुदम् । तत: पायुस्ततो मित्र उत्सर्ग उभयाश्रय: ॥ २७ ॥

பின்னர் உணவின் கழிவை வெளியேற்ற விரும்பியபோது, பகவான் குதமும் பாயு இந்திரியமும் வெளிப்படுத்தினார்; அதன் அதிதேவதையாக மித்ரனும் தோன்றினான். இந்திரியமும் கழிவும் இரண்டும் அவன் ஆதாரத்தில் உள்ளன।

Verse 28

आसिसृप्सो: पुर: पुर्या नाभिद्वारमपानत: । तत्रापानस्ततो मृत्यु: पृथक्त्वमुभयाश्रयम् ॥ २८ ॥

பின்னர் ஒரு உடலிலிருந்து மற்றொரு உடலுக்கு செல்ல விரும்பியபோது, நாபி-வாசலும் அபான வாயுவும் மரணமும் ஒன்றாக வெளிப்பட்டன; நாபி மரணமும் பிரித்தெடுக்கும் சக்தியும் இரண்டிற்கும் ஆதாரம்.

Verse 29

आदित्सोरन्नपानानामासन् कुक्ष्यन्त्रनाडय: । नद्य: समुद्राश्च तयोस्तुष्टि: पुष्टिस्तदाश्रये ॥ २९ ॥

அன்னமும் பானமும் வேண்டுமெனும் விருப்பத்தால் வயிறும் குடல்களும் நாடிகளும் வெளிப்பட்டன; நதிகளும் கடல்களும் அவற்றின் திருப்தி, போஷணத்தின் ஆதாரமாயின.

Verse 30

निदिध्यासोरात्ममायां हृदयं निरभिद्यत । ततो मनश्चन्द्र इति सङ्कल्प: काम एव च ॥ ३० ॥

தன் ஆத்மமாயையின் செயல்களைத் தியானிக்க விரும்பியபோது இதயம் வெளிப்பட்டது; பின்னர் மனம், சந்திரன் (மனத்தின் அதிதேவன்), சங்கல்பம் மற்றும் காமமும் தோன்றின.

Verse 31

त्वक्‍चर्ममांसरुधिरमेदोमज्जास्थिधातव: । भूम्यप्तेजोमया: सप्त प्राणो व्योमाम्बुवायुभि: ॥ ३१ ॥

தோலின் மெல்படலம், தோல், மாமிசம், இரத்தம், கொழுப்பு, மஜ்ஜை, எலும்பு—இவ்வேழு தாதுக்கள் மண், நீர், தீ ஆகியவற்றால் ஆனவை; பிராணன் ஆகாயம், நீர், காற்றால் உண்டாகிறது।

Verse 32

गुणात्मकानीन्द्रियाणि भूतादिप्रभवा गुणा: । मन: सर्वविकारात्मा बुद्धिर्विज्ञानरूपिणी ॥ ३२ ॥

இந்திரியங்கள் குணங்களோடு இணைந்தவை; குணங்கள் பூதாதி (அஹங்காரம்) இலிருந்து தோன்றுகின்றன. மனம் எல்லா விகாரங்களின் இருப்பிடம்; புத்தி விவேக-ஞானத்தின் வடிவம்.

Verse 33

एतद्भगवतो रूपं स्थूलं ते व्याहृतं मया । मह्यादिभिश्चावरणैरष्टभिर्बहिरावृतम् ॥ ३३ ॥

இவ்வாறு நான் உனக்கு பகவானின் ஸ்தூல ரூபத்தை உரைத்தேன்; அது மஹீ முதலிய எட்டு ஆவரணங்களால் வெளிப்புறமாக மூடப்பட்டுள்ளது।

Verse 34

अत: परं सूक्ष्मतममव्यक्तं निर्विशेषणम् । अनादिमध्यनिधनं नित्यं वाङ्‍मनस: परम् ॥ ३४ ॥

இதற்கு அப்பால் மிக மிக நுண்ணிய, அவ்யக்த, நிர்விசேஷ தத்துவம் உள்ளது; அதற்கு தொடக்கம் இல்லை, நடுவும் இல்லை, முடிவும் இல்லை; அது நித்தியம், வாக்கும் மனமும் எட்டாதது।

Verse 35

अमुनी भगवद्रूपे मया ते ह्यनुवर्णिते । उभे अपि न गृह्णन्ति मायासृष्टे विपश्चित: ॥ ३५ ॥

நான் பொருட்கண்ணோட்டத்தில் உரைத்த பகவானின் இவ்விரு ரூபங்களையும்—அவரை நன்கு அறிந்த தூய பக்தர்கள் மாயை படைத்தவை எனக் கருதி ஏற்றுக் கொள்ளார்।

