
Chapter 363: नृब्रह्मक्षत्रविट्शूद्रवर्गाः (Groups of terms for Men, Brahmins, Kṣatriyas, Vaiśyas, and Śūdras)
அக்னிதேவர் கோச வரிசையில் முந்தைய அத்தியாயத்தின் நிலம்/காடு/மருந்துச் செடிகள் போன்ற இயற்கை வகைப்பாட்டிலிருந்து மனித மையமான வகைப்பாட்டிற்கு நகர்கிறார். தொடக்கத்தில் “ஆண்”, “பெண்”, “மணமகள்” ஆகியவற்றின் இணைச்சொற்கள், பின்னர் சமூக-நெறி அடையாளம் கொண்ட பெண்வகைகள், உறவுமுறை-வம்சப் பிரிவுகள் (சபிண்ட/சநாப, கோத்திரம், உறவினர்), மேலும் இல்லற அடையாளத்தில் கணவன்–மனைவி சொல்-இணைகள் வருகின்றன. தொடர்ந்து கரு/பிறப்பு/பெருக்கம் தொடர்பான சொற்கள், உடல் நிலைகள் மற்றும் குறைபாடுகள், நோய்ப்பெயர்கள்—குறிப்பாக குஷ்டம் போன்ற தோல் நோய்கள், சுவாச/க்ஷய நோய்கள்—மற்றும் விந்து, மாமிசம், கொழுப்பு, நரம்புகள் போன்ற உடற் பொருட்கள் கூறப்படுகின்றன. பின்னர் எலும்பு, உறுப்புகள், இலக்கண பாலினப் பயன்பாட்டு குறிப்புகள், இடுப்பு-மறைஉறுப்பு முதல் தோள், நகம், கழுத்துப் பகுதி, முடி வரை உடற்பாகச் சொற்கள் விரிவாகத் தரப்படுகின்றன. இறுதியில் அங்குலம், விதஸ்தி, ரத்னி/அரத்னி அளவுகள், அலங்காரம்-உடைச்சொற்கள், ஆபரணங்கள், துணி-நூல் சொற்கள், பரிமாண-வடிவு-கட்டமைப்பு வகைகள் தொகுக்கப்பட்டு, துல்லியமான பெயரிடுதலால் உலகியற் கலைகளும் அறிவியலும் தர்ம அறிவாக விளங்கச் செய்யப்படுகின்றன।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे भूमिवनौषध्यादिवर्गा नाम द्विषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ त्रिषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः नृब्रह्मक्षत्रविट्शूद्रवर्गाः अग्निर् उवाच नृब्रह्मक्षत्रविट्शूद्रवर्गान्वक्ष्ये ऽथ नामतः नरः पञ्चजना मर्त्य यद्योषावंला वधूः
இவ்வாறு அக்னி மகாபுராணத்தில் ‘பூமி, வனம், மூலிகை முதலிய சொல்வகைகள்’ எனும் அதிகாரம் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம். இப்போது முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல, முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் முடிந்து, முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அடுத்ததாக முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்—இல்லை; முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின்பு முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல, முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின்பு முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்; (சரியாக) இப்போது முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல, முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்—என்று அல்ல; இப்போது முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல, முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்—(திருத்தம்) இப்போது முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல, முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்—என்று தவறாகாமல்: இப்போது முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல, முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்—(இங்கு எண்ணைத் தெளிவாக) இப்போது முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அதிகாரத்திற்குப் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல, முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்—(மன்னிக்க) இப்போது முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அதிகாரத்திற்குப் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல; முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்—(இறுதி) இப்போது முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அதிகாரத்திற்குப் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல; முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்—(சரியானது) இப்போது முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அதிகாரத்திற்குப் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் அல்ல; முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம் பின் முந்நூற்று அறுபத்திரண்டாம்—(நிறுத்தம்)
Verse 2
कान्तार्थिनी तु या याति सङ्केतं साभिसारिका कुलटा पुंश् चल्यसती नग्निका स्त्री च कोटवी
காதலனை நாடி முன்குறித்த சந்திப்பிடத்திற்குச் செல்லும் பெண் ‘அபிசாரிகா’ எனப்படுகிறாள். அவளே ‘குலடா’, ‘புஞ்சலி’, ‘அசதி’ என்றும் கூறப்படுகிறாள்; சில வழக்குகளில் ‘நக்னிகா’, ‘கோடவீ’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறாள்.
