Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 77
Devanagari script
वृषलीत्युच्यते शूद्री तस्या यश्च पतिर्भवेत् । तदोष्ठलालासंसर्गात्पतितो वृषलीपतिः
Transliteration
vṛṣalītyucyate śūdrī tasyā yaśca patirbhavet | tadoṣṭhalālāsaṃsargātpatito vṛṣalīpatiḥ
Translation
वृषलीति शूद्री प्रोक्ता; तस्या यः पतिर्भवेत्, तदोष्ठलालासंसर्गात् पतितो वृषलीपतिः स्मृतः।
Word by Word
वृषलीa vṛṣalī (woman of the described type)
वृषली:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formइति-शब्दः; उद्धरण/परिभाषा-सूचक अव्यय (quotative particle)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
शूद्रीa Śūdra woman
शूद्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
पतिःhusband
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भवेत्should be / may become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्her/that
तत्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी) एकवचन-सम्बन्धे; अत्र ‘तद्-’ उपसर्गवत् समास-पूर्वपद-रूपेण (that/her)
ओष्ठlip
ओष्ठ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootओष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासे (in compound)
लालाsaliva
लाला:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासे (in compound)
संसर्गात्from contact (with her lip-saliva)
संसर्गात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootसंसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; ‘तद्-ओष्ठ-लाला-संसर्ग’ इति षष्ठी-तत्पुरुषसमासः (her-lip-saliva-contact)
पतितःfallen, degraded
पतितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपतित (कृदन्त; √पत्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
वृषलीपतिःhusband of a vṛṣalī
वृषलीपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृषली (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वृषल्याः पतिः)
Speaker
Skanda (deduced from Prabhāsa-kṣetra Māhātmya narrative style)
FAQs
The text stresses that ritual contexts (especially Śrāddha) demand adherence to the tradition’s purity codes and social-dharmic boundaries.
Prabhāsa-kṣetra is the sacred frame; the verse appears within its Māhātmya discourse connected to merit and ancestral satisfaction.
No explicit rite; it identifies a category considered unfit in certain ritual settings (e.g., pāṅkti/Śrāddha participation).