Verse 36

स वाच्यवाचकतया भगवान् ब्रह्मरूपधृक् । नामरूपक्रिया धत्ते सकर्माकर्मक: पर: ॥ ३६ ॥

அந்த பகவான் பிரம்மரூபம் தாங்கி, தமது திவ்ய நாமம், ரூபம், குணம், லீலை, பரிகாரம் மற்றும் பல்வகைத் தெய்வீக வைபவங்களை வெளிப்படுத்துகிறார்; தாம் அகர்த்தாவாயிருந்தும் செயல்களில் ஈடுபட்டவரெனத் தோன்றுகிறார்।

Verse 37

प्रजापतीन्मनून् देवानृषीन् पितृगणान् पृथक् । सिद्धचारणगन्धर्वान् विद्याध्रासुरगुह्यकान् ॥ ३७ ॥ किन्नराप्सरसो नागान् सर्पान् किम्पुरुषान्नरान् । मातृ रक्ष:पिशाचांश्च प्रेतभूतविनायकान् ॥ ३८ ॥ कूष्माण्डोन्मादवेतालान् यातुधानान् ग्रहानपि । खगान्मृगान् पशून् वृक्षान् गिरीन्नृप सरीसृपान् ॥ ३९ ॥ द्विविधाश्चतुर्विधा येऽन्ये जलस्थलनभौकस: । कुशलाकुशला मिश्रा: कर्मणां गतयस्त्विमा: ॥ ४० ॥

அரசே, பிரஜாபதிகள், மனுக்கள், தேவர்கள், ரிஷிகள், பித்ருக்கள், சித்தர்-சாரணர்-கந்தர்வர், வித்யாதரர், அசுரர், குஹ்யகர், கின்னரர், அப்சரைகள், நாகர்-சர்ப்பர், கிம்புருஷர், மனிதர், மாத்ருலோக வாசிகள், ராக்ஷசர், பிசாசர், பிரேத-பூத-விநாயகர், கூஷ்மாண்டர், உன்மாதர், வேதாளர், யாதுதானர், கிரகங்கள் முதலிய அனைத்தையும் பரமேஸ்வரன் முன்கர்மத்தின்படி படைக்கிறான்।

Verse 38

प्रजापतीन्मनून् देवानृषीन् पितृगणान् पृथक् । सिद्धचारणगन्धर्वान् विद्याध्रासुरगुह्यकान् ॥ ३७ ॥ किन्नराप्सरसो नागान् सर्पान् किम्पुरुषान्नरान् । मातृ रक्ष:पिशाचांश्च प्रेतभूतविनायकान् ॥ ३८ ॥ कूष्माण्डोन्मादवेतालान् यातुधानान् ग्रहानपि । खगान्मृगान् पशून् वृक्षान् गिरीन्नृप सरीसृपान् ॥ ३९ ॥ द्विविधाश्चतुर्विधा येऽन्ये जलस्थलनभौकस: । कुशलाकुशला मिश्रा: कर्मणां गतयस्त्विमा: ॥ ४० ॥

அரசே, கின்னரர்-அப்சரைகள், நாகர்-சர்ப்பர், கிம்புருஷர், மனிதர், மாத்ருலோக வாசிகள், ராக்ஷசர்-பிசாசர், மற்றும் பிரேத-பூத-விநாயகர்—இவை அனைத்தையும் பரமேஸ்வரன் முன்கர்மத்தின்படி படைக்கிறான்।

Verse 39

प्रजापतीन्मनून् देवानृषीन् पितृगणान् पृथक् । सिद्धचारणगन्धर्वान् विद्याध्रासुरगुह्यकान् ॥ ३७ ॥ किन्नराप्सरसो नागान् सर्पान् किम्पुरुषान्नरान् । मातृ रक्ष:पिशाचांश्च प्रेतभूतविनायकान् ॥ ३८ ॥ कूष्माण्डोन्मादवेतालान् यातुधानान् ग्रहानपि । खगान्मृगान् पशून् वृक्षान् गिरीन्नृप सरीसृपान् ॥ ३९ ॥ द्विविधाश्चतुर्विधा येऽन्ये जलस्थलनभौकस: । कुशलाकुशला मिश्रा: कर्मणां गतयस्त्विमा: ॥ ४० ॥

அரசே, கூஷ்மாண்டர், உன்மாதர், வேதாளர், யாதுதானர், கிரகங்கள்; மேலும் பறவைகள், மிருகங்கள், கால்நடைகள், மரங்கள், மலைகள், ஊர்வன—இவை அனைத்தையும் பரமேஸ்வரன் கர்மத்தின்படி உருவாக்குகிறான்।

