अष्टशतग्राम्या मध्ये स्थानीयं चतुह्शतग्राम्या द्रोणमुखम् द्विशतग्राम्याः कार्वटिकम् दशग्रामीसंग्रहेण संग्रहं स्थापयेत् ॥ कZ_०२.०१.०४ ॥
aṣṭaśatagrāmyā madhye sthānīyaṃ catuḥśatagrāmyā droṇamukham dviśatagrāmyāḥ kārvaṭikam daśagrāmīsaṃgraheṇa saṃgrahaṃ sthāpayet
எட்டுநூறு கிராமங்களின் குழுமத்தின் நடுவில் ‘ஸ்தானீய’ (பிராந்திய தலைமையகம்) அமைக்க வேண்டும்; நானூறு கிராமங்களின் நடுவில் ‘த்ரோணமுக’; இருநூறு கிராமங்களின் நடுவில் ‘கார்வடிக’ (சந்தை மையம்); மேலும் பத்து கிராமங்களின் தொகுப்பிற்கு ‘சங்க்ரஹ’ (உள்ளூர் அலகு) அமைக்க வேண்டும்।
A tiered territorial grid with defined catchment sizes, enabling predictable supervision, taxation, policing, and logistics.
It anchors trade and movement control—useful for revenue, intelligence, and supply-chain management.