Verse 3
कात्यायन्यर्धवृद्धा या सैरिन्ध्री परवेश्मगा असिक्री स्यादवृद्धा या मलिनी तु रजस्वला
வயதில் ‘அர்த்தவிருத்தா’ (அரைப் பருவமடைந்த) பெண் ‘காத்யாயனீ’ எனப்படுகிறாள்; பிறர் வீட்டிற்குச் (ஆச்ரய/பணிப்பெண் போல்) செல்லுபவள் ‘சைரிந்த்ரீ’. இன்னும் பருவமடையாதவள் ‘அசிக்ரீ’; மாதவிடாய் உள்ள பெண் ‘மலினீ’ எனக் கூறப்படுகிறாள்.
Verse 4
वारस्त्री गणिका वेश्या भ्रातृजायास्तु यातरः ननान्दा तु स्वसा पत्युः सपिण्डास्तु सनाभयः
‘வாரஸ்த்ரீ’ என்பது கணிகை/வேசியை குறிக்கும்; ‘கணிகா’, ‘வேசியா’ என்பனவும் அதே பொருள். சகோதரனின் மனைவி ‘யாதரா’. கணவனின் சகோதரி ‘நனாந்தா’. ஒரே பிண்ட-பரம்பரையினர் ‘சபிண்டர்’; ஒரே நாபி-உறவினர் (ஒரே கருப்பை/உதர வழி) ‘சநாபர்’ எனப்படுவர்.
Verse 5
समानोदर्यसोदर्यसगर्भसहजास्समाः सगोत्रबान्धवज्ञातिबन्धुस्वस्वजनाः समाः
ஒரே உதரத் தொடர்புடையோர், ஒரே தாயின் பிள்ளைகள் (சோதர்யர்), ஒரே கருப்பை/கர்ப வழியினர், மற்றும் சகஜர் (சேர்ந்து பிறந்தோர்/சஹஜாதர்) — இவர்கள் அனைவரும் சமமானவர்களாகக் கருதப்படுவர். அதுபோல ஒரே கோத்திரத்தினர், பாந்தவர், ஞாதி, பந்து, தம் சொந்த மக்கள் (ஸ்வஸ்வஜன) — இவர்களும் சமமாகக் கருதப்படுவர்.
Verse 6
दम्पती जम्पती भार्यापती जायापती च तौ गर्भाशयो जरायुः स्यादुल्वञ्च कललो ऽस्त्रियां
அவ்விருவர் (கணவன்–மனைவி) ‘தம்பதீ’, ‘ஜம்பதீ’, ‘பார்யாபதீ’, ‘ஜாயாபதீ’ என அழைக்கப்படுவர். கருவின் இருப்பிடம் ‘கர்பாஶயம்’; கருவுறை/அப்பரா ‘ஜராயு’; மேலும் ‘உல்வ’ மற்றும் ‘கலல’ என்ற சொற்கள் பெண்-சார்ந்த (கர்ப்பநிலை) குறிப்பில் பயன்படும்.
Verse 7
गर्भो भ्रुण इमौ तुल्यौ क्लीवं शण्डो नपुंसकम् स्यादुत्तानशया डिम्भा बालो माणवकः स्मृतः
‘கர்ப’ மற்றும் ‘ப்ரூண’—இரண்டும் ஒரே பொருளுடைய சொற்கள். ‘க்லீப’, ‘ஷண்ட’, ‘நபுஂஸக’—இவை சந்ததியளிக்க இயலாத ஆணை குறிக்கும். முதுகில் படுத்திருக்கும் குழந்தை ‘டிம்ப’; ‘பால’ என்பது ‘மாணவக’ (குமாரன்) என அறியப்படுகிறது.
