Adhyaya 342
अध्यायः ३४२ प्राभासखण्डे ईश्वरस्य देशविशेषोपदेशं वर्णयति। दक्षिण-नैरृत्यदिशि अल्पदूरे सोमेन स्वयम्भूस्थापितं पापहरं लिङ्गं ‘चन्द्रेश्वर’ इति प्रसिद्धं कथ्यते; तस्य समीपे अमृतकुण्डं, कलाकुण्ड इति च नामान्तरं, पुण्यसलिलाशयः निर्दिश्यते। अत्र विधिक्रमः स्पष्टः—प्रथमं कुण्डे स्नानं कृत्वा ततः चन्द्रेशस्य पूजनं कर्तव्यम्। एवं कृतवतः सहस्रवर्षतपसः फलं लभ्यते इति फलश्रुतिः। चन्द्रेण निर्मितं षोडशधनुर्मितं तडागं च, चन्द्रेशस्य पूर्वापरदिशासम्बन्धेन स्थितं, तीर्थमार्गदर्शकत्वेन निरूप्यते। उपसंहारे प्राभासखण्डे प्राभासक्षेत्रमाहात्म्ये आशापूरामाहात्म्यप्रवाहेऽस्य अध्यायस्य स्थानं सूचितम्।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्य दक्षिणनैरृत्ये नातिदूरे व्यवस्थितम् । लिंगं पापहरं देवि स्वयं सोमप्रतिष्ठितम्
ईश्वर उवाच—देवि, तस्य दक्षिणनैरृत्ये नातिदूरे पापहरं लिङ्गं स्थितम्; तत् सोमेन स्वयमेव प्रतिष्ठापितम्।
Verse 2
तत्रैवामृतकुण्डं तु कलाकुण्डं तु तत्स्मृतम् । तत्र स्नात्वा तु चंद्रेशं यो नरः पूजयिष्यति
तत्रैवामृतकुण्डं प्रसिद्धं, कलाकुण्डमिति च स्मृतम्। तत्र स्नात्वा चन्द्रेशं यो नरः पूजयिष्यति…
Verse 3
स तु वर्षसहस्रस्य तपःफलमवाप्स्यति । तत्रैव संस्थितं देवि तडागं चंद्रनिर्मितम्
…स वर्षसहस्रतपसः फलं निश्चयेन प्राप्नुयात्। तत्रैव देवि चन्द्रनिर्मितं तडागं संस्थितम्।
Verse 4
धनुःषोडशविस्तारं चंद्रेशात्पूर्वपश्चिमे । तत्पूर्वं ते समाख्यातं मुक्तिदानादिपूर्वकम्
चन्द्रेशात् पूर्वपश्चिमयोः धनुःषोडशविस्तारं तस्य प्रमाणम्। तस्य मुक्तिदानादि-प्रभावो मया पूर्वमेव ते समाख्यातः।
Verse 342
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य आशापूरमाहात्म्ये चंद्रेश्वरकलाकुण्डतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, आशापूरमाहात्म्ये “चन्द्रेश्वर–कलाकुण्डतीर्थमाहात्म्यवर्णनम्” इति नाम द्विचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः।