Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5
Devanagari script
भैरवीति च तद्देव्याः पूर्वं नाम प्रकीर्त्तितम् । अस्मिन्पुनश्चांतरे तु अष्टाविंशे चतुर्युगे । त्रेतायुगमुखे राजा अजापालो बभूव ह
Transliteration
bhairavīti ca taddevyāḥ pūrvaṃ nāma prakīrttitam | asminpunaścāṃtare tu aṣṭāviṃśe caturyuge | tretāyugamukhe rājā ajāpālo babhūva ha
Translation
पूर्वं तस्याः देव्या नाम ‘भैरवी’ इति प्रकीर्तितम्। अस्मिन् मन्वन्तरे पुनः अष्टाविंशे चतुर्युगे, त्रेतायुगस्य मुखे ‘अजापाल’ इति राजा बभूव।
Word by Word
भैरवीBhairavī
भैरवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभैरवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामवाचक
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इत्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; (देव्याः) विशेषणम्
देव्याःof the goddess
देव्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्रयोग)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
नामname
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
प्रकीर्तितम्was proclaimed
प्रकीर्तितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP/क्त (भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (नाम प्रकीर्तितम्)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति/क्रम-अव्यय (adverb)
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (or लोके सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (अन्तरे = in the interval)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-अव्यय (particle)
अष्टाविंशेin the twenty-eighth
अष्टाविंशे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअष्टाविंश (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (चतुर्युगे) विशेषणम्; द्विगुसमासः (अष्टा+विंशति)
चतुर्युगेin the cycle of four yugas
चतुर्युगे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर् + युग (प्रातिपदिके; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (चतुर्णां युगानां समाहारः/क्रमः)
त्रेतायुगमुखेat the start of the Tretā-yuga
त्रेतायुगमुखे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता + युग + मुख (प्रातिपदिके; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (त्रेतायुगस्य मुखे = at the beginning of Tretā-yuga)
राजाking
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अजापालःAjāpāla (goat-herd/keeper of goats)
अजापालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअजा + पाल (प्रातिपदिके; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (अजानां पालः)
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
हindeed
ह:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formस्मरण/खलु-अर्थक निपात (emphatic particle)
Speaker
Īśvara (Śiva)
Characters & Entities
B
BhairavīA
AjāpālaT
Tretā YugaC
CaturyugaM
Manvantara (implied)FAQs
The Purāṇa anchors sacred places and deities in cosmic time, showing continuity of the Goddess’s presence across yugas and names.
The Śakti-site within Prabhāsa Kṣetra, where the Goddess is known (formerly) as Bhairavī.
None in this verse; it introduces the Goddess’s earlier name and sets the historical-yuga narrative context.