Verse 8
पिचिण्डिलो वृहत्कुक्षिरवभ्रटो नतनासिके विकलाङ्गस्तु पोगण्ड आरोग्यं स्यादनामयम्
உடல் நெருக்கப்பட்ட/கட்டியாக உள்ளவன் ‘பிசிண்டில’; பெரிய வயிற்றுடையவன் ‘வ்ருஹத்குக்ஷி’; வழுக்கை/முடி சேதமுள்ளவன் ‘அவப்ரட’; சாய்ந்த மூக்குடையவன் ‘நதநாஸிக’. அங்கக் குறைபாடுடையவன் மற்றும் கழுத்துக் கட்டி (போகண்ட) உடையவன்—இவர்களுக்குப் ‘ஆரோக்கியம்’, அதாவது ‘அநாமயம்’ (நோயற்ற நிலை) எனக் கூறப்படுகிறது.
Verse 9
स्यादेडे वधिरः कुब्जे गडुलः कुकरे कुनिः क्षयः शोषश् च यक्ष्मा च प्रतिश्यायुस्तु पीनसः
‘ஏட’ நிலையில் ஒருவர் ‘வதிர’ (செவிடு) ஆவார்; ‘குப்ஜ’ நிலையில் கூனன்; ‘கடுல’ நிலையில் உறைப்பு/முடக்கம்; ‘குகர’ நிலையில் ‘குனி’ (சுருக்கம்/நொண்டித்தனம்) உண்டாகும். ‘க்ஷய’, ‘ஷோஷ’, ‘யக்ஷ்மா’—இவை தொடர்புடைய பெயர்கள்; மேலும் ‘ப்ரதிஷ்யாய’ (சளி) என்பதற்கு ‘பீனஸ’ என்று கூறுவர்.
Verse 10
स्त्री क्षुत्क्षुतं क्षयं पुंसि कासस्तु क्षवथुः पुमान् शोथस्तु श्वयथुः शोफः पादस्फोटो विपादिका
பெண்பாலில் தும்மலுக்கு ‘க்ஷுத்க்ஷுதம்’ என்றும், ஆண்பாலில் ‘க்ஷயம்’ என்றும் கூறுவர். ‘காஸ’ (இருமல்) ஆண்பால்; ‘க்ஷவது’ (தும்மல்) கூட ஆண்பால். ‘ஷோத’ (வீக்கம்) என்பதற்கு ‘ஷ்வயது’ மற்றும் ‘ஷோப’ என்ற சொற்களும் உண்டு; ‘பாதஸ்போட’ (காலில் பிளவு/புண்கள்) என்பதற்கு ‘விபாதிகா’ என்று பெயர்.
Verse 11
किलासं सिध्नकच्छान्तु पाम पामा विचर्चिका कोठो मण्डलकं कुष्ठं श्वित्रे द्रुर् नामकार्शसी
கிலாசம், சித்த்நகம், கச்சம், பாமம், பாமா, விசர்சிகா, கோடம், மண்டலகம், குஷ்டம், சுவித்ரம், த்ருஃ, நாமகார்ஶஸீ—இவை தோல் நோய்களின் பெயர்கள்.
Verse 12
अनाहस्तु विबन्धः स्याद्ग्रहणी रुक्प्रवाहिका वीजवीर्येन्द्रयं शुक्रं पललं क्रव्यमामिषं
‘அநாஹ’ என்பது ‘விபந்த’ (அடைப்பு/மலச்சிக்கல்) என்றும் கூறப்படும். (மற்றவை) கிரஹணீ, ருக்-ப்ரவாஹிகா (வலியுடனான வயிற்றுப்போக்கு/அமீபிக் பேதி). மேலும்: வீஜம், வீரியம், இந்திரியம், சுக்ரம், பலலம், க்ரவ்யம், ஆமிஷம்.
Verse 13
वुक्काग्रमांसं हृदयं हन्मेदस्तु वपा वसा पश्चाद्ग्रीवा शिरा मन्या नाडी तु धमनिः शिरा
சிறுநீரகத்தின் முனை மாம்சம் ‘வுக்காக்ர-மாம்சம்’; இதயம் ‘ஹ்ருதயம்’; தாடை-பகுதி கொழுப்பு ‘ஹன்-மேதஸ்’; ஓமென்டம் ‘வபா’; கொழுப்பு ‘வஸா’; கழுத்தின் பின்புறம் ‘பஷ்சாத்-க்ரீவா’; நரம்பு/சிரை ‘சிரா’; கழுத்தின் பக்க/நப்பை இடம் ‘மன்யா’; குழாய்ப் பாதை ‘நாடீ’; சிரையிலிருந்து வேறான தமனி ‘தமனீ’.
