Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4
Devanagari script
तं च देवं चिरं स्थाणुं वृषभध्वजसंज्ञितम् । पृथुर्मरुच्च भरतः शशबिन्दुर्गयः शिबिः
Transliteration
taṃ ca devaṃ ciraṃ sthāṇuṃ vṛṣabhadhvajasaṃjñitam | pṛthurmarucca bharataḥ śaśabindurgayaḥ śibiḥ
Translation
तं देवं चिरं स्थाणुं ‘वृषभध्वज’संज्ञितम्—पृथुर्मरुत्तो भरतः शशबिन्दुर्गयः शिबिश्च तं समर्चिरे।
Word by Word
तम्him/that (one)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चिरम्for a long time/long
चिरम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
स्थाणुम्Sthāṇu (Śiva)
स्थाणुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थाणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शिव-नाम (epithet)
वृषभध्वजसंज्ञितम्called/known as ‘having the bull-banner’
वृषभध्वजसंज्ञितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृषभ + ध्वज + संज्ञित (कृदन्त; √ज्ञा (धातु) + सम्-उपसर्ग, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past passive participle)
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राजनाम
मरुत्Marut
मरुत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राजनाम (Marut)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भरतःBharata
भरतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राजनाम
शशबिन्दुःŚaśabindu
शशबिन्दुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशश + बिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासान्त-नाम
गयःGaya
गयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राजनाम
शिबिःŚibi
शिबिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिबि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राजनाम
Speaker
Skanda (deduced from Prabhāsa-kṣetra-māhātmya narrative style)
Characters & Entities
V
VṛṣabhadhvajaŚ
ŚivaP
PṛthuM
MaruttaB
BharataŚ
ŚaśabinduG
GayaŚ
ŚibiFAQs
Even the greatest kings attained merit by devotion to steadfast Śiva; royal power finds fulfillment through dharmic worship.
Prabhāsa-kṣetra is implied as the sacred setting where Vṛṣabhadhvaja is honored.
Worship of Śiva is indicated, though specific rites are elaborated in surrounding verses rather than here.