Adhyaya 132
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 132

Adhyaya 132

अस्मिन्नध्याये ईश्वरः देवीं प्रति प्रभाससमीपे सोमेश-ईशदिक्भागे स्थितां परमां वैष्णवीं शक्तिं दर्शयति। तत्र पीठस्य अधिष्ठात्री सिद्धलक्ष्मीति ख्याता; प्रभासः जगति ‘प्रथमपीठ’ इव निरूप्यते, यत्र भैरवेण सह भूम्यन्तरिक्षगाः योगिन्यः स्वच्छन्दं विचरन्ति। जालन्धरं कामरूपं श्रीमद्रुद्रनृसिंहं रत्नवीर्यं काश्मीरं चादीनां महापीठानां सूची प्रदीयते, तेषां ज्ञानं मन्त्रवित्त्वेन सह संबध्यते। अनन्तरं सौराष्ट्रे ‘महोधय’ नाम आधारपीठं निर्दिश्यते, यत्र कामरूपसदृशं ज्ञानं प्रवर्तते इति कथ्यते। तत्र देवी महालक्ष्मीति स्तूयते—पापशमनकरी, शुभसिद्धिदायिनी च। श्रीपञ्चम्यां गन्धानां पुष्पाणां चोपचारैः पूजनं कर्तव्यम्; तेन अलक्ष्मीभयं नश्यति। महालक्ष्म्याः सन्निधौ उत्तराभिमुखेन मन्त्रसाधना विधीयते—दीक्षापूर्वकस्नानानन्तरं लक्षजपः, ततः दशांशहोमः त्रिमधु-श्रीफलैः। फलश्रुतौ लक्ष्मीः प्रत्यक्षीभवति, इह परत्र च इष्टसिद्धिं ददाति; तृतीया अष्टमी चतुर्दशी च विशेषफलप्रदा इति निर्दिश्यते।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वैष्णवीं शक्तिमुत्तमाम् । सोमेशादीशदिग्भागे नातिदूरे व्यवस्थिताम्

ईश्वर उवाच—ततो महादेवि सोमेशाद् ईशदिग्भागे नातिदूरे व्यवस्थितां वैष्णवीं शक्तिमुत्तमां गच्छेत्।

Verse 2

सिद्धलक्ष्मीति विख्याता ह्यत्र पीठाधिदेवता

अत्र पीठाधिदेवता सिद्धलक्ष्मीति विख्याता।

Verse 3

ब्रह्माण्डे प्रथमं पीठं यत्प्रभासं व्यवस्थितम् । तत्र देवि महापीठे योगिन्यो भूचराः खगाः । भैरवेण समे तास्तु क्रीडन्ते स्वेच्छया प्रिये

ब्रह्माण्डे प्रथमं पीठं यत् प्रभासे व्यवस्थितम्। तत्र देवि महापीठे योगिन्यो भूचराः खगाः, भैरवेण समं तास्तु स्वेच्छया क्रीडन्ति प्रिये।

Verse 4

जालंधरं महापीठं कामरूपं तथैव च । श्रीमद्रुद्रनृसिंहं च चतुर्थं पीठमुत्तमम्

जालन्धरं महापीठं कामरूपं तथैव च । श्रीमद्रुद्रनृसिंहं च चतुर्थं पीठमुत्तमम् ॥

Verse 5

रत्नवीर्यं महापीठं काश्मीरं पीठमेव च । एतानि देवि पीठानि यो वेत्ति स च मन्त्रवित्

रत्नवीर्यं महापीठं काश्मीरं पीठमेव च । एतानि देवि पीठानि यो वेत्ति स च मन्त्रवित् ॥

Verse 6

सर्वेषां चैव पीठानामाधारं पीठमुत्तमम् । सौराष्ट्रे तु महादेवि नाम्ना ख्यातं महोदयम् । कामरूपधरं ज्ञानं यत्राद्यापि प्रवर्तते

सर्वेषां चैव पीठानामाधारं पीठमुत्तमम् । सौराष्ट्रे तु महादेवि नाम्ना ख्यातं महोदयम् । कामरूपधरं ज्ञानं यत्राद्यापि प्रवर्तते ॥

Verse 7

तत्र पीठे स्थिता देवी महालक्ष्मीति विश्रुता । सर्वपापप्रशमनी सर्वकार्यशुभप्रदा

तत्र पीठे स्थिता देवी महालक्ष्मीति विश्रुता । सर्वपापप्रशमनी सर्वकार्यशुभप्रदा ॥

Verse 8

श्रीपञ्चम्यां नरो यस्तु पूजयेत्तां विधानतः । गन्धपुष्पादिभिर्भक्त्या तस्यालक्ष्मीभयं कुतः

श्रीपञ्चम्यां नरो यस्तु पूजयेत्तां विधानतः । गन्धपुष्पादिभिर्भक्त्या तस्यालक्ष्मीभयं कुतः ॥

Verse 9

उत्तरां दिशमास्थाय महाल क्ष्म्यास्तु सन्निधौ । यो जपेन्मन्त्रराज्ञीं तां सिद्धलक्ष्मीति विश्रुताम्

उत्तरां दिशमास्थाय महालक्ष्म्याः सन्निधौ स्थितः। यः सिद्धलक्ष्मीति विश्रुतां मन्त्रराज्ञीं तां जपति स पावनफलभाग्भवति॥

Verse 10

लक्षजाप्यविधानेन दीक्षास्नानादिपूर्वकम् । दशांशहोमसंयुक्तं त्रिमधुश्रीफलेसुभिः

लक्षजाप्यविधानेन दीक्षास्नानादिपूर्वकम्। दशांशहोमसंयुक्तं त्रिमधुश्रीफलैः शुभैः॥

Verse 11

एवं प्रत्यक्षतां याति तस्य लक्ष्मीर्न संशयः । ददाति वांछितां सिद्धिमिह लोके परत्र च

एवं प्रत्यक्षतां याति तस्य लक्ष्मीर्न संशयः। ददाति वाञ्छितां सिद्धिमिह लोके परत्र च॥

Verse 12

तृतीयायामथा ष्टम्यां चतुर्दश्यां विधानतः । यस्तां पूजयते भक्त्या तस्य सिद्धिः करे स्थिता

तृतीयायामथाष्टम्यां चतुर्दश्यां विधानतः। यस्तां पूजयते भक्त्या तस्य सिद्धिः करे स्थिता॥

Verse 132

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सिद्धलक्ष्मीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वात्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘सिद्धलक्ष्मीमाहात्म्यवर्णन’नाम द्वात्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः॥