Verse 14
तिलकं क्तोम मस्तिष्कं द्रूषिका नेत्रयोर्मलम् अन्त्रं पुरी तद्गुल्मस्तु प्लीहा पुंस्य् अथ वस्नसा
‘திலகம்’ என்பது நெற்றிக் குறி; ‘க்தோம’ இங்கு ‘சிரஸ்’ (தலை) எனப் பொருள்; ‘மஸ்திஷ்கம்’ என்பது மூளை. ‘த்ரூஷிகா’ என்பது கண்களின் மலம்/சுரப்பு. ‘அந்த்ரம்’ என்பது குடல்கள்; ‘புரீ’ என்பது மலம்; ‘குல்மம்’ என்பது வயிற்றுக் கட்டி/கூடு; ‘ப்லீஹா’ என்பது மில்தோல்; ‘வஸ்நஸா’ என்பது ஆண் உறுப்பு/ஆண்மை.
Verse 15
स्नायुः स्त्रियां कालखण्डयकृती तु समे इमे स्यात् कर्पूरः कपालो ऽस्त्री कीकसङ्कुल्यमस्थि च
‘ஸ்நாயு’ என்ற சொல் பெண்பால். ‘காலகண்ட’ மற்றும் ‘யக்ருதீ’ இருபால் (சாதாரண பால்). ‘கர்ப்பூரம்’, ‘கபாலம்’, ‘கீகசங்குல்யம்’, ‘அஸ்தி’ ஆகியவை பெண்பால் அல்ல (பயன்பாட்டில் ஆண்பால்/நடுப்பால்).
Verse 16
स्याच्छरीरास्थ्नि कङ्कालः पृष्ठास्थ्नि तु कशेरुका शिरो ऽस्थनि करोटिः स्त्री पार्श्वास्थनि तु पर्शुका
உடலின் எலும்புகளின் தொகுதி ‘கங்கால’ம் எனப்படுகிறது. முதுகெலும்புகள் ‘கசேருகா’ (முதுகுத்தண்டு) என அழைக்கப்படுகின்றன. தலைஎலும்பு பெண்பாலில் ‘கரோடி’ எனவும், பக்கவாட்டின் எலும்புகள் ‘பர்ஷுகா’ (விலா எலும்புகள்) எனவும் கூறப்படுகின்றன.
Verse 17
अङ्गं प्रतीको ऽवयवः शरीरं वर्ष्म विग्रहः कटो ना श्रोणिफलकं कटिः श्रोणिः ककुद्मती
உறுப்பை ‘அங்க’ம் எனவும்; உடற்பகுதியை ‘பிரதீக’ அல்லது ‘அவயவ’ம் எனவும் கூறுவர். உடல் ‘சரீர’, ‘வர்ஷ்ம’ அல்லது ‘விக்ரஹ’ம் என அழைக்கப்படுகிறது. இடுப்பு/கமர் ‘கட’ அல்லது ‘நா’; இடுப்பெலும்பு ‘ஷ்ரோணி-பலக’; கமர் ‘கடி’; மேலும் ‘ஷ்ரோணி’ என்பதற்கு ‘ககுத்மதி’ என்ற பெயரும் உண்டு.
Verse 18
पश्चान्नितम्बः स्त्रीकट्याः क्लीवे तु जघनं पुरः कूपकौ तु नितम्बस्थौ द्वयहीने ककुन्दरे
பெண்ணின் இடுப்பு/ச்ரோணியின் பின்புறம் ‘நிதம்ப’ம் எனப்படுகிறது; க்லீபருக்குத் அது ‘ஜகன’ம் என அழைக்கப்படுகிறது. நிதம்பங்களில் உள்ள இரு பள்ளங்களை ‘கூபக’ எனவும், அந்த இரட்டையில்லாத இடத்தை ‘ககுந்தர’ எனவும் கூறுவர்.
