Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

एवमुक्त्वा महादेवो देशे तस्मिन्स्थितः प्रिये । ब्राह्मं च वैष्णवं रौद्रं तत्र कुण्डत्रयं स्मृतम्

evamuktvā mahādevo deśe tasminsthitaḥ priye | brāhmaṃ ca vaiṣṇavaṃ raudraṃ tatra kuṇḍatrayaṃ smṛtam

एवमुक्त्वा महादेवो देशे तस्मिन्स्थितः प्रिये। ब्राह्मं च वैष्णवं रौद्रं तत्र कुण्डत्रयं स्मृतम्॥

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/connector)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
देशेin the place
देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); विशेषण (adjective) देशे इति
स्थितःstood, remained
स्थितः:
Kriya (State/Predicate)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त (Past participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्तरि प्रयोगे (used predicatively)
प्रियेO dear one
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)
ब्राह्मम्Brahmā-related
ब्राह्मम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); विशेषण (adjective) कुण्डत्रयम् इति
and
:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
वैष्णवम्Viṣṇu-related
वैष्णवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); विशेषण (adjective) कुण्डत्रयम् इति
रौद्रम्Rudra-related
रौद्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); विशेषण (adjective) कुण्डत्रयम् इति
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
कुण्डत्रयम्the triad of ponds
कुण्डत्रयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
स्मृतम्is called, is known as
स्मृतम्:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); भावे/कर्मणि (is said/remembered)

Narrator (Purāṇic storyteller) addressing Devī

Tirtha: Brāhma-kuṇḍa / Vaiṣṇava-kuṇḍa / Raudra-kuṇḍa (Kuṇḍa-traya at Prabhāsa)

Type: kund

Listener: Devī (addressed as ‘priye’)

Scene: Mahādeva remains at Prabhāsa; the landscape reveals three distinct sacred ponds—Brāhma, Vaiṣṇava, and Raudra—each with its own iconographic markers and pilgrims moving between them.

M
Mahādeva
Ś
Śiva
B
Brahmā
V
Viṣṇu
R
Rudra
B
Brāhma-kuṇḍa
V
Vaiṣṇava-kuṇḍa
R
Raudra-kuṇḍa

FAQs

Sacred landscapes are mapped through named tīrthas; remembering and visiting them is itself a form of reverence.

The triad of kuṇḍas at Prabhāsa: Brāhma, Vaiṣṇava, and Raudra.

Implicitly, tīrtha-reverence and likely snāna/pūjā at the kuṇḍas, though not explicitly stated in this verse.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App