Adhyaya 82

Verse 1

। देव्युवाच । चक्रतीर्थेति किं नाम त्वया प्रोक्तं वृषध्वज । कुत्र तिष्ठति तत्तीर्थं किं प्रभावं वदस्व मे

देव्युवाच— चक्रतीर्थमिति किं नाम त्वया प्रोक्तं वृषध्वज। कुत्र तिष्ठति तत्तीर्थं किं प्रभावं वदस्व मे॥

Verse 2

ईश्वर उवाच । पुरा देवासुरे युद्धे हत्वा दैत्याञ्जनार्द्दनः । चक्रं प्रक्षालयामास तत्र वै रक्तरंजितम्

ईश्वर उवाच— पुरा देवासुरयुद्धे हत्वा दैत्याञ्जनार्दनः। चक्रं प्रक्षालयामास तत्र वै रक्तरञ्जितम्॥

Verse 3

अष्टकोटिसुतीर्थानि तत्रानीय स्वयं हरिः । तीर्थे प्रकल्पयामास शुद्धिं कृत्वा सुदर्शने । तीर्थस्य चक्रे नामापि चकतीर्थमिति श्रुतम्

अष्टकोटिसुतीर्थानि तत्रानीय स्वयं हरिः। तीर्थे प्रकल्पयामास शुद्धिं कृत्वा सुदर्शने। तीर्थस्य चक्रे नामापि चक्रतीर्थमिति श्रुतम्॥

Verse 4

अष्टायुतानि तीर्थानामष्टौ कोट्यस्तथैव च । तत्र संति महादेवि चक्रतीर्थे न संशयः

अष्टायुतानि तीर्थानामष्टौ कोट्यश्च शाश्वताः । तत्रैव सन्ति महादेवि चक्रतीर्थे न संशयः ॥

Verse 5

यस्तत्र कुरुते स्नानमेकचित्तो नरोत्तमः । सर्वतीर्थाभिषेकस्य स प्राप्नोत्यखिलं फलम्

यस्तत्र कुरुते स्नानमेकचित्तो नरोत्तमः । सर्वतीर्थाभिषेकस्य स प्राप्नोत्यखिलं फलम् ॥

Verse 6

तीर्थानामष्टकोटिस्तु निवसंति वरानने । एकादश्यां विशेषेण चन्द्रसूर्यग्रहे तथा

तीर्थानामष्टकोटिस्तु निवसन्ति वरानने । एकादश्यां विशेषेण चन्द्रसूर्यग्रहे तथा ॥

Verse 7

तत्र स्नात्वा महादेवि यज्ञकोटिफलं लभेत् । तस्यैव कल्पनामानि शृणु ते कथयाम्यहम्

तत्र स्नात्वा महादेवि यज्ञकोटिफलं लभेत् । तस्यैव कल्पनामानि शृणु ते कथयाम्यहम् ॥

Verse 8

कोटितीर्थं पूर्वकल्पे श्रीनिधानं द्वितीयके । तृतीये शतधारं च चक्रतीर्थं चतुर्थके

कोटितीर्थं पूर्वकल्पे श्रीनिधानं द्वितीयके । तृतीये शतधारं च चतुर्थे चक्रतीर्थकम् ॥

Verse 9

एवं ते कल्पनामानि ह्यतीतान्यखिलानि वै । कथितान्येवमन्यानि ज्ञेयानि विबुधैः क्रमात्

एवं तेऽतीतकल्पसम्बद्धानि सर्वाणि कल्पनामानि मया कथितानि; शिष्टान्यपि नामानि विबुधैः क्रमशो ज्ञेयानि।

Verse 10

तत्र यद्दीयते दानं तस्य संख्या न विद्यते । अर्द्धक्रोशप्रमाणं हि विष्णुक्षेत्रं प्रकीर्त्तितम्

तत्र यत् दानं दीयते तस्य गणना न विद्यते; अर्द्धक्रोशपरिमाणं विष्णुक्षेत्रं प्रकीर्तितम्।

Verse 11

ब्रह्महत्या नोपसर्पेत्सत्यमेतन्मयोदितम् । मासोपवासी तत्क्षेत्रे अग्निहोत्री यतव्रतः

ब्रह्महत्या नोपसर्पेत्—सत्यमेतन्मयोदितम्; तत्क्षेत्रे मासोपवासी अग्निहोत्री यतव्रतः।

Verse 12

स्वाध्यायी यज्ञयाजी च तपश्चांद्रायणा दिकम् । तिलोदकं पितॄणां च श्राद्धं च विधिपूर्वकम्

स्वाध्यायी यज्ञयाजी च तपश्चान्द्रायणादिकम्; तिलोदकं पितॄणां च श्राद्धं च विधिपूर्वकम्।

Verse 13

एकरात्रं त्रिरात्रं वा कृच्छ्रं सांतपनं तथा । मासोपवासं तच्चैव अन्यद्वा पुण्यकर्म तत्

एकरात्रं त्रिरात्रं वा कृच्छ्रं सान्तपनं तथा; मासोपवासं तच्चैव अन्यद्वा पुण्यकर्म तत्।

Verse 14

दैत्यारिक्षेत्रमासाद्य यत्किंचित्कुरुते नरः । अन्यक्षेत्रात्कोटिगुणं पुण्यं भूयान्न संशयः

दैत्यारिक्षेत्रं प्राप्य नरः यत्किञ्चित् कर्म करोति, तत् अन्येषु क्षेत्रेषु कृतात् पुण्यात् कोटिगुणं भूयः भवति—अत्र न संशयः।

Verse 15

सुदर्शने वरे तीर्थे गोदानं तत्र दापयेत् । सम्यग्यात्राफलप्रेप्सुः सर्वपापविशुद्धये

सुदर्शने वरे तीर्थे सम्यग्यात्राफलप्रेप्सुः सर्वपापविशुद्धये तत्र गोदानं दापयेत्।

Verse 16

चंडालः श्वपचो वाऽपि तिर्यग्योनिगतस्तथा । तस्मिंस्तीर्थे मृतः सम्यगाच्युतं लोकमाप्नुयात्

चाण्डालः श्वपचो वा अपि तिर्यग्योनिगतः तथा; तस्मिंस्तीर्थे सम्यक् मृतः अच्युतं लोकम् आप्नुयात्।

Verse 17

इति संक्षेपतः प्रोक्तं चक्रतीर्थसमुद्भवम् । माहात्म्यं सर्वपापघ्नं सर्वकामफलप्रदम्

इति संक्षेपतः प्रोक्तं चक्रतीर्थसमुद्भवम्; माहात्म्यं सर्वपापघ्नं सर्वकामफलप्रदम्।

Verse 82

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दैत्यसूदन माहात्म्यप्रसंगेन चक्रतीर्थोत्पत्तिवृत्तान्तमाहात्म्यवर्णनंनाम द्व्यशीतितमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दैत्यसूदनमाहात्म्यप्रसङ्गेन चक्रतीर्थोत्पत्तिवृत्तान्तमाहात्म्यवर्णनं नाम द्व्यशीतितमोऽध्यायः समाप्तः।