Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 56

प्राप्नुयादीप्सितान्कामान्गोमतीनीरसंगमे । कृतकृत्यो भवेद्विप्रा ऋणान्मुच्येत पैतृकात्

prāpnuyādīpsitānkāmāngomatīnīrasaṃgame | kṛtakṛtyo bhavedviprā ṛṇānmucyeta paitṛkāt

गोमतीनीरसङ्गमे ईप्सितान् कामान् प्राप्नुयात्; कृतकृत्यो भवेद् विप्र, पैतृकाद् ऋणात् मुच्येत।

प्राप्नुयात्would obtain
प्राप्नुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
ईप्सितान्desired
ईप्सितान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स् (धातु-भाव) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; ‘कामान्’ इत्यस्य विशेषणम्
कामान्wishes
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
गोमतीनीरसङ्गमेat the confluence of Gomati's waters
गोमतीनीरसङ्गमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोमती-नीर-सङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; गोमत्याः नीरस्य सङ्गमः इति बहु-षष्ठी-तत्पुरुष-श्रृङ्खला
कृतकृत्यःone who has fulfilled his duty
कृतकृत्यः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृत-कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृतं कृत्यम् यस्य (अर्थे) कर्मधारय-प्रयोगः
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
विप्रःa Brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ऋणात्from debt
ऋणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
मुच्येतwould be freed
मुच्येत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense)
पैतृकात्ancestral
पैतृकात्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपैतृक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; ‘ऋणात्’ इत्यस्य विशेषणम्

Śrī Prahlāda (contextual attribution: Dvārakā Māhātmya narration)

Tirtha: Gomatī-saṅgama (Dvārakā)

Type: sangam

Listener: Vipra addressed directly

Scene: At the river-sea meeting, a brāhmaṇa pilgrim performs snāna and tarpaṇa with cupped hands; subtle ancestral silhouettes receive offerings; the horizon shows Dvārakā’s sacred skyline.

G
Gomātī

FAQs

A sacred confluence is portrayed as a dharma-amplifier: it helps fulfill legitimate aims while purifying inherited obligations toward the ancestors.

Gomātī-nīra-saṅgama—the confluence of the Gomātī’s waters (in the Dvārakā sacred landscape).

Pilgrimage and sacred-water observance at the Gomātī confluence (implied snāna/tīrtha-sevā) for fulfillment and freedom from pitṛ-related debts.