Verse 40

प्रजापतीन्मनून् देवानृषीन् पितृगणान् पृथक् । सिद्धचारणगन्धर्वान् विद्याध्रासुरगुह्यकान् ॥ ३७ ॥ किन्नराप्सरसो नागान् सर्पान् किम्पुरुषान्नरान् । मातृ रक्ष:पिशाचांश्च प्रेतभूतविनायकान् ॥ ३८ ॥ कूष्माण्डोन्मादवेतालान् यातुधानान् ग्रहानपि । खगान्मृगान् पशून् वृक्षान् गिरीन्नृप सरीसृपान् ॥ ३९ ॥ द्विविधाश्चतुर्विधा येऽन्ये जलस्थलनभौकस: । कुशलाकुशला मिश्रा: कर्मणां गतयस्त्विमा: ॥ ४० ॥

அரசே, நீர்-நிலம்-வானில் வாழும் பிற உயிர்கள்—இருவகை, நால்வகை; நல்வினை, தீவினை, கலந்த நிலை ஆகியவை—இவை கர்மத்தின் போக்குகள்; அவர்கள் அனைவரும் தத்தம் முன்கர்மத்தின்படி பரமேஸ்வரனால் படைக்கப்படுகின்றனர்।

Verse 41

सत्त्वं रजस्तम इति तिस्र: सुरनृनारका: । तत्राप्येकैकशो राजन् भिद्यन्ते गतयस्त्रिधा । यदैकैकतरोऽन्याभ्यां स्वभाव उपहन्यते ॥ ४१ ॥

சத்த்வம், ரஜஸ், தமஸ் என்ற மூன்று குணங்களின் வேறுபாட்டால் தேவர்கள், மனிதர்கள், நரக வாழ்வோர் என உயிர்கள் வகைப்படுகின்றனர். அரசே, ஒவ்வொரு குணமும் மற்ற இரண்டின் கலவையால் மூன்றாகப் பிரிகிறது; ஒரு குணம் மற்ற இரண்டால் அடக்கப்படும்போது உயிரின் நடை மற்றும் இயல்பு அதற்கேற்ப அமைகின்றன.

Verse 42

स एवेदं जगद्धाता भगवान् धर्मरूपधृक् । पुष्णाति स्थापयन् विश्वं तिर्यङ्‍नरसुरादिभि: ॥ ४२ ॥

அவரே உலகத்தைத் தாங்கும் பகவான்; தர்ம ரூபத்தைத் தாங்கியவர். படைப்பை நிறுவி, திரியக் (விலங்குகள்), மனிதர், தேவர்கள் முதலிய வடிவங்களில் உலகை பேணுகிறார்; அவதாரமாக வந்து கட்டுண்ட ஜீவர்களை மீட்டருளுகிறார்.

Verse 43

तत: कालाग्निरुद्रात्मा यत्सृष्टमिदमात्मन: । संनियच्छति तत् काले घनानीकमिवानिल: ॥ ४३ ॥

பின்னர் கல்பத்தின் முடிவில், பகவான் காலாக்னி-ருத்ர ரூபமாகி, தன் படைப்பான இந்த உலகை காலம் வந்தபோது அழித்தொழிப்பார்; காற்று மேகக் கூட்டத்தைச் சிதறடிப்பதுபோல்.

Verse 44

इत्थंभावेन कथितो भगवान् भगवत्तम: । नेत्थंभावेन हि परं द्रष्टुमर्हन्ति सूरय: ॥ ४४ ॥

இவ்வாறு பரம பகவான்—பகவத்தமன்—என்று விளக்கப்படுகிறது. ஆனால் தூய பக்தர்கள் இவ்விளக்கத்திற்கும் அப்பால், இன்னும் உயர்ந்த தெய்வீக மகிமையைத் தரிசிக்கத் தகுதியுடையவர்கள்.

Verse 45

नास्य कर्मणि जन्मादौ परस्यानुविधीयते । कर्तृत्वप्रतिषेधार्थं माययारोपितं हि तत् ॥ ४५ ॥

பரம பகவானுக்கு படைப்பு-அழிவு முதலிய செயல்களில் நேரடி ‘கர்த்தா’ தன்மை பொருந்தாது. வேதங்களில் அவர் நேரடியாகச் செய்கிறார் என்று கூறப்படுவது, ‘பிரகிருதியே படைப்பாளர்’ என்ற எண்ணத்தை நீக்குவதற்காக; அது மாயையால் ஏற்றப்பட்ட விளக்கம் மட்டுமே.