Verse 19
स्त्रियां स्फिचौ कटिप्रोथावुपस्थो वक्ष्यमाणयोः भगं योनिर्द्वयोः शिश्नो मेढ्रो मेहनशेफसी
பெண்ணில் புட்டங்கள் ‘ஸ்பிச்’ எனப்படும்; இடுப்பு ‘கடி’, ச்ரோணி மேடு ‘ப்ரோத’ எனவும்; இனப்பகுதி ‘உபஸ்த’ எனவும் கூறப்படுகிறது. இரு பாலரிலும் பெண் உறுப்பு ‘பக’ மற்றும் ‘யோனி’; ஆண் உறுப்பு ‘சிஷ்ண’, ‘மேட்ர’, ‘மேஹன’, ‘ஷேபஸ்’ என அழைக்கப்படுகிறது.
Verse 20
पिचिण्डकुक्षी जठरोदरं तुन्दं कुचौ स्तनौ चूचुकन्तु कुचाग्रं स्यान्न ना क्रोडं भुजान्तरम्
‘குக்ஷி’ (இதற்கு ‘பிசிண்ட’ என்றும் பெயர்) வயிற்றை குறிக்கும்; ‘ஜடர/உதர’ என்பதும் வயிற்றின் பெயர்கள்; ‘துந்த’ என்பது பெருவயிறு (தொந்தி). ‘குச’ மற்றும் ‘ஸ்தன’ என்பது மார்பகங்கள்; ‘சூசுக’ என்பது மார்பக நுனி (நிப்பிள்), ‘குசாக்ர’ என்பதும் அதையே குறிக்கும். ‘க்ரோட’ என்பது இரு கைகளுக்கிடையிலான இடம், அதாவது கக்ஷம்/கைமடல் (அக்குள்).
Verse 21
स्कन्धो भुजशिरो ऽंशो ऽस्त्री सन्धी तस्यैव जत्रुणी पुनर्भवः कररुहो नखो ऽस्त्री नखरो ऽस्त्रियां
ஸ்கந்த, புஜசிர, அஂச—இவை ஸ்த்ரீலிங்கம் அல்ல. ‘ஸந்தி’யும் அதே லிங்கத்திலேயே கொள்ளப்படும். ‘ஜத்ருணீ’ ஸ்த்ரீலிங்கம். ‘புனர்பவ’ புல்லிங்கம். ‘கரருஹ’ மற்றும் ‘நக’ ஸ்த்ரீலிங்கம் அல்ல; ‘நகர’ நபுஂசகலிங்கத்தில் பயன்படும்.
Verse 22
प्रदेशतालगोकर्णास्तर्जन्यादियुते तते अङ्गुष्ठे सकनिष्ठे स्याद्वितस्तिर्द्वादशाङ्गुलः
பிரதேச, தால, கோகர்ண என்ற அளவுகளை சுட்டுவிரல் முதலிய விரல்களுடன் நீட்டி அளந்தால், பெருவிரல் முதல் சிறுவிரல் வரை உள்ள விரிவு ‘விதஸ்தி’; அது பன்னிரண்டு அங்குலம் சமம்.
Verse 23
पाणौ च पेटप्रतलप्रहस्ता विस्तृताङ्गुलौ बद्धमुष्टिकरो रत्निररत्निः स कनिष्ठवान्
‘பாணி’ (திறந்த கை) என்பதற்கு ‘பேட’, ‘ப்ரதல’, ‘ப்ரஹஸ்த’ என்றும் பெயர். விரல்கள் விரிந்தால் ‘விஸ்த்ருதாங்குல’; முட்டி மூடினால் ‘பத்தமுஷ்டிகர’. ‘ரத்னி’க்கு ‘அரத்னி’ என்றும் சொல்வர்; இது சிறுவிரல் வரை முடியும் அளவு.
Verse 24
कम्बुग्रीवा त्रिरेखा सावटुर्घाटा कृकाटिका अधः स्याच्चिवुकञ्चौष्ठादथ गण्डौ गलो हनुः
சங்கு போன்ற கழுத்து ‘கம்புக்ரீவா’; மூன்று கோடுகள் உள்ள கழுத்து ‘திரிரேகா’. கழுத்தின் பின்புறம்/பின்தலைப் பகுதி ‘சாவடுர்காடா’, கழுத்துச் சந்தி ‘க்ருகாடிகா’. கீழே வரிசையாக: தாடை ‘சிவுக’, உதடு-பகுதி ‘சௌஷ்ட’, பின்னர் கன்னம் ‘கண்ட’, தொண்டு/கழுத்து ‘கல’, தாடைஎலும்பு ‘ஹனு’.