Verse 46

अयं तु ब्रह्मण: कल्प: सविकल्प उदाहृत: । विधि: साधारणो यत्र सर्गा: प्राकृतवैकृता: ॥ ४६ ॥

இது பிரம்மாவின் ஒரு நாள் அளவில் நடைபெறும் ஸ்ருஷ்டி-ப்ரளயத்தின் சுருக்கமான விதிநியமம். இதே பொதுவிதியின்படி ப்ராக்ருதமும் வைக்ருதமும் ஆகிய ஸர்கங்கள் நிகழ்கின்றன; மஹத்தத்த்வ ஸ்ருஷ்டியிலும் ப்ரக்ருதியின் பரவல்-விரிதலும் இதே விதியின்படி ஆகும்.

Verse 47

परिमाणं च कालस्य कल्पलक्षणविग्रहम् । यथा पुरस्ताद्व्याख्यास्ये पाद्मं कल्पमथो श‍ृणु ॥ ४७ ॥

அரசே, காலத்தின் அளவையும் அதன் ஸ்தூல-ஸூக்ஷ்ம லக்ஷண ரூபங்களையும் நான் உரிய காலத்தில் விளக்குவேன்; இப்போது பாஸ்ம (பாத்ம) கல்பத்தை கேள்.

Verse 48

शौनक उवाच यदाह नो भवान् सूत क्षत्ता भागवतोत्तम: । चचार तीर्थानि भुवस्त्यक्त्वा बन्धून् सुदुस्त्यजान् ॥ ४८ ॥

சௌநக ரிஷி கூறினார்—ஓ சூதரே, பகவதோத்தமனான விதுரர் (க்ஷத்தா) மிகக் கடினமாக விட்டு விட வேண்டிய உறவினர்களைத் துறந்து, பூமியின் தீர்த்தஸ்தலங்களைச் சுற்றினார் என்று நீங்கள் முன்பு சொன்னீர்கள். ஆகவே இப்போது விதுரரைப் பற்றி நான் கேட்கிறேன்.

Verse 49

क्षत्तु: कौशारवेस्तस्य संवादोऽध्यात्मसंश्रित: । यद्वा स भगवांस्तस्मै पृष्टस्तत्त्वमुवाच ह ॥ ४९ ॥ ब्रूहि नस्तदिदं सौम्य विदुरस्य विचेष्टितम् । बन्धुत्यागनिमित्तं च यथैवागतवान् पुन: ॥ ५० ॥

சௌநக ரிஷி கூறினார்—அன்பரே, விதுரர் (க்ஷத்தா) மற்றும் கௌஷாரவி மைத்ரேயர் இடையே நடந்த ஆத்யாத்மிக உரையாடல் என்ன, விதுரர் என்ன கேட்டார், மைத்ரேயர் எந்தத் தத்துவத்தைப் பதிலாகச் சொன்னார்—எங்களுக்கு கூறுங்கள். மேலும் விதுரர் உறவுப் பந்தத்தை ஏன் துறந்தார், ஏன் மீண்டும் இல்லம் வந்தார், தீர்த்தஸ்தலங்களில் அவர் செய்த செயல்கள் என்ன—இவையும் சொல்லுங்கள்.

Verse 50

क्षत्तु: कौशारवेस्तस्य संवादोऽध्यात्मसंश्रित: । यद्वा स भगवांस्तस्मै पृष्टस्तत्त्वमुवाच ह ॥ ४९ ॥ ब्रूहि नस्तदिदं सौम्य विदुरस्य विचेष्टितम् । बन्धुत्यागनिमित्तं च यथैवागतवान् पुन: ॥ ५० ॥

அன்பரே, விதுரரின் செயல்களை எங்களுக்கு கூறுங்கள்—அவர் உறவுப் பந்தத்தை ஏன் துறந்தார், எவ்வாறு மீண்டும் இல்லம் வந்தார், தீர்த்தஸ்தலங்களில் அவர் என்னென்ன ஆச்சரித்தார்; மேலும் மைத்ரேயரின் உபதேசத்தின் சாரத்தையும் உண்மையாக விளக்குங்கள்.

Verse 51

सूत उवाच राज्ञा परीक्षिता पृष्टो यदवोचन्महामुनि: । तद्वोऽभिधास्ये श‍ृणुत राज्ञ: प्रश्नानुसारत: ॥ ५१ ॥ यच्च व्रजन्त्यनिमिषामृषभानुवृत्त्या दूरेयमा ह्युपरि न: स्पृहणीयशीला: । भर्तुर्मिथ: सुयशस: कथनानुराग- वैक्लव्यबाष्पकलया पुलकीकृताङ्गा: ॥

ஸ்ரீ சூத கோஸ்வாமி கூறினார்—அரசன் பரீக்ஷித் கேட்ட கேள்விகளுக்குப் பதிலாக மகாமுனி உரைத்தவற்றையே, கேள்விகளின் வரிசைப்படி நான் உங்களுக்கு விளக்குகிறேன்; கவனமாகக் கேளுங்கள்।