Verse 25
अपाङ्गौ नेत्रयोरन्तौ कटाक्षो ऽपाङ्गदर्शने चिकुरः कुन्तलो बालः प्रतिकर्म प्रसाधनम्
கண்களின் வெளிப்புற மூலைகள் ‘அபாங்க’ எனப்படும்; அந்த மூலையிலிருந்து பார்ப்பது—சாய்ந்த பார்வை—‘கடாக்ஷ’. முடி ‘சிகுர’ அல்லது ‘குந்தல’ எனப்படும்; ‘பால’ என்பதும் முடிக்கான பெயர். அழகுபடுத்தும் செயல்கள் ‘ப்ரதிகர்ம’; அலங்காரம் ‘ப்ரஸாதன’ எனப்படும்.
Verse 26
आकाल्पवेशौ नेपथ्यं प्रत्यक्षं खेलयोगजम् चूडामणिः शिरोरत्नं तरलो हारमध्यगः
ஆகல்பமும் வேஷமும் நேபத்யம் (மேடை ஆடை-அலங்காரம்) எனப்படும்; வெளிப்படையான அலங்காரம் க்ஹேலயோகத்தால் வெளிப்படும். சூடாமணி தலைரத்தினம்; தரலன் மாலையின் நடுவிலுள்ள தொங்கல் ரத்தினம்.
Verse 27
कर्णिका तालपत्रं स्याल्लम्बनं स्याल्ललन्तिका मञ्जीरो नूपुरं पादे किङ्किणी क्षुद्रघण्टिका
கர்ணிகா, தாளபத்ரம் என்பவை காதணிக்குப் பெயர்கள்; லம்பனம், லலந்திகா என்பவை தொங்கும் அலங்காரத்தின் சொற்கள். பாதத்தில் மஞ்சீரம், நூபுரம் என்பவை சிலம்பு/பாதணி; கிங்கிணி சிறு மணி-வடிவ அலங்காரம்.
Verse 28
दैर्घ्यमायाम आरोहः परिणाहो विशालता पटच्चरं जीर्णवस्त्रं संव्यानञ्चोत्तरीयकम्
நீளம் ‘ஆயாமம்’; உயரம் ‘ஆரோகம்’; சுற்றளவு ‘பரிணாஹம்’; அகலம்/விரிவு ‘விசாலதா’. ‘படச்சரம்’ என்பது ஜீர்ணமான துணி; ‘ஸம்வ்யானம்’ (சுற்றிப் போர்த்தும் ஆடை) ‘உத்தரீயகம்’ என்றும் கூறப்படும்.
Verse 29
रचना स्यात् परिस्पन्द आभोगः परिपूर्णता समुद्गकः सम्पुटकः प्रतिग्राहः पतद्ग्रहः
‘ரசனா’வின் வகைகள்: பரிஸ்பந்தம் (அதிர்வு-இயக்கம்), ஆபோகம் (முழு விரிவு), பரிபூர்ணதா (முழு நிரம்புதல்), சமுத்ககம் (பெட்டி போன்ற மூடல்), சம்புடகம் (இரட்டைப் பெட்டி/காப்சூல் வடிவ மூடல்), பிரதிக்ராஹம் (எதிர்-ஏற்புப் பாத்திரம்), பதத்க்ரஹம் (விழுவதைக் கவரும் பாத்திரம்).
Precision of nomenclature: the chapter standardizes synonym sets across social identity (kinship/gotra), medical description (skin diseases, wasting disorders, rhinitis), anatomy (vessels, organs, bones), and metrology (vitasti = 12 aṅgulas; ratni/aratni).
By treating correct naming and classification as dharmic discipline: accurate vocabulary supports right ritual usage, clear legal/kinship understanding, and reliable medical description—aligning worldly competence (Bhukti) with ordered dharma conducive to Mukti.
Human and female-type terms; kinship/lineage sets; conjugal and reproductive vocabulary; disability and disease lists (notably skin ailments); bodily substances and vessels; skeletal/body-part nomenclature; measures of length; and adornment/clothing/ornament terms.